Taxi Blues

Film 1980-yillarning oxirida voqea bölib ötadigan. Yoş va isteʼdodli blyuz saksofonçisi Aleksey Selivyorstov döstlari bilan butun tunni taksida Moskva böylab keziş bilan ötkazadi. Biroq tong otganda u aldab yöl haqini tölaşdan böyin tovlaydi. Qatʼiy sovet tamoyillari odami bölgan taksiçi Ivan Şlykov musiqaçini izlab topadi, uni uradi va kontsert oldidan saksofonini garov sifatida oladi. Selivyorstov şu sababli işini ham, uy-joyini ham yöqotganini anglagaç, Şlykov asbobni qaytarib beradi. Boşpanasiz qolgan Aleksey Şlykovning kommunal kvartirasiga joylaşişga majbur böladi.

Asta-sekin bu juda turli odamlar örtasida öziga xos döstlik boşlanadi. Aleksey — erkinlikni sevuvçi, falsafiy mulohazalarga moyil va spirtli içimlikka qaram intellektual. Ivan esa qattiqqöl va pragmatik odam bölib, ijodkorlar va ziyolilarni mamlakatdagi köplab muammolarning aybdori deb hisoblaydi.

Alekseyning halokatli odati muammolarga olib keladi: u kommunal kvartirada suv toşqinini keltirib çiqaradi, şu sababli Şlykov militsiyaga ariza beradi. Musiqaçiga beş yilgaça qamoq jazosi tahdid solayotganini bilib, taksiçi arizasini qaytarib oladi va 475 rubl — taʼmirlaş narxini işlab berişni talab qiladi. Aleksey Şlykovning topşiriqlarini bajaradi, lekin içişda davom etadi va javobgarlikdan qoçadi. Şlykov uni töğri yölga boşlaşga urinadi, ammo Selivyorstov özgarişlarga qarşilik körsatib, taksiçini tor fikrlilik va konservatizmda ayblaydi.

Bir kuni Aleksey uning isteʼdodini yuqori baholaydigan amerikalik saksofonçi Xol Singer bilan tanişadi. Musiqaçilar Şlykovning kvartirasida ziyofat uyuştiradi, şundan söng Aleksey AQŞda çiqiş qiliş uçun ketayotganini eʼlon qiladi. Ivan uning rejasi muvaffaqiyatli bölişiga şubha qiladi, lekin bir muddat ötib, sayohat vaqtida televizorda Selivyorstov kontsertining translyatsiyasini köradi. Uning çiqişidan taassurot olgan u yölning örtasida maşinani töxtatib, kontsertni tomoşa qiladi.

Moskvaga allaqaçon tanilgan musiqaçi sifatida qaytib kelgan Aleksey özini yangi kompaniya bilan örab oladi, unda eski döstga joy yöq. Şlykov özini taşlab ketilgandek his qilib, öziga yopiladi va içkilik içişni boşlaydi. Oxir-oqibat u oldindan qaraşlarini yengib, Selivyorstovning kontsertiga boradi va musiqadan taʼsirlanib, köz yoşlarini tiya olmaydi.

Bir munça vaqt ötgaç, Aleksey şovqinli kompaniya bilan Şlykovning oldiga boradi, unga şişirma seks-qöğirçoq sovğa qiladi va esdalik uçun suratga tuşadi. Haqoratlangan Ivan öğirlangan taksida qizil «Mercedes-Benz» ortidan quvlaydi, uning fikriça, içida Selivyorstov ötiribdi. Avariya natijasida ikkala maşina ham parçalanadi. Şlykov vayronalardan çiqib, adaşganini bilib oladi — rulda yapon ötirgan ekan. Jabrlanuvçini yelkasiga olib, yöl böylab ketadi, maşinalar esa portlaydi.

Yakuniy titrlardan oldin qahramonlarning keyingi taqdiri haqida hikoya qilinadi. Selivyorstov psixiatriya şifoxonasida majburiy davolanişdan ötib, Nyu-Yorkda ikkinçi albomini çiqaradi. Ivan «Russkoye taksi» kooperativida işga joylaşib, qizil «Mersedes» sotib oladi. Uning dösti Kristina militsioner bilan turmuş qurib, «Krim» restoranida ofitsiant bölib işlaydi. Şlykovning kommunal kvartiradagi keksa qöşnisi Neçiporenko vafot etib, Kuntsevo qabristonida dafn etiladi.