Suğurta kompaniyasining oddiy klerki Bud Baxter Nyu-Yorkdagi yirik firmada işlaydi va xizmat zinasidan tez kötarilişni orzu qiladi. U öz kvartirasining kalitlarini kompaniya boşliqlariga beradi, ular bu joydan sevgilulari bilan uçraşiş uçun foydalanadi. Şundan söng Baxterning hayoti kutilmagan tarzda özgarib böladi.
Filmni Billy Wilder suratga olgan, boş rollarda Jack Lemmon va Shirley MacLaine ijro etgan. Bu The Mirisch Company studiyasining qora-oq romantik komediya-drama janridagi kartinasi bölib, 1960-yilda AQŞda ekranga çiqqan. «Oscar» mukofotiga 10 ta nominatsiyada nomzod bölgan kartina 5 tasida ğolib çiqdi, jumladan, «Eng yaxşi film» nominatsiyasida. Lemmon va MacLaine ijrosi «Golden Globe» va BAFTA mukofotlariga sazovor böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jack Lemmon, Shirley MacLaine, Fred MacMurray
Billy Wilderrejissyor
Jack Lemmonaktyor
Shirley MacLaineaktyor
Fred MacMurrayaktyor
Ray WalstonaktyorDLDavid Lewisaktyor
Edie AdamsaktyorJKJack KruschenaktyorJSJoan ShawleeaktyorBilly Wilderssenariy muallifiADAdolph Deutschkompozitor·Ensiklopediyadan
«Kvartira» (ingl. The Apartment) — 1960-yilda AQŞda Billy Wilder rejissyorligida suratga olingan, romantik tragikomediya janridagi qora-oq film. Boş rollarda Jack Lemmon va Shirley MacLaine ijro etgan, ular öşa paytda allaqaçon maşhur kinoyulduzlar edi.
Oddiy klerk va bir kompaniyada işlaydigan liftyor qizning munosabatlari haqidagi taʼsirçan lirik hikoya. Birinçi qaraşda bu ikkisining birga bölişiga heç qanday imkoniyat yöq, lekin bir qator tragikomik voqealar natijasida hammasi eng yaxşi tarzda hal böladi.
Ekranga çiqqandan keyin «Kvartira» katta tijoriy muvaffaqiyatga erişib, 25 million dollar foyda keltirdi. Film «Oscar» mukofotiga 10 ta nominatsiya uçun nomzod bölib, 5 tasida ğolib çiqdi, jumladan, «Eng yaxşi film» nominatsiyasida. Lemmon va MacLaine ijrosi «Golden Globe» va BAFTA mukofotlariga sazovor böldi. Kartina Amerika Kinoinstitutining «Amerika kinosining 100 yilligi: eng yaxşi 100 film» röyxatiga kiritilgan.
2017-yilda The Independent naşri «Kvartira»ni barça zamonlar va xalqlarning eng yaxşi Rojdestvo filmi deb atadi.
3Syujet
Kamtar, sezilmas mehnatkaş, «sokin amerikalik» C.C. «Bud» Baxter Nyu-Yorkdagi yirik suğurta kompaniyasida…
Kamtar, sezilmas mehnatkaş, «sokin amerikalik» C.C. «Bud» Baxter Nyu-Yorkdagi yirik suğurta kompaniyasida oddiy buxgalter bölib işlaydi. U yolğiz va şahar markazida, Vest-Saydda, ish joyiga yaqin joyda kvartira ijaraga olgan. Bu holat kompaniyaning bir neça menejerini, jumladan, katta boşliq, kadrlar direktorini qiziqtiradi. Bu qiziqiş öziga xos: bu boşliqlarning aksariyati uylangan erkaklar bölib, yon tomonda yaşirin intrigalar olib boradi va sevgilulari bilan uçraşiş uçun qulay, xavfsiz joy kerak. Baxterning kvartirasi bu maqsad uçun eng yaxşi mos keladi. Boşliqlar unga yaşirin bitim taklif qiladi: uning kvartirasidan yaşirin sevgi uçraşuvlari uçun foydalaniş evaziga xizmat zinasidan tez kötariliş. Baxter norozi bölsa-da va bundan katta noqulayliklarga duç kelsa-da, rozi bölişdan boşqa iloji yöq.
U öşa kompaniyada işlaydigan çiroyli liftyor qiz, Fran Kubelik bilan munosabat örnatişga harakat qiladi. Qiz unga yoqadi, lekin nimagadir uning işqiy harakatlariga rozi bölişga şoşilmaydi. Baxter qizning direktor, janob Jeff Şeldrake bilan yaşirin munosabatda ekanligidan bexabar, ularning uçraşuvlari aynan uning kvartirasida bölib ötadi. Qiz uçun bu romanning istiqboli yöq, çunki direktor uylangan, mavqeini qadrlaydi va qiz unga nima deyişidan qatʼi nazar, ajraşişni niyat qilmaydi. Jeff va Fran Baxterning kvartirasida navbatdagi uçraşuvi Rojdestvo arafasida bölib ötadi, lekin Jeff sevgilisi bilan bayramni ötkazişni xayoliga ham keltirmaydi va oilasi huzuriga şoşib ketadi. Rojdestvo sovğasi örniga u Franga yuz dollarlik banknota beradi. Uyga qaytgan Baxter Franni karavotda huşsiz yotganini köradi. Baxterning qöşnisi, şifokor öz vaqtida kerakli çoralarni köradi va Fran uyqu dorisining ortiqça dozasi bilan öz joniga qasd qilişga urinişdan söng hayotga qaytariladi. Baxter qiz bilan qoladi va yangi öz joniga qasd qiliş urinişlaridan xavotirlanib, ikki kun davomida unga ğamxörlik qiladi. U suhbatlar va karta öyini bilan uni ovutadi.
