«Animatritsa» (ingl. The Animatrix, yapon. アニマトリックス animatorikkusu) — bir-biri bilan umumiy mavzu va sozlama orqali boğlangan qisqa anime-OVA töplami, yaʼni «Matritsa» olami. Nom ikki sözning birikmasi: «anime» (ingl. anime) va «matritsa» (ingl. matrix). Ssenariy mualliflari va prodyuserlar sifatida iştirok etgan Vaçovskilarning sözlariga köra, ular dastlab özlarining şov-şuvli filmi asosida anime yaratişni rejalaştirgan, çunki yapon animatsion filmlari ularga ilhom bergan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
3Yaratilişi
«Matritsa» filmi muvaffaqiyatga erişganidan köp ötmay, Internetda Vaçovskilar bir xil nomdagi anime va bir…

«Matritsa» filmi muvaffaqiyatga erişganidan köp ötmay, Internetda Vaçovskilar bir xil nomdagi anime va bir neçta veb-komikslar tayyorlayotgani haqida miş-mişlar tarqala boşladi. Keyinroq tafsilotlar paydo böldi: «Final Fantasy: The Spirit Within» va kompyuter öyinlari işlab çiqargan Square kompaniyasi CG Matrix loyihasi ustida işlayotgan edi. Keyin yapon animatsiyasining taniqli arboblari va franşiza yaratuvçilari biror katta narsa ustida hamkorlik qilayotgani haqida maʼlumot oşkor böldi. 2003 yilda «Animatritsa»dan oldin keng reklama qilingan «Matritsa: Qayta yuklaş» çiqdi, uning bir qator kamçiliklari bor edi.
Rasmiy versiyaga köra, «Animatritsa» saytida aytilişiça, Vaçovskilar barça rejissyorlarni loyihada iştirok etişga şaxsan taklif qilgan. Şu munosabat bilan antologiyaning jamoasida Mamoru Oşiyining yöqligi noaniq körinadi. Uning 1995 yilgi «Zirhli farişta» asari «Matritsa» filmida köp marta va töğridan-töğri keltirilgan. Sababi uning munosabatida edi: «Menimça, bu filmlarda na falsafa, na mulohaza bor, balki tomoşabinni öynatişga möljallangan ğoyalar bor. «Matritsa»ga dunyoqaraş masalasida işoniş mumkin emas deb öylayman. Bu film oddiy köngiloçar kino çegarasidan çiqadi, deb öylaşga sabab körmayman. Kimgadir yoki nimagadir taqlid qilganda, özgartirasanmi-yöqmi va agar özgartirsang — qanday va nima uçun taqlid qilayotganing muhim. Bu savollarning hammasiga aniq va ravşan javob bölişi kerak». 2006 yilda Eyko Tanaka «AnimeGid» jurnaliga bergan intervyusida Vaçovskilar Digital Juice va Grasşoppa!ga qoyil qolganini, şuning uçun «Animatritsa»ni Studio 4°Cga topşirganini aytdi. Antologiyaning töqqiz qismidan beştasi aynan şu studiyada suratga olingan. Tanaka loyihani amerikalik Maykl Arias bilan birga prodyuserlik qildi. Arias Yaponiyada yaşab, anime sanoatida işlagan. Barça qismlar orasida tomoşabinlar eng yaxşi qabul qilgani studiyaning tajribali xodimi Koji Morimotoning «Ortida» (Beyond) qismi böldi. Bu şahar ertagi bölib, qayğuli yakun bilan tugaydi.
Vaçovskilar nafaqat birinçi qism «Osiris kemasining sönggi parvozi»ning, balki «Ikkinçi uyğoniş» va «Bir bolaning hikoyasi»ning ssenariy mualliflari hamdir. Qolgan holatlarda, «Jahon rekordi» qismidan taşqari, rejissyorlar öz asarlarining ssenariylarini özlari yozgan.
