The Blair Witch Project

Ignore: the text above is the article to translate. Let me just produce the translation.

Wait, I need to produce the Uzbek translation of the article, not the heading placeholder. Let me write it properly.

Note: the system reminder in the user turn is about copyrighted material; this is a translation of a Wikipedia article (CC BY-SA), which is fine to translate. Iʼll proceed.

Hmm, I should keep the title translated. Here is the full translation:

Translation:

«Blair Witch: Kursovaya s togo sveta» (ingl. The Blair Witch Project («Blair vedʼmasi» loyihasi)) — 1999-yilda çiqqan amerikalik psixologik qörquv filmi. Rejissyorlar va ssenariy mualliflari Deniel Mirik va Eduardo Sançes bölgan. Syujet Merilend ştatining örmonlarida izsiz yöqolgan, mahalliy afsona — Blair vedʼmasi haqida kurs ishi suratga olayotgan uçta kino bölimi talabasi haqida hikoya qiladi. Film havaskor kameralar bilan hujjatli lenta körinişida suratga olingan, göyo yöqolgan talabalar tomonidan suratga olingan materiallardan tuzilgan.

«Blair Witch: Kursovaya s togo sveta» kartinasi dunyo böylab deyarli 250 million dollar yiğdi va barça davrlarning eng muvaffaqiyatli mustaqil filmlaridan biriga aylandi, şuningdek qörquv janridagi kassa böyiça tarixdagi 41-film böldi. Bundan taşqari, bu film ikkita sikvelni öz içiga olgan media-franşizaning asosini qöydi («Blair vedʼmasi 2: Soyalar kitobi» (2000) va «Blair vedʼmasi: Yangi bob» (2016)), şuningdek romanlar, komikslar va videoöyinlar. Uşbu filmga topilgan plyonka janrining qayta tiklanişi sababçi deb hisoblanadi; keyinçalik bu janr «Paranormal faoliyat» (2007) va «Monstro» (2008) kabi muvaffaqiyatli qörquv filmlarida qöllanildi.

Mirik va Sançes Blair vedʼmasi haqidagi afsonani 1993-yilda öylab topişdi. Ular 35 sahifali ssenariy işlab çiqdilar, unda improvizatsiya qilingan dialoglar bölişi kerak edi. Ijodkorlar Backstage jurnalida kasting eʼloni tayyorladilar; rollarga Xeyzer Donaxyu, Maykl S. Uilyams va Joshua Leonard taklif qilindi. Filmni suratga oliş 1997-yil oktabrda boşlandi, asosiy syomkalar Merilendda sakkiz kun davomida ötdi. Taxminan 20 soat material olindi, u şunday montaj qilindiki, natijada 82 daqiqa çiqdi. Filmning dastlabki byudjeti taxminan 20 000—60 000 dollar edi, montajdan keyin filmning yakuniy qiymati taxminan 200 000—750 000 dollarni taşkil etdi.

«Blair Witch: Kursovaya s togo sveta» filmining premyerasi 1999-yil 23-yanvarda yarim tunda «Sundance» kinofestivalida bölib ötdi, filmning reklama kampaniyasida aktyorlar «izsiz yöqolgan» yoki «ölgan» deb aytilgan edi. «Sundance» festivalidagi muvaffaqiyatli namoyişdan söng Artisan Entertainment kompaniyasi uning prokat huquqini 1,1 million dollarga sotib oldi. Film öşa yilning 14-iyulida çeklangan prokatga çiqdi, söngra 30-iyuldan boşlab keng prokatga çiqdi. Tanqidçilar filmni asosan ijobiy qabul qilgan bölsa-da, tomoşabinlar uni noaniq baholadilar.