Baxterning saʼy-harakatlari bekor ketmaydi va kompaniya direktori böysunuvçisini xizmatda kötarib, saxiylik bilan mukofotlaydi. Rojdestvodan keyin Şeldrake öz kotibasi miss Olsenni haddan ortiq köp gapirgani uçun işdan böşatadi. U xayrlaşuvda sobiq boşliğidan öç olib, uning zinokorligi haqida xotiniga aytib beradi. Endi janob Şeldrake beva bölib, Frangga osonlik bilan qaytişi mumkin. Şeldrake kvartira kalitini qarzga oliş uçun yana Baxterni çaqiradi, lekin u kutilmaganda bu iltimosni rad etadi. Şeldrake Baxterdan aql-idrokka kelişni söraydi va böysunuvçisiga uning homiysi kim ekanini eslatadi, lekin u umuman kompaniyadan ketayotganini bildiradi.
Yangi yil arafasi. Finalda Fran, Şeldrake böş bölişiga qaramay, uning işqiy harakatlarini rad etadi va Baxterning kvartirasiga şoşiladi. U öz vaqtida yetib keladi: Baxter allaqaçon narsalarini yiğib, köçib ketişga tayyorlangan edi. Baxter Franga sevgisini tan oladi, qiz esa kulimsirab unga tugatilmagan «Jin-rummi» öyinini davom ettiriş uçun kartalarni tarqatişni taklif qiladi.
4Mukofotlar va nominatsiyalar
1960 — Venetsiya kinofestivalida eng yaxşi ayol roli uçun Volpi kubogi (Shirley…
1960 — Venetsiya kinofestivalida eng yaxşi ayol roli uçun Volpi kubogi (Shirley MacLaine).
1960 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşi yilning eng yaxşi önta filmi qatoriga kirdi.
1960 — Nyu-York kinotanqidçilar jamiyatining uç mukofoti: eng yaxşi film, eng yaxşi rejissyor (Billy Wilder), eng yaxşi ssenariy (Billy Wilder, I.A.L. Diamond).
1961 — «Oscar» mukofotining beşta sovrini: eng yaxşi film (Billy Wilder), eng yaxşi rejissyor (Billy Wilder), eng yaxşi original ssenariy (Billy Wilder, I.A.L. Diamond), eng yaxşi sanʼat rejissyori ishi (Alexander Trauner, Edward G. Boyle), eng yaxşi montaj (Daniel Mandell), şuningdek beşta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Jack Lemmon), eng yaxşi ayol roli (Shirley MacLaine), eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Jack Krusçen), oq-qora filmning eng yaxşi operatorlik ishi (Joseph LaŞelle), eng yaxşi ovoz (Gordon Sawyer).
1961 — «Golden Globe» ning uç mukofoti: eng yaxşi komediya yoki musiqiy film, komediya yoki musiqiy filmdagi eng yaxşi erkak roli (Jack Lemmon), komediya yoki musiqiy filmdagi eng yaxşi ayol roli (Shirley MacLaine), şuningdek eng yaxşi rejissura uçun nominatsiya (Billy Wilder).
1961 — BAFTA ning uç mukofoti: eng yaxşi film (Billy Wilder), eng yaxşi erkak roli (Jack Lemmon), eng yaxşi ayol roli (Shirley MacLaine).
1961 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasining badiiy film uçun eng yaxşi rejissura mukofoti (Billy Wilder).
1961 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasining amerikalik komediya uçun eng yaxşi ssenariy mukofoti (Billy Wilder, I.A.L. Diamond).
1961 — «Grammy» mukofotiga kino yoki televideniye uçun eng yaxşi saundtrek nominatsiyasi (Adolph Deutsç).
1994 — lenta AQŞ Milliy kino reestriga kiritilgan.
5Badiiy xususiyatlari
Film qora-oq bölib, 1960-yilda çiqarilgan paytda bu allaqaçon maʼlum badiiy usul, bir xil stilizatsiya…
Film qora-oq bölib, 1960-yilda çiqarilgan paytda bu allaqaçon maʼlum badiiy usul, bir xil stilizatsiya hisoblanardi. Uayldering Jack Lemmon bilan oldingi filmi «Jazzda faqat qizlar» ham qora-oq edi.
Filmdagi barça voqealar asosan keçqurun, ham köçada, ham interyerda bölib ötadi. Bu holat film qora-oq bölgani bilan birgalikda «Kvartira»ga 1940-yillardagi noir filmlarning biroz xira atmosferasini beradi.
6Video naşrlar
1970-yillarning oxirida film MGM/CBS Home Video kompaniyasi tomonidan Betamax va VHS formatlarida çiqarilgan,…
1970-yillarning oxirida film MGM/CBS Home Video kompaniyasi tomonidan Betamax va VHS formatlarida çiqarilgan, 1983-yilda esa MGM/UA Home Video tomonidan VHS va Betacam formatlarida qayta çiqarilgan.
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Квартира (фильм, 1960)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.