Şiniçiro Vatanabe 2023 yilgi intervyusida «Animatritsa»da birinçi marta Gollivud xodimlari bilan işlaganini, bu esa doim qiyin bölganini aytdi. Dastlab rejissyorga töliq erkinlik vaʼda qilingan, ammo bu faqat söz bölib çiqdi. Aslida prodyuser Spenser Lamm bilan katta janjal bölgan, u öz hissasini qöşmoqçi edi. Vatanabe öjarlik qildi: «Talablar ahmoqona va maʼnosiz bölgani uçun men ularning hammasini rad etdim». Ğolib çiqiş imkoni bölmadi, baʼzi holatlarda esa rozi bölişga töğri keldi. Agar talablar Vaçovskilardan kelganida, Vatanabe ularni heç bölmaganda hurmat qilişi mumkin edi. Lamm hamma narsani özgartirişni qatʼiy talab qilardi. Şu sababli rejissyor yozib oliş uçun Los-Anjelesga borganida, jamoaga agar u bu prodyuserni körsa, uni yuziga urişini aytdi. Ammo Lamm kelmadi. Biroq, «yuzdan ortiq sörov» Piter Çungga ham yetib bordi. U ğazablanib, ketişini eʼlon qildi. Prodyuser esa ğazablandi, çunki u işni belgilangan muddatda va byudjet doirasida tugallaş uçun javobgar edi. Natijada Chung öz maqsadiga erişdi. Vatanabe bu aççiq tajribadan xulosa çiqardi: Gollivud prodyuseri bilan işlaganda kuraşiş kerak, aks holda heç narsa çiqmaydi.
4Mazmuni
1-qism: «Osiris kemasining sönggi parvozi» (ingl. Final Flight Of The Osiris). Ssenariy mualliflari: Larri va…

1-qism: «Osiris kemasining sönggi parvozi» (ingl. Final Flight Of The Osiris). Ssenariy mualliflari: Larri va Endi Vaçovskilar. Rejissyor: Endi Jons
2-qism: «Ikkinçi uyğoniş, 1-qism» (ingl. The Second Renaissance. Part I). Ssenariy mualliflari: Larri va Endi Vaçovskilar. Rejissyor: Mahiro Maeda
3-qism: «Ikkinçi uyğoniş, 2-qism» (ingl. The Second Renaissance. Part II). Ssenariy mualliflari: Larri va Endi Vaçovskilar. Rejissyor: Mahiro Maeda
4-qism: «Bir bolaning hikoyasi» (ingl. Kidʼs Story). Ssenariy mualliflari: Larri va Endi Vaçovskilar. Rejissyor: Şiniçiro Vatanabe
5-qism: «Dastur» (ingl. Program). Ssenariy muallifi va rejissyor: Yoşiaki Kavajiri
6-qism: «Jahon rekordi» (ingl. World Record). Ssenariy muallifi: Yoşiaki Kavajiri. Rejissyor: Takeşi Koike
7-qism: «Ortida» (ingl. Beyond). Ssenariy muallifi va rejissyor: Koji Morimoto
8-qism: «Detektiv hikoyasi» (ingl. A Detective Story). Ssenariy muallifi va rejissyor: Şiniçiro Vatanabe
9-qism: «Muqaddas» (ingl. Matriculated). Ssenariy muallifi va rejissyor: Piter Chung
5«Osiris kemasining sönggi parvozi»
Syujet Tadeus va Dju örtasidagi közi boğlangan jang sahnasidan boşlanadi. Jang davomida ular yapon qiliçlari…

Syujet Tadeus va Dju örtasidagi közi boğlangan jang sahnasidan boşlanadi. Jang davomida ular yapon qiliçlari bilan qurollanib, bir-birini bir marta ham yaralamaydi, faqat baʼzan kiyimlariga tegib ketişadi. Bu sparring «Osiris» kemasi ekipaji özini şaklda uşlab turiş uçun ötkazadigan maşğulotdir. Tösatdan signal ovozi eşitiladi va odamlarni ovlaydigan mexanik yirtqiç «kalmarlar» paydo böladi. Qahramonlar simulyatordan çiqadi, kapitan Tadeusga ekipajni bir neçta qöriqçi maşinalar quvayotgani haqida xabar beriladi. Tunnellardagi xavfli quvğindan söng kema yer yuzasiga uçib çiqadi. U yerda ekipaj «qöriqçi»lar tödasini va yer yuzini qaziş uçun işlatiladigan turli maşinalarni köradi. Maşinalar oxirgi inson qalʼasi — Ziyonga kirişga harakat qilmoqda.
