⌕
The Adventures of Prince Achmed
Film

The Adventures of Prince Achmed

1926 · fantaziya · 65 daq
hali baho yöq

«Şahzoda Ahmadning sarguzaştlari» (nem. Die Abenteuer des Prinzen Açmed) — kinematografçi ayol va rejissyor Lotte Reyniger tomonidan 1926-yilda suratga olingan nemis animatsion filmi. U saqlanib qolgan eng qadimgi töliq metrajli animatsion filmdir. Undan oldinroq yaratilgan öxşaş asarlar Argentinada Quirino Cristiani tomonidan yaratilgan, ammo ular yöqolgan hisoblanadi. «Şahzoda Ahmadning sarguzaştlari»da Reyniger ixtiro qilgan siluet animatsiyasi texnikasi qöllanilgan. U kameraning oldida karton yoki yupqa qörğoşin varaqlarini harakatlantirişga asoslangan. Suratga oliş uçun işlatilgan texnika Indoneziyadagi vayang soya teatriga öxşaydi, ammo qöğirçoqlar teatrdagidek jonli boşqarilmagan, ularning harakatlari kadrma-kadr animatsiya qilingan. Asl nusxadagi bosma nusxalar rangli tonirovkaga ega bölgan. Reyniger, şuningdek, köp marta ekspozitsiya uçun maxsus tuzilişdagi kameradan birinçi bölib foydalangan. Keyinçalik bunday kamera raqamli bölmagan animatsiyaning eng muhim qurilmalaridan biriga aylangan. Reyniger bilan birga filmda maşhur avangard animatorlar Walter Ruttmann, Berthold Bartosç va Karl Koch işlagan. Syujet «Ming bir keça» ertaklari asosida yaratilgan, jumladan «Aladdin», «Şahzoda Ahmad va Pari Banu haqidagi hikoya» hamda «Sehrli ot».

⇄ Boşqa film bilan solishtirish
1

Rollarda

2

Syujet

Afrikalik sehrgar tasavvur kuçi bilan uçuvçi otni yaratib, uni xalifaga körsatadi. Sehrgar bu ajoyib narsani…
⚠️ Bu bölimda spoylerlar bor — syujet oxirigaça aytilgan
3

Işlab çiqariş

Reyniger filmni 1923-yildan 1926-yilgaça yaratgan. Har bir kadr sinçkovlik bilan suratga olinişi talab…
The Adventures of Prince Achmed
Kadr: «The Adventures of Prince Achmed»TMDB

Reyniger filmni 1923-yildan 1926-yilgaça yaratgan. Har bir kadr sinçkovlik bilan suratga olinişi talab qilingan, filmning har bir soniyasi uçun 24 kadr kerak bölgan. Filmning kiçik ijodiy guruhiga Reyniger eri Karl Koch, Walter Ruttmann, Berthold Bartosç, Alexander Kardan va Walter Turk kirgan. Berlinlik bankir Louis Hagen filmni moliyalaştirgan va jamoaga öz garajining çerdagini studiya sifatida işlatişni taklif qilgan. Oskar Fisçinger sehrni namoyiş etuvçi maxsus effektlar uçun möljallangan, mumdan yasalgan blokni yupqa qatlamlarga kesadigan maxsus apparat yasagan. Yana bir asbob köp marta ekspozitsiya uçun kameraning dastlabki versiyasi bölgan. Yulduzlarning porlaş effekti kiçik teşiklari bölgan karton modellarni kuçli yoruğlik manbai oldiga qöyiş orqali erişilgan. Ustma-ust qöyilgan yarim şaffof sigaret qoğozi bölaklari tölqinlarni yaratiş uçun, kumuş qoğoz esa suvdagi oy aksi uçun işlatilgan. Baʼzan ikkita negativdan foydalanişni öz içiga oluvçi boşqa harakatlanuvçi fonlar uçun qum, böyoq va sovun kabi moddalar bilan qoplangan turli qatlamlar yasalgan. Oxirgisi haqida Bartosç keyinçalik şunday degan: «Ish yillari davomida men köp narsani örgandim. Sovun, u juda ajoyib, sovun bilan hamma narsani qiliş mumkin».

4

Tsenzura

Reyniger XX asrning birinçi rejissyorlaridan biri bölib, Xitoy imperatori va Ping-Pong obrazlari orqali…
The Adventures of Prince Achmed
Kadr: «The Adventures of Prince Achmed»TMDB

Reyniger XX asrning birinçi rejissyorlaridan biri bölib, Xitoy imperatori va Ping-Pong obrazlari orqali erkaklar örtasidagi gomoseksual sevgini kino ekranida körsatişga urinib körgan. Prokatdagi kinoteatr versiyasida bu syujet çiziqqa tsenzura qöllanilgan: Ping-Pong imperatorning sevimlisi sifatida körsatilgan. Şunga qaramay, hatto tsenzuradan ötgan versiyada ham titrlarda «Imperatorning sevimlisi (sevgilisi)» (nem. Des Kaisers Liebling) degan taʼrif saqlanib qolgan. Reyniger gomoseksualizmni kinoda stigmadan xalos qiliş istagini oçiq bildirgan: «Men Berlindagi kino va teatr dunyosidan köplab gomoseksual erkaklar va ayollarni bilardim va ularning stigmatizatsiya tufayli qanday azob çekkanini kördim. [...] Gumonim şuki, imperator Ping-Pongni öpganda, bu kinodagi erkaklar örtasidagi birinçi baxtli öpiş bölgan bölişi kerak va men buni «Şahzoda Ahmad»ning örtasida butunlay xotirjamlik bilan sodir bölişini xohlardim, şunda bolalar — ularning baʼzilari ham gomoseksual, baʼzilari esa yöq — buni tabiiy hodisa sifatida körişlari va hayratga tuşmasliklari yoki uyalmasliklari mumkin edi».

