Thank You for Smoking

Satirik «Bu yerda çekiladi» romanini Jorj Bush-otaning sobiq nutq yozuvçisi, Forbes va Esquire jurnallarining muharriri Kristofer Bakli 1994-yilda yozgan. Kitobni ekranlaştiriş huquqini Mel Gibsonga tegişli Icon Productions kinostudiyasi sotib olgan, Gibsonning özi filmda boş rolni ijro etişni rejalaştirgan edi. Dastlab kinostudiyaning suratga olişni boşlaş imkoniyati bölmagan, çunki deyarli ön yil davomida mos ssenariy yöq edi. Jeyson Reytman kitobni öqigandan keyin ekranlaştirişga qiziqib qoldi va Icon Productionsʼga sinov ssenariysini taklif qildi, unda kitobning satirik ruhini saqlab qolişga harakat qilgan edi. Ssenariy yaxşi qabul qilindi, jumladan Gibsonga ham yoqdi, buni u özi Reytmanga aytgan. Tadbirkor Ilon Mask filmning ijroçi prodyuseri sifatida körsatilgan.

Uç yil davomida loyihaning mablaği yetarli bölmadi, yirik kinostudiyalar unga yetarliça qiziqiş bildirmadi. Reytmanning sözlariga köra, studiyalarning köpçiligi undan ssenariyni qayta yozişni talab qilgan — unga çekişga qarşi va ruhlantiruvçi yakun kiritişni, unda boş qahramon ötmişidan puşaymon bölişi kerak edi.

Faqat Devid Saks bilan uçraşgandan keyingina kelajak filmning prodyuseri paydo böldi. Sakс uçun bu filmni prodyuser qilişdagi birinçi tajriba bölib, u byudjetning katta qismini moliyalaştirdi va Reytmanga dastlabki ssenariyni deyarli özgartirmaslikka ruxsat berdi. Loyiha 29 yoşli rejissyor Jeyson Reytman uçun ham birinçi böldi — u şu paytgaça faqat qisqa metrajli filmlar va reklamalar suratga olgan, ammo otasi, rejissyor Ivan Reytman suratga oliş maydonçalarida işlaş tajribasiga ega edi.

Filmda maşhur Gollivud aktyorlari iştirok etdi, Reytman ularni taklif qiliş uçun kiçik PR-aksiya ötkazdi: u barçasiga loyihada iştirok etiş sabablarini batafsil tasvirlab xatlar yuborib, roziligini oldi.

Reytmanning rejasiga köra, filmdan çekiş sahnalarining barçasi olib taşlandi, faqat Jon Ueyn iştirok etgan «Iwo Jima qumlari» filmidan qöşilgan qora-oq kadrlar bundan mustasno edi. Reytman çekuvçi qahramonlar tomşoşaga oşib, tomoşabinni suhbat mavzusidan çalğitadi, deb hisoblagan — «ular eng daxlsiz deb hisoblangan narsalar ustidan qançalik uyatsiz kulişadi».

Film asosan ijobiy şarhlarga sazovor böldi, Rotten Tomatoes şkalasidagi «yangilik» reytingi 86 foizni taşkil etadi. AQŞ kino tanqidçilari «Bu yerda çekiladi»ni 1997-yildagi «Itdan dum bulğaş» filmidan beri eng ötkir siyosiy satira deb baholaşdi.

Peter Travers «Rolling Stone» uçun yozgan retsenziyasida filmga tört yulduzdan uç yarim yulduz qöydi va uni ötkir va kulgili deb atadi. «USA Today»dan Klaudiya Puig filmni «ustara kabi ötkir satira» deb maqtadi va uni yilning eng zukko qora komediyasi deb nomladi. Uning fikriça, «Bu yerda çekiladi»ning ohangi 1999-yildagi «Yuqoriga kötariliş» filmini eslatadi. Ijobiy retsenziyani «Los Angeles Times» muharriri Kenneth Turan ham qoldirdi. U filmni «juda aqlli va kulgili» deb atadi va kitobning ekranlaştirişga qançalik mohirlik bilan moslaştirilganini ijobiy baholadi.

«Kommersant» gazetasining şarhlovçisi Reytman satirik romanga asoslangan sarkastik komediya suratga olganini taxmin qiladi, u «ortiqça siyosiy töğrilikdan xoli holda işonuvçan isteʼmolçini aldaş texnologiyalari», odamlarni soğliq uçun xavfli moddalarni sotib oliş va sotişga undaydigan inson tabiatining xususiyatlari, ingliz tilidagi «spin» sözi bilan belgilanadigan siyosiy texnologiyalar, yaʼni «tarjima» («maqsadli auditoriyaning aylantirilişi») va jamoatçilik fikrini manipulyatsiya qiliş haqida hikoya qiladi.