«Osiris» payqab qolinadi va ulkan quvğinçilar tödasi unga yönaladi. Kema darhol burilib, ekipaj quvğindan qoçişga urinadi. Tadeus Ziyon bilan boğlanib, ularni yaqinlaşib kelayotgan xavf haqida ogohlantiriş kerak, deb qaror qiladi. Buning yagona yöli esa öq otilayotgan kemadan töliq tezlikda Matritsaga kirişdir. Dju özi şunday qilişi kerak, deb hisoblaydi. Tadeus uni şoşilişga çaqiradi. Matritsaga tuşgan Dju poçta qutisiga «xabar»ni yetkaziş uçun yuguradi. U buni qöriqçilar kema qobiğini kesib, içkariga kirişidan oldin ulgurib qoladi. Ov robotlari lazer nurlari yordamida «Osiris»ning dvigatellarini kesib taşlaydi va kema yerga qulaydi. Ekipaj oxirigaça qarşilik körsatadi, ammo Tadeus Djuʼni qaytarib olişga ulgurmaydi. Portlaş kemani yöq qiladi, Dju esa qutulişga ulgurmay Matritsada halok böladi.
6«Ikkinçi Renessans»
«Ikkinçi Renessans» ikki qismdan iborat. Hikoya Ziyon virtual kutubxonasi nomidan olib…

«Ikkinçi Renessans» ikki qismdan iborat. Hikoya Ziyon virtual kutubxonasi nomidan olib boriladi.
Birinçi qismda inson öz qiyofasi va öxşaşida robotlar yaratişi haqida hikoya qilinadi. Bu maşinalar odamlar uçun barça oğir işlarni bajargan. Kutubxona maʼlumotlariga köra, inson şu bilan özini halokatga mahkum etgan. Robotlar quriliş qilgan, axlatni yiğgan, ofitsiant bölib xizmat körsatgan. Ammo bunday davom etişi mumkin emas edi. Sodiq va sodda maşinalar buzuqlik va zöravonlikka botgan xöjayinlarini hurmat qila olmasdi.
B1-66ER ishi — odamlar bilan maşinalar örtasidagi muammolar boşlangan ish. Bu robot modeli birinçi marta öz xöjayiniga qarşi isyon kötarib, unga qarşi qasos oldi va buni faqat ölişni istamaganligi bilan oqladi. Biroq sud qaror çiqardi: xöjayin öz mulkini xohlagança yöq qiliş huquqiga ega. Yer hukmdorlari B1-66ER modelining barça nusxalarini utilizatsiya qilişni buyurdi. Bu buyruq robotlar va ularga hamdard odamlar orasida norozilik tölqinini keltirib çiqardi. Mitingdagi iştirokçilar şafqatsizlarça qirib taşlandi. Syujetning katta qismini ulkan ekskavatorlar egallaydi: ular qarşilik körsatgan robotlarning tonnalab qoldiqlarini dengiz tubiga taşlaydi.
Keyin virtual kutubxona barça maşinalar uçun jannat — insondan haydalgan maşinalar ketişga qaror qilgan hayot beşigi haqida hikoya qiladi. Bu faqat ularning mamlakati edi, u yerda maşinalar öz xöjayini bölgan. Ular uni «01-Maşinalar şahri» deb ataşdi.