5

Restavratsiya

Asl plyonka rangli tonirovkaga ega bölsa-da, restavratsiyadan oldin mavjud bölgan barça bosma nusxalar…

Asl plyonka rangli tonirovkaga ega bölsa-da, restavratsiyadan oldin mavjud bölgan barça bosma nusxalar qora-oq edi. Saqlanib qolgan nitratli bosma nusxalar asosida işlagan nemis va britaniyalik arxivçilar filmni 1998 va 1999-yillarda, jumladan tasvirning asl tonirovkasini Desmet usulidan foydalanib tikladilar.

6

Meros

Filmga hurmatning izini Disneyning «Aladdin» filmida köriş mumkin, unda şahzoda Ahmad nomli personaj…

Filmga hurmatning izini Disneyning «Aladdin» filmida köriş mumkin, unda şahzoda Ahmad nomli personaj kiritilgan. «Şahzoda Ahmadning sarguzaştlari»ning badiiy uslubi «Stiven Universe» multserialining «Javob» epizodiga ilhom manbai bölgan.

7

Musiqa

Asl musiqani nemis bastakori Wolfgang Zeller ijodiy guruh bilan bevosita hamkorlikda yozgan. Reyniger orkestr…

Asl musiqani nemis bastakori Wolfgang Zeller ijodiy guruh bilan bevosita hamkorlikda yozgan. Reyniger orkestr uçun film sahnalari tasvirlangan fotogrammalar yaratgan.

8

Zamonaviy hamrohlik

Silk Road ansambli 2006-yil oktabr oyida Nyu-Yorkdagi Rubin sanʼat muzeyida ğarbiy va şarqiy torli çolğular,…
The Adventures of Prince Achmed
Kadr: «The Adventures of Prince Achmed»TMDB

Silk Road ansambli 2006-yil oktabr oyida Nyu-Yorkdagi Rubin sanʼat muzeyida ğarbiy va şarqiy torli çolğular, jumladan ud, ney va şeng bilan jonli improvizatsion çiqiş orqali filmga hamroh bölgan. Silk Road ansambli 2007-yil fevralda Rod-Aylenddagi Providens şahridagi Avon Cinema kinoteatrida çiqişni takrorlagan.

Londondagi Little Sparta guruhi 2007-yilda film uçun original musiqa yozgan va Latitude festivalida (2007), Edinburg sanʼat festivalida (2009) va Mekonvilda (2017) sezilarli çiqişlarga erişgan. Ular, şuningdek, Buyuk Britaniyaning teatrlari va maydonlarida çiqiş qilişgan va 2008-yil iyun oyida tanlangan qöşiqlar bilan EP çiqarib, çiqişni davom ettirmoqda.

Nyu-Yorkdan kelgan Morricone Youth guruhi 2012-yilda film uçun yangi musiqa yozgan va uni birinçi marta 2012-yil 28-sentabrda Bruklindagi Nitehawk Cinema kinoteatrida jonli ijro etgan. 2016-yilda Country Club Records 6 ta qöşiqli vinil EPni çiqargan.

Ispaniyalik Caspervek Trio filmga yangi saundtrek yozgan, uning premyerasi 2014-yilda Vigo şahrida bölib ötgan, keyinçalik Orensе, Liptovski-Mikulaş va Madridda çiqişlar bölgan.

Şotlandiyalik S!nk jazz kvarteti 2017-yilda Edinburgdagi Hidden Door sanʼat festivali doirasida, Leyt teatri yopilganidan keyin uni qayta oçişga bağişlangan tadbirlar seriyasi doirasida filmga yangi musiqa yaratib, ijro etgan. 25 yil.

Qirollik Birmingem konservatoriyasi talabalari film uçun musiqa yozgan, uning premyerasi 2018-yil 22-aprelda Dig Brew Co.da Flatpack kinofestivalida bölib ötgan.

Kris Devis 2014-yilgi Bredford animatsion festivali premyerasi uçun yangi musiqa yozgan. Yozib olingan va jonli çolğulardan foydalanib, u Buyuk Britaniya va Yevropada filmga jonli ijro bilan faol gastrol qilişni davom ettirgan.

Ben Bentele, Devid Olderdis, Daniel Be va Keyt Poup filmga musiqa yaratib, improvizatsiya qilişgan, uning premyerasi 2023-yil 22-aprelda AQŞning Kolorado ştatidagi Paonia şahridagi Paradise Theater teatrida bölib ötgan. Çiqişda dunyo çolğularining keng turi va elektron elementlar işlatilgan.

9

Qabul qilinişi

Filmning 2007-yilgi qayta çiqarilişi 100156 dollar keltirgan. Film Rotten Tomatoes saytida 21 ta şarh asosida…

Filmning 2007-yilgi qayta çiqarilişi 100156 dollar keltirgan. Film Rotten Tomatoes saytida 21 ta şarh asosida tanqidçilar tomonidan 100% maʼqullaş reytingiga ega.

Matn: maqola tarjimasi «Приключения принца Ахмеда» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

Film yangiliklarini qoldirmang«Kuzatish» tugmasini bosing — yangi treyler, sana va kinoteatrlarga çiqişi haqida xabar beramiz.