Qisman topilgan plyonka janrida suratga olingan birinçi filmlardan biri sifatida Ruggero Deodatoning «Kannibal dahşati» (1980) hisoblanadi. Unda syujetga köra jurnalistlar Amazonka çuqurligiga yöl olib, u yerda yöqolgan reportyorlarni qidiradilar, lekin oxir-oqibat kanniballar qabilasida uşbu reportyorlar tomonidan suratga olingan plyonkalarni topadilar, ulardan kanniballar ularga hujum qilib öldirganligi ayon böladi. Şuningdek, «Blair vedʼmasi»ning salafi sifatida bir yil oldin suratga olingan, lekin ança kam maşhur bölgan «Oxirgi translyatsiya» (1998) filmi ham hisoblanadi. Uni ham yoş rejissyorlar — Stefan Avalos va Lens Ueyler suratga olişgan. «Oxirgi translyatsiya» «Blair vedʼmasi» bilan köp öxşaşliklarga ega, bu esa Mirik va Sançesga qarşi köplab plagiat ayblovlariga olib keldi. Fangoria jurnalidagi maqolasida Sara Kendzior «Oxirgi translyatsiya» foydasiga dalillar keltirib, öxşaşlik «nafaqat syujet va tuzilişda, balki ularning tegişli veb-saytlarida, reklama taktikasida va hatto logotiplarida ham» mavjudligini taʼkidlaydi. U, şuningdek, «Blair vedʼmasi» ustida işlaganlar oldingi loyiha haqida «istamay izoh berişini» aytadi va bu şubha uyğotişi kerakligini taxmin qiladi. Syujetga köra, bu filmda ham kinematografistlar mahalliy «Jersi iblisi» afsonasi haqida hujjatli lenta suratga olayotganda örmonda halok bölişadi.

Mirik va Sançesning özlari ularga «Kelajak xotiralari» (1970) va «Bogi Krik afsonasi» (1972) qörquv filmlari hamda «Qidiruvda...» teleserialining taʼsir qilganini taʼkidlaganlar. Boşqa ilhom manbalari orasida tijorat jihatdan muvaffaqiyatli qörquv filmlari — «Porlaş» (1980), «Çet el» (1979), «Omen» (1976) va «Jağlar» (1975) bor; oxirgisi katta taʼsir körsatdi, çunki vedʼma ham tomoşabinlardan yaşiriniб turadi va bu nomaʼlumdan qörqişni kuçaytiradi.

Filmning ğoyasi rejissyorlar Deniel Mirik va Eduardo Sançesda hali 1993-yilda paydo bölgan. Mirik va Sançes öşa paytda Markaziy Florida universitetida talaba bölib, paranormal hodisalar haqidagi hujjatli filmlar anʼanaviy qörquv filmlaridan köra qörqinçliroq tuyulganini tuşunganlaridan keyin bu ğoyadan ilhomlanganlar. Ular ikki filmning uslublarini birlaştiradigan film yaratişga qaror qilişdi. Loyihani işlab çiqariş uçun ular Greg Xeyl, Robin Kowi va Maykl Monello bilan birgalikda Haxan Films kompaniyasiga asos soldilar. Kompaniya nomini ular 1922-yildagi «Sehrgarlar» nomli sokin hujjatli filmdan olişgan; uning asl nomi Häxan edi.

