«Izgnanie» (Изгнание) — Andrey Zvyagintsevning Uilyam Saroyanning «Nimadir kulgili. Jiddiy qissa» qissasi asosidagi psixologik filmi.
Film er-xotin örtasidagi nizo, oilaviy drama haqida hikoya qiladi. Suratga oliş Fransiya, Belgiya, Moldova va Rossiyada 103 kun davom etdi. Boş rollarni Zvyagintsevning oldingi «Qaytiş» filmida suratga tuşgan rossiyalik aktyor Konstantin Lavronenko hamda şved aktrisasi Mariya Bonnevi ijro etadi. Filmning jahon premyerasi 2007-yil 18-mayda Kann kinofestivalida bölib ötdi. Rossiyadagi premyera esa 2007-yil 4-oktabrda böldi.
Film 60-Kann kinofestivalining asosiy tanlovida Rossiyani vakillik qildi, şu tanlov yakunlari böyiça Konstantin Lavronenko eng yaxşi erkak roli uçun mukofotga sazovor böldi. Bundan taşqari, film 2007-yilgi Moskva kinofestivalida Rossiya kinoklublari federatsiyasi mukofotini oldi, Mikhail Kriçmanning operatorlik ishi esa European Film Awards mukofotiga nomzod deb topildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Konstantin Lavronenko, Maria Bonnevie, Aleksandr Baluev
3Syujet
Aleksandr va Veraning oilasi — ikki farzand: katta öğli Kir 10 yoşda, qizi Eva esa 6–7 yoşda — dam oliş uçun…
Aleksandr va Veraning oilasi — ikki farzand: katta öğli Kir 10 yoşda, qizi Eva esa 6–7 yoşda — dam oliş uçun otasining ona yurtidagi qişloğiga keladi. Keçki ovqatdan keyin, bolalar uxlagaç va kattalar yolğiz qolganda, Vera erига şunday deydi: «Men bola kutyapman. U sening emas». Bir zum sukunat çökadi, Aleksandr esa çiqib ketadi. U uzoq vaqt atrofda kezadi, akasi bilan telefonda gaplaşib, şaharda uçraşişga kelişadi, lekin uçraşuvga bormaydi. Tong yorişganda uyga qaytadi.
Bir oz keyinroq öğil otasiga aytadi: uning eng yaxşi dösti va biznes şerigi Robert bir neça oy oldin, otasi uzoq safarda bölib, u va singlisi uyda yöq paytda, «onasining oldiga qatnagan». Aleksandrning uyida pistolet saqlanadi. Er-xotin uyiga qöşnilar-mehmonlarni taklif qiladi. Kutilmaganda Aleksandr tuşlikni tösatdan buzib, qöşnining maşina kalitlarini olib, temir yöl kesişmasida akasi Mark bilan uçraşişga jönaydi. Aleksandr Markdan maslahat söraydi: «Vera bilan nima qiliş kerak? Öldiriş? Haydaş? Keçiriş?…». Mark javob beradi: «Nima qilsang ham — hammasi töğri böladi. Xohlasang öldir — bu ham töğri böladi. Xohlasang haydа — bu ham töğri böladi. Xohlasang keçir — bu ham töğri böladi».
Aleksandr va Vera bolalarni qöşni qişloqdagi döstlarnikiga jönatadi. Aleksandrning iltimosiga köra Mark ikki yaşirin doya olib keladi, Vera qarşilik qilmagaç, abort qilinadi. Şifokor eriga operatsiya yaxşi ötganini, xotini bir-ikki kundan söng töliq öziga kelişini aytadi. Biroq şifokorlar ketganidan bir neça soat ötib Vera vafot etadi. Marhumani yod etiş va dafn marosimiga Mark keladi. Dafn kuni Mark ham yurak xurujidan vafot etadi. Ölimidan oldin Mark şifokordan biladi: Veraning ölimiga operatsiyaning notöğri ötişi emas, balki u operatsiyadan keyin darhol kuçli uyqu dorisidan öldiruvçi dozada içgani sabab bölgan. Bu homiladorlik testi blankasining orqa tomonida Vera qoldirgan xatdan maʼlum böladi.
Aleksandr pistoletni olib, Robertni izlab çiqadi. U şaharga boradi va Robertning uyi oldida uni kutadi. Maşinada u Mark qoldirgan Veraning xatini topadi. Robertdan Aleksandr biladiki, Vera aslida uning, yaʼni Aleksandrning farzandini kötargan, ammo 12 yil birga yaşagan er-xotinning ajralişiga aynan u sabab bölgan. Körsatilgan sahnalarda Vera bilan Robert örtasida yaqinlik bölmagan. Vera bir neça oy oldin öz joniga qasd qilmoqçi bölgan, ammo yonida bölgan Robert unga buni qilişga yöl qöymagan. Robert nega Veraning öz joniga qasd qilganini söraydi. Vera tuşuntiradi: uning bolalari uning bolalari emas, xuddi uning va Aleksandrning ham ota-onasining bolalari bölmaganidek. U ölik bolalarni dunyoga keltirmoqçi emas. Vera buni eriga yetkaza olmaydi, çunki er uni buyumdek sevadi.
Veraning hayotini saqlab qolişga urinib körgan şifokor böm-böş uydan çiqib, eşiklarni va panjurlarni yopadi. Aleksandr döstiga qönğiroq qilib, bugun bolalarni olib ketişini ogohlantiradi.
4Qabul qilinişi
Film tanqidçilar orasida noaniq munosabatga sabab böldi. «Vzglyad» gazetasining şarhlovçisi Igor Mantsov…

Film tanqidçilar orasida noaniq munosabatga sabab böldi. «Vzglyad» gazetasining şarhlovçisi Igor Mantsov «Izgnanie»ni «yutuq», «ulkan narsani qamrab olişga qahramonona uriniş», bundan taşqari, yangi badiiy til tasdiqlangan asar deb taʼriflagan, ammo şu bilan birga «film, ehtimol, muvaffaqiyatsiz çiqqan» deb qayd etgan. Kinotanqidçi Andrey Plakhov («Kommersant» gazetasi) Zvyagintsev va Kriçman tabiat manzaralarini şunday ekranga köçiriş qobiliyatiga ega ekanini taʼkidlagan: natijada mifologik mikrokosmos paydo böladi, unda xavfli umumlaşmalar va ramzlar örinli bölib qoladi. Şu bilan birga, Plakhovning sözlariga köra, «dialoglarning adabiy sifati istalganidek emas, dramaturgiya haddan taşqari uzunligi tufayli böşaşib qoladi, vaziyatni faqat aktyorlar va rejissyorning ğayrioddiy saʼy-harakatlari saqlab qoladi».
Retsenzent Vasiliy Koretskiy («Time Out Moskva» jurnali) fikriça, film rivojlanişi bilan Veraning hikoyasi «tobora absurdroq va yurak ezuvçi» bölib boradi. Koretskiy Zvyagintsev asaridagi kadr «yaltiratib tozalangan»ligini qayd etib, kartinaning asosiy ğoyasiga şubha bilan qaragan: «Bundan çiqadigan axloq mutlaqo injildagi emas: yöq, erkaklar ayolni tuşunişga qodir emas, ayniqsa uning boşida taxta qipiqlari bölsa. Ikki yuz yil avval bu juda qiziqarli mavzu bölardi».
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Изгнание (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.