Kitob öğrisi (film)

1938-yil aprel. Yoş Lizel Memminger (Sophie Nélisse) uning qiziqişini qanday uyğotgani haqida Ölim fariştasi (ovozi) hikoya qilayotgani eşitiladi. Lizel asrab oluvçi ota-onasi — keksa, mehribon Gans (Geoffrey Rush) va uning xotini Roza (Emily Watson) Xubermannlar oldiga tuşadi. Roza qöpol va yuraksiz taassurot qoldiradi (ammo keyinçalik bu taassurot tasdiqlanmaydi). Lizel qöşni öğil bola — Rudi Şteyner (Nico Liersç) ga taʼsir ötkazadi va u uning dösti, keyin esa yaqin örtoğiga aylanadi.

Yangi maktabda maʼlum böladiki, u maktab dasturidagi köp narsani bilmaydi va uddalay olmaydi, sinfdoşlari uçun esa bu allaqaçon ötilgan bosqiç. Qöpol öqituvçi va ayniqsa sinfdoşlari uni sinfning «çetlatilgan» qizi qilişga urinişadi, ammo unçalik muvaffaq bölişmaydi: «uyatçan» qiz aslida unçalik uyatçan emas va özini himoya qila oladi. Şunga qaramay, u jamoaga baribir qöşilolmaydi. Şu paytda uning kitoblar va öqişga qiziqişi uyğonadi.

Şu orada natsizm kuçayadi, Ikkinçi jahon uruşi boşlanadi. Lizel va Rudi Hitlerjugendga aʼzo bölişadi. Natsistlarning kitoblarni yoqiş marosimi qizni hayratga soladi.

Kitobga muhabbati unga nizoli vaziyatlar va kutilmagan tanişuvlarni keltiradi — yaxşi va yomon odamlar bilan.

Kristall keça — uning ongi uçun yangi zarba. Va yangi tanişuv: yahudiy Maks Vanderburg (Ben Sçnetzer) bilan. Maks uning asrab oluvçi otasi Gansning Birinçi jahon uruşida safdoşi bölgan odamning öğli ekan.

Bolalik hayotidagi şiddatli voqealar unga yangi duşmanlar va yangi döstlar inʼom etadi. Uning dösti, kiçkina Rudi, uning majburiy işonçsizligidan xafa bölib va raşkdan kuyib, unga deyarli jahli çiqadi. Oxir-oqibat Lizel unga işoniş mumkinligini tuşunadi.

Bu orada uning asrab oluvçi ota-onasining «katta dunyosi»da hamma narsa yanada qattiqroq. Natsistlar siyosatdan uzoq bölgan oddiy şahar aholisining hayotiga bostirib kirişadi. Tasodifiy omad tufayli Gans hibsga olinişdan qutuladi, ammo navbatdagi safarbarlik tölqini boşlanadi — u yoşiga qaramay çaqiriladi.

Armiyaga tuşişi bilanoq Gans yaralanadi va oğir kontuziya oladi. Bu uni frontda halokatdan saqlab qolişi mumkin, ammo Lizelni yaqinlarini yöqotişdan asray olmaydi. Ölim fariştasining ovozi yana eşitiladi, u öliklarning ruhlarini qanday olib ketişi haqida hikoya qiladi.

Ikki yil ötgaç, Lizel Rudining otasining atelyesida işlaydi, u yerga omon qolgan Maks keladi. Yakuniy sahnada Ölim fariştasi ulğaygan qiz hayoti haqida, u köp yaxşilik va yomonlikni körganini, Lizelning esa uni hayratga solgan kam sonli odamlardan biri ekanini aytadi: «Lekin oxirida sözlar yöq, faqat tinçlik».