Öşa paytda filmning işçi nomi oddiygina «Örmon filmi» (ingl. The Woods Movie) edi. Keyin rejissyorlar ğoyani rivojlantira boşladilar, bu esa öttiz beş sahifali ssenariy yozilişiga olib keldi. «Blair vedʼmasi: Kursovaya s togo sveta» ekranlarga çiqqandan söng, Haxan Films kompaniyasi ğoya 1996-yilda Amerika Ssenariy Gildiyasida röyxatdan ötkazilganini maʼlum qildi, Sançes esa keyinroq konsepsiya 1992-yilda paydo bölganini aytdi. Ssenariyning bu dastlabki versiyasi töliq ssenariydan köra ğoyaning oddiy ifodasi edi: unda heç qanday dialog yozilmagan, faqat hikoya qismining taxminiy eskizi bor edi. Keyinçalik ssenariyda aniq yozilgan dialoglar paydo bölmadi — bu rejissyorlarning ongli qarori edi, çunki ular aktyorlarni iloji boriça köproq improvizatsiyaga undaşni xohlaşgan. Sançes The A.V. Club saytiga bergan intervyusida ular «aktyorlarga bunday çeklovlar qöyişni istamaganliklarini» aytgan. Kinotanqidçi Piter Terner fikriça, «dialoglarning yöqligi aktyorlarni repliklarni öz joyida öylab topişga majbur qiladi», ularning qahramonlari erkinroq böladi, lekin bu öz navbatida ança köp suratga olingan material va montaj bosqiçida yanada jiddiy ish talab qilişi mumkin, bu esa «realistik tasodifiylik lahzalari»ni yaratib, psevdohujjatli uslubda suratga olingan filmni qabul qilişga ijobiy taʼsir qilişi mumkin. Filmning mifologiyasini işlab çiqişda ijodkorlar köplab ilhom manbalaridan foydalanganlar. Masalan, bir neçta qahramon ismlari deyarli anagrammalar: Elli Kedvard (Blair vedʼmasi) — XVI asr mistigi Edvard Kelli, Rastin Parr esa 1940-yillardagi öydan çiqarilgan bolalar qotili sifatida Rasputin anagrammasi sifatida boşlangan. Rejissyorlar Salem vedʼmalar sudlari va Artur Millerning 1953-yildagi «Qiyin sinov» pyesasiga işoralar kiritib, vedʼmalikda ayblanganlarga nisbatan adolatsizlik mavzusini körsatişgan.

Film dastlab anʼanaviy hujjatli film sifatida möljallangan edi, aktyorlar tomonidan olingan kadrlar faqat sönggi qismda, Blair vedʼmasining laʼnati haqidagi hujjatli hikoyadan keyin paydo bölişi kerak edi. Ammo rejissyorlar aktyorlar bilan barça materialni qölga kiritganlaridan keyin, montaj bosqiçida aktyorlar tomonidan olingan kadrlarni hikoyaning asosiy çiziğiga aylantirişga qaror qilindi.

Sançesning sözlariga köra, «filmni prokatga çiqariş uçun dastlabki byudjet taxminan 20 000 dan 25 000 dollargaça bölgan. Keyin Sandance festivaliga nusxa köçiriş va ovozni sinxronlaştiriş uçun kelganimizda, taxminan 100 000 dollar sarfladik». Loyihaning dastlabki bosqiçlari deyarli heç narsaga tuşmagan, ijodkorlar şunçalik tejamkor bölganki, hatto kameralardan birini sotib olib, film suratga olib, pulni qaytariş uçun uni qaytarib berişgan. Filmni suratga olişdan oldin ijodkorlar dastlabki byudjet uçun pul yiğişlari kerak edi. Buning uçun ular investorlarni qiziqtiriş maqsadida sakkiz daqiqali treyler suratga olişdi. Bu mini-hujjatli film Blair vedʼmasi haqidagi hujjatli film suratga olayotgan uç kino talabasining örmonda yöqolişi haqida hikoya qilardi. Mirik va Sançes qisqa metrajli filmni soxta gazeta maqolalari va yangiliklar kadrlari yordamida haqiqiy sifatida taqdim etib, tomoşabinlarni uning haqiqiyligiga işontirişgan. Treylerda syujet va mifologiya qisqaça bayon etilgan. Şuningdek, Haxan films kompaniyasi bu «sensatsion va işonçsiz haqiqiy» kadrlarni sotib olişni niyat qilganligi aytilgan. Film suratga olinişidan oldin ham rejissyorlar kiçik byudjetli loyihalarni qöllab-quvvatlagan prodyuser Jon Pirsonni qiziqtira olişdi. U sakkiz daqiqali teaserni körganda hayratga tuşganini va bunga işonmaganini eslagan: «Men bunday narsa haqida heç qaçon eşitmaganman». Öşa paytda Pirson televideniyedagi «Split Screen» kino şousini olib borar edi, u yerda «Blair vedʼmasi» kadrlarini birinçi marta tomoşabinlarga ular soxta ekanini aytmasdan körsatgan. Tomoşabinlar işonişgan, bir detektiv hatto yöqolgan kişilarni qidirişda yordam taklif qilib unga qönğiroq qilgan. Pirson kadrlar film qismi ekanini tan olganidan keyin tomoşabinlar bunday harakatning axloqiy jihatdan etikligini muhokama qila boşlagan.