01 gullab-yaşnadi, yangi, ilğor sunʼiy intellekt şakllarini yaratdi va fanning barça sohalariga kirib bordi. 01 valyutasi jahon bozorida yetakçi böldi, insoniyatning kredit qobiliyati esa uzluksiz pasayib bordi. Odamlar maşinalarning ustunligini anglab, ular bilan birlaşmaslikka va dunyoni yakka holda boşqarişga intilişga qaror qilişdi. 01 ga qarşi harbiy blokada joriy etildi. 01 elçilari BMTga barqaror va özaro manfaatli hamkorlik dasturi bilan murojaat qilişdi, ammo 01 ga BMTga aʼzo bölişi rad etildi, elçilar esa yöq qilindi. Va bularning hammasi, maşinalar u yerda bir martadan köproq çiqiş qilganiga qaramay, sodir böldi.
«Ikkinçi Renessans»ning keyingi qismida odamlar maşinalarga qarşi uruş eʼlon qilgani aytiladi. Insoniyat 01 ustiga minglab yulduz yoruğligini tökib, unga atom bombalarini taşladi. Ammo insondan farqli ölaroq, maşinalar radiatsiyaga befarq edi, bu esa ularga aniq ustunlik berardi. Şunda odamlar oxirgi qarorni qabul qildi — Quyoş tutilişini keltirib çiqariş, şu bilan maşinalarni asosiy energiya manbaidan mahrum qiliş. Insoniyat osmonga Quyoş nurlarining yer yuziga kirişiga tösqinlik qiladigan kimyoviy birikma çiqardi.
Ammo bu yordam bermadi, maşinalar baribir ğalaba qozonardi: ular qulagan binolar ostidan odamlarning jasadlarini olib, ularni örganardi. Ular odam tanasidagi «bioelektrik, issiqlik va kinetik» energiyani ajratib olişga muvaffaq böldi. Maşinalar mağlub bölganlarga hayot baxş etdi va ularning energiyasi bilan oziqlandi. Şunday qilib, abadiy raqiblarning simbiozi vujudga keldi: odamlarga hayot qoldirildi, maşinalar esa köpayadigan, çeksiz tiklanadigan energiya manbaiga ega böldi. BMTning sönggi yiğilişida 01 vakili odamlar rahbarlaridan «tanadan voz keçişni» talab qildi, şundan söng taşkilot binosi va barça odamlar rahbarlari yöq qilindi. Endi tuğilgan har bir inson kapsulaga joylaştirilar, u yerda hayot davomiyligidagi, Matritsa tomonidan nazorat qilinadigan tuşlarni körardi.
7«Kidning hikoyasi»
Bu qism «Bir bolaning hikoyasi» nomi bilan ham…

Bu qism «Bir bolaning hikoyasi» nomi bilan ham tanilgan.
Maykl Karl Popper ismli ösmir (faylasuf Karl Popperga işora) öz xonasida ğayritabiiy tuş körib uyğonadi. Bir çatda u javob kutmagan holda, tuşlar nega baʼzan hayotdan ham haqiqiyroq körinişini va öz his-tuyğularining uni aldamayotganini qanday biliş mumkinligini söraydi. Bir kuni unga ğalati javob keladi: uning haqiqatida töqima bor, lekin uning töqimasida ham haqiqat bor. Bu haqiqatni biliş uçun hamma narsani yöqotişga tayyor böliş kerak.
Hayratlanib, u «Sen kimsan? Men yolğizmanmi?» deb söraydi, ammo javob olmaydi. Oddiy kun boşlanadi: yigit skeytbordda kollejga boradi, u yerda bir darsda ğalati voqealar boşlanadi. Avval öçirilgan telefoni jiringlay boşlaydi va sluşalkadagi ovoz uni «ular» uning bilganini bilişlari va uni qidirayotganlari haqida ogohlantiradi. Ovoz uni binodan qoçişga çaqiradi. Derazadan qarab, yigit maşinadan çiqayotgan, qora közoynak taqqan, içki aloqa quloqçinlari bilan bir xil, qatʼiy kiyingan odamlarni köradi. Ular töğridan-töğri unga qarab turişibdi. Eşik ortida yana bir odamni körgaç, Maykl ovoz aytganini bajarişga qaror qilib, maktabdan barça kuçi bilan yuguradi.
