«The Amityville Horror» (rus. «Ужас Амитивилля») — 2005-yilda Endryu Duglas rejissorlik qilgan, Ryan Reynolds, Melissa George va Philip Baker Hall boş rollarda iştirok etgan amerikalik maʼnaviy qörqinçli film. Filmda aktrisa Chloë Grace Moretzning ham debyuti bölib ötdi. Scott Kosar ssenariysi Jay Anson romani «The Amityville Horror» asosida yozilgan. Roman 1979-yilda şu nomli film uçun moslaştirilgan edi. Bu film «The Amityville Horror» seriyasining töqqizinçi filmi bölib, Lutz oilasining Nyu-York ştatidagi Amityville şahrida, Long-Aylend, Ocean Avenue, 412-uyga köçib kelganidan keyingi tajribasini hikoya qiladi. 1974-yilda haqiqiy ommaviy qotil Ronald DeFeo Jr. Amityville şahridagi şu uyda oilasining oltita aʼzosini öldirgan.
Film 2005-yil 15-aprelda AQŞda Metro-Goldwyn-Mayer Pictures va Dimension Films kompaniyalari tomonidan çiqarilgan. U salbiy şarhlar oldi. Köpçilik uni asl filmning hosilasi deb atadi, ammo yangi heç narsa taklif qilmaganini taʼkidladi. Film 19 million dollar byudjet evaziga 108 million dollar yiğdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Ryan Reynolds, Melissa George, Philip Baker Hall
3Syujet
1974-yil 13-noyabr kuni soat 3:15 da Ronald DeFeo Jr. Amityville şahri, Nyu-York ştati, Ocean Avenue,…
1974-yil 13-noyabr kuni soat 3:15 da Ronald DeFeo Jr. Amityville şahri, Nyu-York ştati, Ocean Avenue, 412-dagi uyda butun oilasini öldirdi. U uyda eşitgan ovozlar uni öldirişga undaganini daʼvo qildi.
Bir yil ötgaç, er-xotin George va Kathy Lutz uyga Kathyning avvalgi nikohidan bölgan uç farzandi — Billy, Michael va Chelsea bilan köçib kelişadi. Köp ötmay uyda paranormal hodisalar boşlanadi. Chelsea Jodie ismli qiz bilan döstlaşganini aytadi. Bu ism DeFeoning öldirilgan bolalaridan birining ismi edi.
Bir keç er-xotin biror joyga bormoqçi bölib, uç bolaga qaraş uçun enagani yollaydi. Enaga Liza kelganda, u ilgari DeFeo oilasida enaga bölib işlaganini bilib qoladi. Liza ularga uydagi qotilliklar haqida gapirib beradi. U Chelsea xonasiga kirganda, Chelsea unga u yomon enaga ekanini aytadi va buni Jodie aytganini daʼvo qiladi. Liza Jodieni uni işdan böşatilişiga sabab bölgani uçun койitişga kirişadi. Söngra Billy Lizani çeksizga (Jodie öldirilgan öşa çeksizga) kirişga taklif qiladi va u içkarida qulflanib qoladi. Bir neça soniyadan söng u Jodiening özi bilan uçraşadi va uni qöyib yuborişni iltijo qiladi. U şok holatiga tuşadi, uni olib ketiş uçun tez yordam yetib keladi. Kasalxonaga ketayotganda Liza Kathyga Jodieni körganini aytadi.
George ning Kathy va bolalarga munosabati haqoratomuz bölib boradi, paranormal hodisalar davom etadi. Bir keç George ellingda Harry ning hurişini eşitadi. Uni egallagandek, u boltani olib, oilaning itini öldirişga kirişadi. Ertasi kuni bolalar Harryni qidiradi, George esa Billy ning şubhalariga qaramay, uning qayerdaligini bilişni inkor etadi.