Ijodkorlar filmi insonlarning yöqolganligining haqiqiy dalili ekanini töğridan-töğri aytmoqçi bölmagan bölsalar ham, qisqa metrajli film kutilgan taʼsirni körsatib, loyihaga qiziqiş uyğotdi. Pirsonning kompaniyasi Grainy Pictures filmga 10 000 dollar kiritişga qaror qildi. Film «Sundance» mustaqil kino festivaliga tuşgandan söng, filmning huquqlarini Artisan Entertainment kompaniyasi sotib oldi. Sançesning sözlariga köra, «ular yangi ovoz miksini yaratişdi va bizni baʼzi narsalarni qayta suratga olişga majbur qilişdi». Filmning asl yakuni — Maykning xonaning burçagida devorga qarab turişi edi. Kompaniya bir neçta boşqa yakunlarni suratga olişni söradi, masalan: Mayk ilmoqda osilgan; Mayk katta tayoqlardan yasalgan figuraga mixlangan; Mayk yirtilgan köylakda, butunlay qon içida. Oxir-oqibat kompaniya asl yakunda töxtadi, u prokat versiyasiga kiritildi. Qayta suratga olişlar bilan birga filmning byudjeti taxminan 500 000—750 000 dollargaça oşdi.

Uçta asosiy rol uçun rejissyorlar dastlab butunlay heç kimga maʼlum bölmagan aktyorlarni qidirgan. Şuningdek, ularga beqiyos improvizatsiya qobiliyatiga ega aktyorlar kerak edi, bundan taşqari ular xarakter jihatidan bir-biriga mos kelişi lozim edi. Bir yil davomida taxminan ikki ming aktyor körib çiqildi. Aktyorlarni qidiriş eʼlonlari Backstage jurnalida joylaştirildi. Eʼlonlarda badiiy filmning katta qismi improvizatsiya qilinişi va syomkalar örmonli hududda ötişi taʼkidlangan edi. Xeyzer Donaxyuning sözlariga köra, filmga tinglovlar Nyu-Yorkdagi Musical Theater Works teatrida ötgan. Tinglovda aktyorlarga darhol turli vazifalar berilgan, masalan, Joshua Leonard şunday eslagan: «Rejissyorlar darhol aytdilar: „Siz sönggi töqqiz yil davomida qamoqda bölgansiz. Biz — şartli muddatdan oldin ozod qiliş komissiyasimiz. Nega sizni ozod qilişimiz kerak?“ Obrazga darhol kira olmaganlarga eşikni körsatişgan». Rejissyorlar aktyorlarning syomkalardagi jismoniy va hissiy yuklamalarga bardoş beriş uçun yetarliça çidamli bölişiga eʼtibor qaratgan. Natijada film suratga olingan kunlarda aktyorlar uçun heç qanday xizmat körsatiş, grim, kostyumlar va aniq ssenariy bölmagan.