Quvğindan qutuliş uçun Maykl skeytbordda maktab koridorlaridan ötib ketadi va hamma joyda yölini tösib turgan Agentlarga duç keladi. Oxirgi yurişda u ayollar hojatxonasiga otiladi, undan çiqişning yagona yöli uçinçi qavatdagi deraza. Maykl u yerdan çiqib, quvur böylab tomga çiqadi, u yerda uni öşa ğalati kostyumli odamlar kutib turgan. Qoçişga boşqa joy yöq. Yigit tunda körgan manzara haqiqatga aylanadi. Maykl tunda körgani tuş emasligiga işonadi va pastga sakraydi.
Maykl Neo va Trinity qurşovida huşiga keladi. Trinity bu ğayrioddiy voqeadan hayratda — u özini tasdiqlaş bilan biror narsaga erişiş mumkinligini öylamagan edi. Yigit şivirlab, qutqarilişini bilganini aytadi, ammo javob sifatida özini özi qutqarganini eşitadi. Qism çatdagi savoliga javob bilan yakunlanadi: «Sen yolğiz emassan».
Ikkinçi filmda, trilogiyada oldin körinmagan yigit, qaytib kelganda şaharda Neo bilan uçraşadigan sahna bor (suhbatdan aniqki, bu birinçi marta emas). Yigit uni qutqarganligi uçun minnatdorçilik bildiradi, ammo Neo özini özi qutqarganini aytadi. Keyinroq film syujetida Bolakay (Neo yigitni şunday çaqiradi) Ziyonda yangi hayotni boşlaydi.
8«Dastur»
Qismning harakati boş qahramon Sisning simulyatsiyasida boşlanadi. Simulyatsiya örta asr yapon uslubida…

Qismning harakati boş qahramon Sisning simulyatsiyasida boşlanadi. Simulyatsiya örta asr yapon uslubida bajarilgan. Yaʼni, Sis va beşta otliq kamonçi örtasidagi jang sahnasidan boşlanadi. Ulardan sönggilarini ajoyib ğalaba bilan yengganidan keyin u yana bir zirhli jangçini köradi — bu Duo (Duo). Sis u bilan simulyatsiyadan taşqarida taniş, va unga bir-bir yakkama-yakka jang qilişni taklif qiladi. Duo Sisga özi bilan birga Matritsaga qaytiş taklifini beradi. Qiz odamlarga xiyonat qilişdan va Duöga Matritsaga ergaşişdan boş tortadi. Sis u bilan jang qiladi, avval nayzasini, keyin qiliçini yöqotadi. Yakuniy jangda yer yuzidan baland tomda Duo oxirgi marta unga birga ketişni taklif qiladi. Duo tepadan qiliç urib, unga sakraydi, ammo qiz qiliçni töxtatadi, uni sindiradi va qölida qolgan qiliç parçasi bilan Duöni öldiradi. Ölar çoğida Duo uning bilan şunçaki birga ketmoqçi bölganini va uni sevişini aytadi. Keyin Sis simulyatsiyadan çiqadi va Ziyon kemalaridan birida özini topadi. Maʼlum bölişiça, hammasi, şu jumladan Duo ham, faqat maşğulot dasturi bölgan.