Kathy ruhoniy Father Callaway (Philip Baker Hall) dan uyni kelajakdagi har qanday paranormal hodisalardan himoya qiliş uçun duo qilişni söraydi, ammo Father Callaway özi şunday hodisalarga duç kelgaç, uydan qoçib ketadi. Kathy uy bir vaqtlar Reverend Jeremiah Ketçum ismli kult voizga tegişli bölganini aniqlaydi. Uning 17-asrda Amityvildagi "missiyasi" paytida mahalliy amerikaliklarga qarşi qilgan zöravonliklari arvohlarni çaqirgan deb hisoblanadi. Şu orada George uy yertölasida sayr qilarkan, Ketçum öşa yerda asrlar oldin qiynab öldirgan turli mahalliy amerikaliklarning arvohlariga duç keladi. Tusmol yoritilgan xonaga kirgaç, George Ketçumning özi bilan uçraşadi (u kim ekanini bilmasa ham). Uning arvohi ğazabli missionerga aylanadi, piçoq olib, böğzini kesadi va öz öz joniga qasd qilişini takrorlaydi. Qon George ustiga saçraydi va uni deyarli töliq egallab oladi.
Kathy George ning haqoratomuz xulq-atvori ruhiy egallaniş bilan boğliq ekanini tuşunadi. Father Callaway ning şoşilinç maslahatiga köra, Kathy bolalarni uydan olib çiqib, xavfsiz joyga yetkazmoqçi böladi. Ammo egallangan George uni va bolalarni öldirmoqçi böladi. Kathy uni öldiriş niyatini töxtatiş uçun George ni huşidan ketkazib, uni uydan olib çiqadi. Keyinçalik George ruh taʼsiridan çiqadi va oila uydan butunlay ketadi. Titul varağida oila uyga köçib kelganidan keyin 28 kun içida ketganligi va boşqa qaytib kelmaganligi körsatiladi. Endi böş bölgan uy içida turgan Jodie dahşatdan qiçqirayotgani körsatiladi, uy esa oila kelişidan oldingi holatiga qaytadi. Şundan söng tanasiz qöllar uni polga tortib ketadi.
4Işlab çiqariş
Film voqealari Long-Aylendda bölib ötsa ham, u Illinoys ştatining Chicago, Antioç, Buffalo Grove va Fox Lake…

Film voqealari Long-Aylendda bölib ötsa ham, u Illinoys ştatining Chicago, Antioç, Buffalo Grove va Fox Lake şaharlarida, şuningdek, Wisconsin ştatining Salem va Silver Lake şaharlarida suratga olingan. Işlatilgan uy 1800-yillardan qolgan haqiqiy uy bölib, maşhur çorak oy şaklidagi derazalarni qöşiş uçun vaqtinça qayta jihozlangan. Uy Salemda, 27618 Silver Lake Road manzilida joylaşgan. Filmning fasadi 60 000 dollar turgan. Suratga oliş tugagaç, kino fasad bir muddat uyda qolgan va oxir-oqibat ehtiyotkorlik bilan olib taşlangan. Maşhur "köz" şaklidagi çorak oy derazalari devorlarning ayrim qismlarida saqlanib qolgan. Içkarida ular kino-yotoqxonaning devor qoğozi bilan, taşqarida esa eski kino böyoqli siding bilan saqlanib qolgan. Derazalar yaxşi holatda edi, ammo ular köçmas mulk rangiga moslaştirilib, böyoği köçgan körinişga keltirilgan. 2017-yilda kino saroyida köçmas mulk böyiça sotuv ötkazildi va suratga oliş davridan beri çerdakda turgan maşhur çorak oy "köz" derazalari sotildi. Xaridor şu hududda yaşaydi va derazalarni körgazmaga qöygan.