Boşidanoq muallif-ijodkorlar filmni töliq 16 millimetrli plyonkaga suratga olişni rejalaştirgan edilar, ularning fikriça, şunda kartina yanada qörqinçli körinardi. Ammo prodyuser Greg Xeyl baʼzi kadrlarni arzonroq plyonkaga oliş kerakligini taklif qildi. Oxir-oqibat rejissyorlar Xeyzerda syomka ortidagi kadrlar uçun alohida Hi-8 kamerasi bölişi foydali bölişini, bu esa arzonroq plyonkaga köproq material oliş imkonini berişini qaror qilişdi. Bu yondaşuv loyihaning kasbiy suratga olinişi bilan norasmiy muhitdagi «kulisa ortidagi» syomkalar örtasida kontrast yaratdi. Syomkalar 1997-yil oktyabrda boşlanib, atigi sakkiz kun davom etdi. Xeyzer, Maykl va Joshua deyarli butun vaqt bir-birlarini suratga olişdi, bundan oldin ular keyinçalik foydalanişlari kerak bölgan jihozlar bilan işlaşni ikki kunlik öqitişdan ötişgan. Tovuş mutaxassisi Maykni DAT bilan işlaş va sozlamalarni töğri örnatişga örgatgan, Mirik esa Joşuaga 16 millimetrli kinokamera bilan işlaşni örgatgan. «Blair vedʼmasi» bu holatda noyob film edi, uni aktyorlarning özlari töliq suratga olişgan, odatda hatto qayta topilgan plyonka janridagi filmlarni ham kasbiy rejissyorlar va operatorlar suratga oladi. Bu holda rejissyorlar şahardagi syomkalarda aktyorlar yonida bölişgan, lekin aktyorlar örmonga ketganda rejissyorlar yonlarida umuman bölmagan. Aktyorlar öz haqiqiy ismlaridan foydalanişlari kerak edi, bu ularning obrazdan kamroq çiqişlari uçun qilingan, agar şunday bölib qolsa ham, buni montaj bosqiçida tuzatiş mumkin edi. Syomkalar davomida agar ular oç bölsa yoki bir-birlarini jahllantirsa, kamera doim yoqilgan holda qolardi. Qahramonlar orasidagi bu keskinlik va Xeyzerning syomkani davom ettiriş istagi Xeyzerning xarakterini belgilaşga va Donaxyuga aktrisa sifatida işini osonlaştirişga yordam berdi. U keyinçalik eslagan: «Mening xarakterimning katta qismi şundan kelib çiqdi: men ekstremal qiyinçiliklar paytida odamlarning yuzi oldida kamerani uşlab turişni qandaydir oqlaşim kerak edi».

Aktyorlar improvizatsiyada töliq erkin bölsalar ham, ularning hikoyada amal qilişi kerak bölgan yöl-yöriqlari bor edi. Aktyorlar yonida bölmaganda Mirik va Sançes syujetga köra qahramonlar topişi kerak bölgan öramlar, toş uyumlari va şox-şabba figuralarini qoldirişgan. Ular qahramonlarning ryukzaklariga şilimşiq surtib, keçasi qörqinçli ovozlar çiqarişgan, hatto bir paytda aktyorlarni qörqitiş uçun çodirga hujum qilişgan. «Starburst» jurnaliga bergan intervyusida Xeyl şunday degan: «Odatda ong sizni kuçli qörquvdan izolyatsiya qiladi. Ammo agar biz aktyorlarni ruhiy va jismoniy jihatdan çarçatsak, film oxiridagi haqiqatan keskin voqealar paytida ular odatda tegilmaydigan ruhiyat qismiga murojaat qilişadi. Izolyatsiya olib taşlanadi va ular yanada ibtidoiy tarzda reaksiya bildirişadi». Birinçi syomka kunidan boşlab, qahramonlar mahalliy aholidan intervyu olgan paytdan, rejissyorlar aktyorlarga qayerga boriş va kimdan intervyu oliş haqida faqat qisqaça yöriqnoma berişgan. Natijada Xeyzer, Mayk va Josh maxsus yollangan aktyorlardan ham, oddiy köçadagi odamlardan ham intervyu olişgan. Filmning yakuniy montajiga ikkalasi ham kiritildi. Filmning ijodkorlari butun mifologiyani noldan öylab topgan bölsalar ham, kameraga intervyu berilgan, ammo sunʼiy statist bölmagan odamlar ham bor edi; ular vedʼma haqida eşitganliklarini aytişgan, masalan, qölida kiçik bolasi bilan köçada turgan ayol. Yollangan statistlar qöşimça vazifani ham bajarişgan: ular qahramonlarga keyingi yönaliş va qaysi odamdan söroq qiliş kerakligi haqida körsatmalar berişgan. Meriland ştatining Seneca-Krik davlat boğida örmon joylari suratga olingan, rejissyorlar aktyorlarning harakatini GPS orqali kuzatib borişgan. Favqulodda hol uçun aktyorlarda radio bölgan. Syomka guruhi aktyorlar uçun xabarlar qoldirib, ularga koordinatalar uzatgan, şu tariqa qahramonlar qayerga harakat qilişlari kerakligini bilişgan. Xabarlarda har bir qahramon uçun keyingi harakatlar körsatilgan yozuvlar bölgan. Qahramonlar orasidagi sirlilik, işonçsizlik va keskinlik, şubhasiz, har bir aktyor boşqa aktyorning xabarida nima yozilganini bilmaganligi bilan qisman izohlanadi. Ular rejissyor izohlarini unutmagan holda, sahnalarni erkin yaratişlari va qahramonlarini xohlagança uzoqqa olib borişlari mumkin edi. Masalan, Xeyzer Donaxyu rejissyorlardan olgan xabar haqida gapirib berdi, u tan oliş sahnasidan oldin olingan edi. Unda u ölişga tayyorligi va özi ranjitgan barça odamlar oldida aybini yuvişi, imkon qadar toza vijdon bilan ölişga harakat qilişi kerakligi yozilgan edi. Uning butun monologi sof improvizatsiya edi. Kadrning belgilovçi kompozitsiyasi, unda faqat yuzining yuqori yarmi körinadi, ham baxtli tasodif bölgan, çunki Donaxyu yuzi kadrga töliq tuşgan deb öylagan edi.