9«Jahon rekordi»
Bu seriya Matritsada mavjudligini bilib qolgan maşhur sportçi haqida. Syujet çiziqli emas: Dan musobaqadagi…
Bu seriya Matritsada mavjudligini bilib qolgan maşhur sportçi haqida. Syujet çiziqli emas: Dan musobaqadagi yugurişi va xotiralari örtasida almaşib turadi. Ötmişda u 100 metrga 9 soniyadan tez yugurgan, ammo unda doping aniqlangan. Şundan keyin u stimulyatorlarsiz jahon rekordini yangilaş uçun köp mehnat qildi. Rasmiy musobaqada qatnaşişga qaror qilib, yuguriş paytida jarohat oldi, ammo insoniy bölmagan kuç sarflab, yugurişda davom etdi. Bu uning jismoniy holatiga taʼsir qildi va u haqiqiy dunyoda uyğonib qoliş xavfi tuğildi. Boşqa sportçilarga kirib olgan Agentlar uni uşlaşga harakat qildi, ammo uşlay olmadi. Dan kapsulada, robotni körib uyğondi. U Matritsada ajoyib natija bilan finişga yetdi, ammo olgan jarohati uning harakat funksiyalarining bir qismini yöqotdi, şu sababli Agentlar uni tirik qoldirdi. Biroq nogironlar aravaçasida ötirgan Dan erkin bölişga qaror qiladi va oyoqqa turadi.
10«Ortida»
Qism bugungi Yaponiya şaharlaridan biriga öxşaş şaharda boşlanadi. Odamlar öz işlari bilan ovora, kundalik,…
Qism bugungi Yaponiya şaharlaridan biriga öxşaş şaharda boşlanadi. Odamlar öz işlari bilan ovora, kundalik, odatdagi hayot davom etadi. Qismning boş qahramoni Yoko — 14 yoşlardagi qiz bölib, şahardagi köplab uylardan birida yaşaydi. U dösti bilan telefonda gaplaşadi va muşugi Yukiga javob yöqligini, uning esa ovqat vaqti allaqaçon bölganini bilib qoladi. Qiz xavotirlanadi — muşuk şunçaki yöqolmasdi, u ovqatni doim yaxşi körardi. Qöşnilar qöllarini yozişadi — ular Yukini körmagan. Ammo döst bolalar uni qayerdan topiş mumkinligini aytişadi: albatta, u eski uyda. Uzoqdan uy ğalati körinadi — uning ustida kamalak körinadi va göyo u yerda yomğir yoğayotganday. Yoko bolalar bilan «zona» deb ataydigan joyga boradi. Mahalliy afsonalarga köra, uyda arvohlar yaşaydi. Qörğon içiga kirgaç, qiz darhol eski uydagi tuşunarsiz hodisalarga duç keladi: böş konserva bankasi heç narsaga tayanmasdan havoda osilib turibdi, ğalati it, eski poydevorda sinib ketgan va mavjud bölmagan lampoçkaning porlaşi. Bundan taşqari, Yoko uyda tuşunarsiz xonani topadi: şiftidagi yoriqdan yomğir yoğayotgan bölsa-da, atrofda butunlay musaffo osmon bor.
Şu orada Matritsa eski uy joylaşgan lokatsiyada «renderlaş xatosi»ni payqaydi va u yerga tozalaş otryadi yuboriladi. Yoko muşugini polyanada öz soyasi bilan ğalati öynayotganini topadi. Yaqin atrofda bolalar «qiziq» öyin öynaşmoqda — ular katta balandlikdan yerga yiqilib, yerga tegmasdan havoda osilib turişadi. Yoko özi ham ğalati tortişiş kuçi va eski uydagi vaqt oqimining taʼsirini his qiladi. Ammo Yuki yana qoçadi va qiz uning ortidan ketib, uyning xonalarini qidiradi, tuşunarsiz hodisalarga qayta-qayta duç keladi. Şu orada tozalaş otryadi uyga kirib, Yoko va bolalarni topadi, ularni haydab çiqaradi va lokatsiyaga kirişni tösadi, şundan söng uni tozalaş amalga oşiriladi. Renderlaş xatosi tuzatiladi, «zona» özgartiriladi — endi u oddiy avtoturargohga öxşaydi va ğalati, tuşunarsiz hodisalar u yerda röy bermaydi. Şaharda oddiy hayot davom etadi.