MGM remeykni yangi maʼlumotlarga asoslanganini aytdi. Ammo keyinçalik George Lutz loyiha haqida uning yoki oilasi bilan heç kim gaplaşmaganini daʼvo qildi. U loyiha töliq işga tuşganini birinçi marta eşitgaç, uning advokati studiya bilan boğlanib, ularning rejalaştirayotgan işlari haqida söradi va Lutzning iştirokisiz heç qanday harakat qiliş huquqi yöqligiga işonç bildirdi. Uçta xat yuborildi, ulardan biriga ham javob olinmadi. 2004-yil iyun oyida studiya federal sudga sud yordami haqida ariza berib, remeyk qiliş huquqiga ega ekanini taʼkidladi. Lutz esa birinçi film çiqqandan keyin köp yillar davomida davom etgan asl şartnoma buzilişlariga işora qilib, qarşi daʼvo qözğatdi. 2006-yil may oyida Lutz vafot etganda ish hal etilmagan holda qoldi.
5Dublyaj qilgan rollar
Vasiliy Daxnenko — George Lutz, Ronald DeFeo…
Vasiliy Daxnenko — George Lutz, Ronald DeFeo Jr.
Larisa Nekipelova — Kathy Lutz
Tomas Şlekker — Billy Lutz, Michael Lutz
Diana Şpak — Chelsea Lutz, Jodie DeFeo
Dalvin Şerbakov — Father Callaway
Yelena İvasişina — Liza
6DVD
AQŞda film 2005-yil 4-oktabrda anamorfik keng ekran formatida DVD ga çiqarildi. Qöşimça materiallarga…
AQŞda film 2005-yil 4-oktabrda anamorfik keng ekran formatida DVD ga çiqarildi. Qöşimça materiallarga quyidagilar kiradi: Ryan Reynolds va prodyuserlar Andrew Form va Bradley Fullerning şarhlari; sakkizta öçirilgan sahna; ularning asosiga solingan qotilliklar haqida politsiyaçilar va mahalliy aholi hikoya qiladigan «Supernatural Homicide» (rus. «Сверхъестественная одержимость») mini-filmi; filmni suratga oliş haqidagi «The Source Of Evil» (rus. «Источник зла») roligi; fotogalereya.
7Blu-Ray + DVD
AQŞda Blu-Ray diskdagi naşr soddа dizaynli quti içida DVD ning qayta naşri bilan birga çiqdi. BD diskda…
AQŞda Blu-Ray diskdagi naşr soddа dizaynli quti içida DVD ning qayta naşri bilan birga çiqdi. BD diskda qöşimça materiallardan faqat treyler mavjud, DVD diskda esa prodyuser va aktyorlarning şarhlari, öçirilgan sahnalar, fotogalereya, suratga oliş sahnasidagi yozuvlar va boşqalar bor. Biroq DVD menyusining tuzilmasida xatolar bor, ular qöşimça materiallarning köp qismini körişga imkon bermaydi.
8Kassa daromadi
«The Amityville Horror» 2005-yil 15-aprelda AQŞda 3 323 ta ekranda namoyiş etildi va birinçi hafta oxiri 23…
«The Amityville Horror» 2005-yil 15-aprelda AQŞda 3 323 ta ekranda namoyiş etildi va birinçi hafta oxiri 23 507 007 dollar işladi hamda mamlakat içida prokatda birinçi örinni egalladi. Oxir-oqibat u AQŞ bozorida 65 233 369 dollar, xorijiy bozorlarda esa 42 813 762 dollar yiğdi, butun dunyo böyiça umumiy kassa daromadi 108 047 131 dollarni taşkil etdi.
9Tanqidiy qabul
Film salbiy şarhlar oldi. Şarhlar agregatori Rotten Tomatoes saytida u 163 ta şarh asosida 10 balldan örtaça…

Film salbiy şarhlar oldi. Şarhlar agregatori Rotten Tomatoes saytida u 163 ta şarh asosida 10 balldan örtaça 4,13 ball bilan 23 % reyting oldi. Sayt xulosasi: «Asldan ança past remeyk». Metacritic 31 ta tanqidga asoslangan 100 balldan 33 ball reytingini körsatdi, bu «umuman olganda salbiy şarhlar» degani.