Aktyorlarning GPS uzatgiçlarida favqulodda hollarda foydalaniş mumkin bölgan joylarning koordinatalari kiritilgan edi. Bir kuni deyarli butun kun yomğir yoğganidan keyin aktyorlar şu imkoniyatdan foydalanişdi. Ular issiq kakao va «haqiqiy hojatxona»dan foydalaniş imkoniyati kutib turgan uyga kelişdi. Rejissyorlar aktyorlarni har kuni tobora uzoqroq masofalarni bosib ötişga majbur qilgan. Sut qutilaridagi keyingi körsatmalar bilan birga aktyorlar kiçik ovqat uluşlarini topişgan. Biroq bu zaxiralar ataylab har kuni kamaytirib borilgan, aktyorlarni yanada oçroq, hayajonliroq va çarçagan holda uşlab turiş uçun. Syomkaning oxirgi ikki kunida Xeyzer va Maykl kuniga faqat bitta PowerBar energiya batonçigi va banan olişdi.

Filmning katta qismi bitta dublda suratga olingan, aktyorlar ular boşidan keçirgan hamma narsani takroriy dublga vaqt sarflamasdan şunçaki suratga olişgan. Bitta dublda olinmagan yagona sahnalar — Xeyzer zub va qon solingan paketni topadigan lahza va Maykning xonaning burçagida turgan sönggi kadri. Dastlab Xeyzer paketni yaxşilab körib çiqmasdan taşlab yuborgan va syomka guruhi aralaşib, uni sahnani qayta olişga majbur qilgan. Sönggi sahnani esa Mayk birinçi marta fokusda bölmagani uçun qayta suratga olişga töğri kelgan. Keyinçalik sahna Artisan kompaniyasi filmning huquqlarini sotib olgandan söng, uning rahbarligida qayta olingan. Uilyams sönggi sahnani suratga oliş haqida keyinroq esladi: «Uy men uçun haqiqatan ham qörqinçli edi, çunki biz nima bilan duç kelişimizni bilmasdik».

Jami taxminan 20 soat material suratga olingan. Rejissyorlar Deniel Mirik va Eduardo Sançes şaxsan sakkiz oy davomida filmni montaj qiliş bilan şuğullanişgan. Montajning birinçi varianti çeklangan sinov namoyişida körsatilgan. Dastlab rejissyorlar filmni hujjatli film sifatida çiqarişni rejalaştirgan edilar, şunda aktyorlar suratga olgan sahnalar filmning kiçik qismini taşkil etardi. Ammo sakkiz oylik ish va Mirik va Sançes tomonidan alohida-alohida tayyorlangan ikki variantdan söng, hikoyani aktyorlar plyonkalari atrofida quriş qarori qabul qilindi. Qoralama montaj tayyor bölgan vaqtda indieWIRE sayti «Oxirgi translyatsiya» filmi artxaus kinoteatrlarida çeklangan prokatga çiqişini va keyingi uç oy davomida Independent Film Channel telekanalida namoyiş etilişini eʼlon qildi. «Oxirgi translyatsiya»ning rejissyorlaridan biri Stefan Avalos bu voqea «Blair vedʼmasi» mualliflariga syujetni taqdim etiş usulini özgartirişga taʼsir qilganiga işonçi komilligini aytgan.