«RBK» uçun yozgan retsenziyasida Artyom Mixaylov K.Bakli kitobining birinçi ekranlaştirilişi muvaffaqiyatli bölganini taʼkidladi. Tanqidçining fikriça, filmda reklama kampaniyalarining içki tomoni muvaffaqiyatli tasvirlangan va u amerikalik glyanets matbuoti haqidagi «Prada kiygan ayol» filmini eslatadi, uning hayoti «tamaki sanoatida qaynayotgan ehtiroslar bilan soliştirganda sokin va ölçovli körinadi».

«Time Out» (Moskva) jurnali retsenzenti filmni «ultra arzon» deb topdi va uning byudjetining katta qismi ekranlaştiriş huquqlarini sotib olişga ketgan bölişi mumkinligini taxmin qildi. Biroq uning fikriça, buni darhol seziş qiyin, çunki film «Romaşka» attraksioniga öxşaydi: «Xavfsizlik kamarini qotirişga ulgurmaysiz, sizni dahşatli kuç bilan aylantiradi, boşida hatto monteyj uzilişlari, töxtatilgan kadrlar va qahramonning töxtovsiz nutqidan boş aylanadi». Umuman olganda, retsenzent filmni kulgili va haqqoniy deb baholadi, faqat kitobdagi senator Finnister taklif qilgan, kalla suyagi va «ZAHAR!» yozuvi bölgan sigaret qadoqlari stikerlarining tamaki reklama kampaniyasida işlatilgan epizodi filmga kirmagani afsus bölgan.

Köplab tanqidçilarning asosiy fikrlaridan biri filmda syujet bayonining izçil emasligi edi. «Cinematical» saytidan Karina Logvort filmni qahramonlar xarakterlarining syujet rivojlanişi bilan juda zaif boğlangan komik eskizlar töplamiga öxşatdi. «Empire» jurnalidan Dan Jolin filmga beş yulduzdan uç yulduz qöydi va syujetdagi muammolarni ham qayd etdi — uning fikriça, film bir vaqtning özida juda köp maqsadlarga erişişga urinib, «tuzilişi jihatdan izçilliksiz» bölib qolgan.

«The New York Times»ning yetakçi kino tanqidçisi Manola Dargis fikriça, filmdan rejissyor-debyutant Reytmanning telereklama sohasidagi tajribasi sezilib turadi. Uning fikriça, u kitobdagi hazillarni qayta sotişga urinadi va uning vizual gaglarini «umuman olganda zaif» deb baholadi, göyo u [Reytman] otasining komediyalari suratga olinayotganda notöğri saboqlarni özlaştirgandek.

Bir qator tanqidçilar, kitobdan farqli ölaroq, unda ham antitamaki lobbisi, ham tamaki sanoati keskin tanqid qilingan, filmning çekişga qarşi pozitsiyani köproq egallaganini va uning yakuni kitobning qoronğu ohangini yöqqa çiqarganini taʼkidlaşdi. Masalan, «Metro Silicon Valley»dan Stiv Palopoli, filmning «muammoning ikkala tomonini ham sançadi» degan ğoyani majburlaşiga qaramay, «Joe tuyasini tanigan har bir yetarliça katta bola» sarkastik hazillar ortida qattiq çekişga qarşi film yaşiringanini aytadi. «The Washington Post»dan Desson Tomson film «axloqiy qutqariş bilan juda kuçli filtrlangan» deb hisobladi.

«Bu yerda çekiladi» filmi bir qator kinematografik mukofotlarga nomzod böldi:

«Bu yerda çekiladi» filmining saundtreki 2006-yil 18-aprelda çiqarildi. Birinçi töqqizta trek 1940, 1950 va 1960-yillardagi çekiş haqidagi maşhur qöşiqlardir. «Smoke, Smoke, Smoke That Cigarette!» («Çek, çek, şu sigaretni çek!») şlyagi filmning boşlanğiç titrlarida yangraydi. Oxirgi törtta trekni film uçun maxsus «Oboçinada» filmining musiqasi muallifi, kompozitor Rolf Kent yozgan. Allmusic şarhlovçisining fikriça, Kent öz kompozitsiyalarida 1960-yillardagi Mancini davri «hipster» svingini qayta yaratişga muvaffaq bölgan, ammo bunda regressiv eşitilmagan.