«The New York Times» muxbiri Manohla Dargis şunday yozdi: «Yangi Amityville köproq dahşatli emas, balki jirkanç, asl filmga nisbatan sezilarli darajada yaxşilangan, çunki aktyorlik öyinidan tortib qonli effektlargaça u yaxşiroq bajarilgan, va şuningdek, filmning yaratuvçilari Rod Steiger tomonidan birinçi filmda töliq qonli şon-şarafda ijro etilgan ruhoniy rolini bu yerda ança bosiqroq Philip Baker Hall ijro etgani uçun pasaytirgan».
Rolling Stone jurnalidan Peter Travers filmga bir yulduz qöydi va şunday izoh berdi: «Debyutçi rejissyor Endryu Duglas arvohlar haqidagi barça klişelarni, şu jumladan jinlarning yuzlaridan tortib tomayotgan qongaça, filmga tiqib yuborgan. Bu qörqinçli emas, şunçaki qiziq. Jiddiy aytganda, „Psycho“… „The Shining“… „Ghost“… yoki „The Innocents“ni tomoşa qiling… Bu filmlarni birlaştirib turgan narsa — yangi „Ужас Амитивилля“da yetişmayotgan narsa: ular ellikda bölgan arvohli uyda körilmagan narsa asablaringizni çarçatişini bilişadi».
San Francisco Chronicle muxbiri Ruth Stein yozadi: «Yangi versiyada haqiqatan ham hayratlanarli narsa — u behuda dahşatli emasligi... Kompyuter effektlarini minimal işlatiş qarori, sanʼat emas, balki pul hisobidan qilingan, Amityvillega foyda keltiradi. U 1979-yilgi asl filmning past körinişini saqlab qolgan, boşqa narsaga öxşaş köriniş beriş uçun bezatilmagan toza işlov».
Austin Chronicle muxbiri Marjorie Baumgarten asl filmni «samarali kiçik qitiqlovçi, uning qörquvlari doimiy, nazarda tutilgan va töplanib boradigan» deb atadi… «Ravşanki, filmning yaratuvçilari aynan sönggi 25 yildagi texnologik yutuqlar endi dahşatli tasvirlarni yanada grafik körsatişga va körinmas dunyoni körinadigan qilişga imkon berganligi uçun filmni qayta suratga olişni xohlaşgan. Strategik jihatdan yangi Amityville asl filmning nozik, nazarda tutilgan dahşatiga heç qaçon intilmagan; bu tomoşabinlarni qörqitiş haqida bölgan. Va film odatda bunda muvaffaqiyat qozonadi, çunki kutilmagan qörquvlar va jirkanç tasvirlarning portlaşlari tomoşabinlarni buyruqqa binoan baland ovozda qiçqirişga majbur qiladi… Biroq yangi filmning eng bezovta qiluvçi jihati taqqoslaşlar bilan emas, balki hikoyaga xos bölgan baʼzi mantiqsizlik bilan boğliq. Nega biz osilgan qiz tasvirlarini köramiz, holbuki bilamizki, unga boşiga öq otilgan? Filmga tarixiy haqiqat bilan kam boğliq tasvirlar tiqilgandek tuyuladi. Ehtimol, bu tezkor reklama roliklarida muvaffaqiyatli usul, ammo u hikoya sanʼatiga çalkaşlik kiritadi».
«The Times» muxbiri James Christopher şunday deb yozdi: «Oilaning xatolarida qandaydir yoqimli aqldan oziş bor. Qor yoqimli. Qonli maxsus effektlar haşamatli va samarali. Yoğoç uyning özi esa xavfli arxitektura zavqidir. Bu töliq bemaʼnilik, albatta, lekin öşa keça men baribir çiroqni öçirmadim».
10Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Ужас Амитивилля (фильм, 2005)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.