Artisan kompaniyasi «Blair vedʼmasi»ni prokatga olgandan söng, qöşimça byudjet professional ovoz miksi va muqobil yakunlarni suratga oliş uçun ajratildi. Maqolasida Sara Kendzior «Blair vedʼmasi»ning «Sundance» festivalida tanlanganligi şubhali ekanini taʼkidlagan. U «Oxirgi translyatsiya» «Sundance» kinofestivalida yarim tunda namoyiş etilişi uçun jiddiy körib çiqilgan, ammo sönggi daqiqada namoyişdan olib taşlangan» deydi. Bir yil ötib yarim tunlik namoyişda «Blair vedʼmasi: Kursovaya s togo sveta» taqdim etildi. «Vedʼma»ning prodyuseri Pirson öşa paytda festivalning saralaş qömitasi aʼzosi bölgan va filmni «Sundance»ga ötkaziş uçun öz manfaatlarini közlagan bölişi mumkin edi.

«Blair vedʼmasi: Kursovaya s togo sveta» asosan internet orqali tarğib qilingan birinçi yirik film hisoblanadi. Kevin Foks 1998-yil may oyida ijro etuvçi prodyuser böldi va jamoatçilik bilan aloqalar böyiça «Clein & Walker» firmasini jalb qildi. Iyun oyida filmning rasmiy sayti işga tuşirildi, unda soxta politsiya hisobotlari, «yangiliklar xronikasi» uslubidagi intervyular va «yöqolgan» talabalar haqidagi savollar taqdim etilgan. Bu materiallar filmning «topilgan plyonkalari»ni töldirib, filmning haqiqiy hayotdagi hujjatli film yoki ömamamimi, degan bahslarni internetda keltirib çiqardi. Filmning bir qismi iyun oyida Florida kinofestivalida namoyiş etildi. Namoyiş paytida ijodkorlar voqealarni haqiqiy sifatida taqdim etiş uçun turli reklama kampaniyalari ötkazdilar, jumladan «Sundance» kabi festivallarda tomoşabinlardan «yöqolgan» talabalar haqida maʼlumot berişni sörab varaqalar tarqatdilar.

Kampaniya taktikasi şundan iborat ediki, tomoşabinlarga odamlarning yöqolişi haqidagi eʼlonlar orqali filmning qahramonlari aslida Blair vedʼmasi örmonida qidiruv paytida yöqolganligi aytilgan. IMDb sahifasida aktyorlar filmdan keyingi birinçi yil davomida «izsiz yöqolgan, taxminan ölgan» deb körsatilgan. Rasmiy saytda soxta politsiya va tergovçi sifatida körsatilgan aktyorlarning öz işlari yuzasidan körsatma berişlari, şuningdek, haqiqiylik hissini qöşiş uçun aktyorlarning umumiy bolalik fotosuratlari joylaştirilgan. 1999-yil avgustga kelib sayt 160 million kişi tomonidan taşrif buyurilgan.

Artisan kompaniyasi filmning distribyutoriga aylangandan söng, Stiven Rotenberg noyob tarqatiş strategiyasini işlab çiqdi va amalga oşirdi. Treyler 1999-yil 2-aprelda Ainʼt It Cool News saytida paydo böldi, film esa jamoatçilik eʼtiborini jalb qiliş uçun AQŞning 40 ta kollejida namoyiş etildi. Uçinçi, 40 soniyalik treyler 1999-yil iyun oyida «Yulduzlar uruşi. I qism: Yaşirin tahdid» filmidan oldin körsatildi. USA Today keyinçalik «Blair vedʼmasi: Kursovaya s togo sveta» köplab viral hodisalarni taʼminlaydigan texnologiyalar paydo bölişidan oldin suratga olingan bölsa-da, virusli bölgan birinçi film bölganini yozdi.