11«Detektiv hikoyasi»
Detektiv hikoyasi (muqobil nomi — «detektiv tarix»; «A Detective Story» ikki xil tarjima qilinişi mumkin)…
Detektiv hikoyasi (muqobil nomi — «detektiv tarix»; «A Detective Story» ikki xil tarjima qilinişi mumkin) poezddagi sahnadan boşlanadi. Detektiv noir romanlari ruhida kiyingan, buzilgan plaşli va şlyapasiz odam sigareta tutatib, kimgadir töpponça tutadi. Bu odam — janob Eş, şaxsiy detektiv. Keyin oldingi voqea davom etadi. Eş 1920-yillar Çikagosiga öxşaş şaharda yaşaydi (retrofuturizm elementlari bilan — lampali monitorli şaxsiy kompyuter, yozuv maşinkasi klaviaturasi va hokazo), şaxsiy tergovlar bilan şuğullanadi va, maʼlum bölişiça, uning buyurtmaçilari asosan xotinlarini kuzatişni xohlagan raşkçi erlar bölgani uni ançagina zeriktirgan. Uning Diana (Diana) ismli muşugi bor, sovutgiçi böm-böş, hisobida pul umuman yöq. Bir kuni uning kvartirasidagi telefon jiringlaydi, detektiv muşukka bu işni taşlaşga vaʼda beradi, agar bu yana bir raşkçi er bölsa, ammo telefon narigi uçidagi odam unga ish taklif qiladi — Trinity ismli xakerni topiş.
Ammo buyurtmaçi özini taniştirmaydi, bu janob Eşga umuman yoqmaydi. U allaqaçon trubkani qöyişga tayyor, ammo buyurtmaçining maslahatiga köra bank hisobini tekşiriş uning qaroriga özgartiriş kiritadi. Trinityni qidiriş unga baʼzi natijalar berdi — maʼlum bölişiça, bu xaker tor doiralarda yaxşi tanilgan, uning ortidan tez-tez politsiya quvgan, ammo u doim bir qadam oldinda bölgan. Bu ish bilan şuğullanib, Eş uning ustida boşqa bir neçta şaxsiy detektivlar ham işlaganini bilib oldi, ammo ularning tergovlari «yurişmadi» — biri öz joniga qasd qildi, ikkinçisi yöqoldi, uçinçisi aqldan ozdi. Bu işdagi oxirgi tirik detektivni ziyorat qilib, Eş Red Queen («Qizil Malika») taxallusli odamni qidirişga qaror qiladi. Bir kuni u uni qandaydir çatda topişga muvaffaq böladi. Red Queen Eşga uni topiş uçun detektiv «birinçi oltita katakçani» (aniqroği, oltita soy-ariqçaning birinçisini — katakdan katakka ötib, oyna orqasidagi şaxmat taxtasida ularni ajratib turgan soy-ariqçalarni kesib ötgan Alisaga işora) sakrab ötişi kerakligini aytadi. Eş u nimani nazarda tutganini taxmin qiladi — xaritaga qarab, bu temir yöl vokzali haqida ekanini tuşunadi, belgilangan vaqtda undan poezd jönaydi.
Zörğa poezdga ulgurib, Eş Trinityni kupelardan birida topadi, şundan söng u unga «u sinovdan ötganini» aytadi. U undan köz implantatini olib taşlaydi, uni okulist huzurida unga örnatişgan — detektiv buni eslamaydi, ammo xotiralar uning ongida tuş kabi qayta tiklanadi. Trinity unga uning «Oyna olami çetiga juda yaqin kelganini» tuşuntiradi. Eş tuşunadi: Trinity uning nima bölayotganini biliş imkoniyati. Ammo ularning ortidan allaqaçon Agentlar — qora közoynakli, qatʼiy kiyingan, bir xil töpponçali odamlar yuborilgan. Ulardan qoçayotib, Eş deyarli ulardan biriga aylanib qoladi va Trinity uning «sinovdan öta olmaganini» hal qiladi. U unga öq uzadi va ketmoqçi böladi. Ammo detektiv unga orqasidan u bilan birga bormoqçi ekanini aytadi. U sinovdan öta olmaganidan, juda eskiça ekanidan özini ayblaydi. Ammo Trinity «sinov va tanlov bir xil emas» deb javob beradi. Eş sodir bölgan hamma narsa — şunçaki uning ishi va boşqa heç narsa emas, deb qaror qiladi. Trinity sinib tuşgan deraza orqali poezddan sakrab çiqib ketadi, vagonga esa Trinity va Eşni qidirayotgan «agentlar» — qora kiyimli odamlar kirib keladi. Qismning sönggi kadrlari uning boşlanişini takrorlaydi. Eş töpponçasini agentlarga tutib, ularni kuzatadi.
12«Muqaddas»
Syujet uzoq kelajakda, odamlar va maşinalar örtasidagi uruş paytida sodir böladi. Boş qahramon — «Yuguruvçi»…
Syujet uzoq kelajakda, odamlar va maşinalar örtasidagi uruş paytida sodir böladi. Boş qahramon — «Yuguruvçi» modelidagi robot bölib, Matritsaga ulangan birinçi maşinalardan biri edi. Ayolni payqab, robot uni ötmişdagi maşinalar bilan jang qilingan dala böylab quvadi, mexanik qotillar odamlar boşpanasi yonida radiomayoq qoldirib, yordam jönatişadi. Robot omon qolgan odamlarning yaşirin joyiga tuşadi, ular yuguruvçilarga tuzoq qurgan edi. Boş qahramon omon qoladi va odamlarga xizmat qiluvçi katta robotni işdan çiqaradi, ammo uni ayol elektr zaryadi bilan falaj qiladi. Bu robotni öz tomonlariga qöşiş uçun odamlar uni qayta dasturlaş ğoyasidan voz keçib, uni özlari iştirok etadigan simulyatsiya dasturiga ulaşadi. Surreal virtual dunyoda özini topgan Yuguruvçi körgan barça bilan aloqa qilişga urinadi, ammo heç kimni uşlay olmaydi. Qandaydir tuzoqqa tuşib, u taşqi oltin qobiğini yöqotadi, qobiq şarça bölib öraladi va voronkaga dumalab ketadi. Uning tanasi insonnikiga öxşaş şaklga aylanadi (faqat boşi insoniy bölmay qoladi). Oyoqqa turib, u qölida qora kibernetik ilonni köradi, bu yomonlikning timsoli — u uni akvariumga taşlaydi. Ğalati dunyoni örganişni davom ettirib, Yuguruvçi bir kulfatga duç keladi: yomonlik timsoli bölgan qora ilon tikanli butaga aylanib, uni egallaydi. Odam unga yordam berişga harakat qiladi, ammo boş qahramonni ösib ketgan yomonlik qora tartibsiz biomassa körinişida yutadi. U özini ozod qiladi va öziga işqiy munosabatda bölgan ayolga yaqinlaşadi. Şu orada haqiqiy dunyoda odamlar bazasiga robotlar otryadi yaqinlaşmoqda, signal beriladi. Simulyatsiya dasturidan çiqqaç, hujum paytida Yuguruvçi ölayotgan ayolni hali işlab turgan dasturga ulaydi va unga tegişga urinadi, ammo u qörquvdan boş qahramondan qoçişga urinib, öladi. Qismning oxirida qizil rangdan yaşil rangga özgargan közli Yuguruvçi robot epizod boşlangan gaz alangasiga yolğiz qarab turadi.
13Mukofotlar
2004 — «Enni» mukofoti, eng yaxşi uy animatsion filmi uçun (Silver Pictures va Warner Home…
2004 — «Enni» mukofoti, eng yaxşi uy animatsion filmi uçun (Silver Pictures va Warner Home Video)
2005 — «Sputnik» mukofotiga nomzodlik, «ajoyib DVD töplami» nominatsiyasida («Matritsa» trilogiyasi filmlari bilan birga)
14Franşiza tartibida
5 film
15Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Аниматрица» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


