«Zapasnoy öyinçi» (Запасной игрок) — Semyon Timoşenko tomonidan 1954-yilda «Lenfilm» kinostudiyasida suratga olingan sovet badiiy filmi.
Asosiy rollarni Georgiy Vitsin, Tatyana Konyuxova, Vsevolod Kuznetsov, Mark Bernes, Pavel Kadoçnikov va Valentina Uşakova ijro etgan.
1Rollarda
Georgy Vitsin, Tatyana Konyukhova, Vsevolod Kuznetsov
2Syujet
Zavod futbol jamoasi «Sinie strelï» VTsSPS kubogi finaliga çiqadi va favorit hisoblangan «Vimpel» jamoasi…
Zavod futbol jamoasi «Sinie strelï» VTsSPS kubogi finaliga çiqadi va favorit hisoblangan «Vimpel» jamoasi bilan uçraşiş uçun «Rossiya» teplohodida Suxumiga yöl oladi. Ammo öyingaça qahramonlar köplab sarguzaştlarni boşdan keçirişadi.
Istiqbolli zapasnoy öyinçi («Sinie strelï»ning markaziy hujumçisi) Vasya Vesnuşkin gimnastka Valyaga oşiq, lekin u Vasyaga özini katta tutadigan, şu jamoaning eng yaxşi öyinçisi bölgan akasi Saşani afzal körişidan qörqadi.
Teplohodda yoş kino aktyori Svetlanov ham bor, u kelajakdagi rol obraziga yaxşiroq kiriş uçun Deduşkin degan keksa odam qiyofasiga kirgan. Gerontologiya institutining xodimlari «keksa»ni professor Babuşkin deb öylaşadi. Vesnuşkin-katta şarob içib, «keksa» odamni xafa qiladi va uni ehtiyotsizlik bilan boks bellaşuviga çaqiradi. Deduşkin grimini olib taşlaydi va Svetlanovga aylanadi. «Sinie strelï»ning boş murabbiyi Vesnuşkin-kattaga ringga çiqişni taqiqlaydi va uning örniga Svetlanov bilan (u havaskor boksyor ekani maʼlum böladi) jangga Vesnuşkin-kiçik çiqadi. Svetlanov Vasyadan mahorati jihatidan aniq ustun, ammo oxirgisining ğalabaga bölgan engilmas irodasi hammani durang deb tan olişga majbur qiladi.
Suxumida öyin oldidan murabbiy almaştiriş ötkazadi: Sasha Vesnuşkin örniga Vasyani boşlanğiç tarkibga qöyadi. Birinçi bölimda Vasya «Vimpel»ga ikkita gol uradi, ammo birinçi bölim tugaşiga oz qolganda «Sinie strelï» darvozabони Starkin tizzasidan jarohat oladi. Ikkinçi bölim oxirida Starkin oğriyotgan tizzasiga yiqiladi va öyinni davom ettira olmaydi; zaxira darvozabon esa közidan ari çaqqani sababli murabbiy darvozaga Vasyani qöyadi. Öyinning eng oxirida, yakuniy huştakdan keyin ham, Vasyaga penaltini qaytariş töğri keladi va u buni muvaffaqiyatli bajaradi.
«Sinie strelï» VTsSPS kubogini 3:2 hisobida qölga kiritadi, Valya esa Vasyadan sovğa qabul qilib, unga ham u yaqin bölib qolganini bildiradi.
3Syomka guruhi
Ssenariy muallifi — Semyon…
Ssenariy muallifi — Semyon Timoşenko
Rejissyor — Semyon Timoşenko
Rejissyor yordamçisi — Adolf Bergunker
Operator — Evgeniy Shapiro
Badiiy rassom — Semyon Malkin
Bastakor — Isaak Dunayevskiy
Tovuş operatori — Grigoriy Elbert
Kartina direktori — P. Sviridov
4Tanqid
Kinotanqidçi Rostislav Yurenev filmni «aniq ifodalangan fikrdan mahrum» deb tanqid qilgan. U «Zapasnoy…

Kinotanqidçi Rostislav Yurenev filmni «aniq ifodalangan fikrdan mahrum» deb tanqid qilgan. U «Zapasnoy öyinçi» kinokomediyasini şunday baholagan: «U faqat «Rossiya» teplohodining qulayligini işonarli tarzda kuylaydi. Aniq fikrning, ravşan yönalişning yöqligi filmning komediya usullarining aksariyatini samarasiz qilib qöyadi». Tanqidçining fikriça, «S. Timoşenko komediyaning, yaʼni kutilmaganlik, komik nomuvofiqlikning birdaniga oçilişi qonunini ham hisobga olmaydi. Oldindan topilgan narsa kulgili bölişdan töxtaydi». Yurenev tanqidini davom ettirib yozgan: «Fikrning, hayotiy kuzatişlarning yöqligi «Zapasnoy öyinçi» rejissurasiga ham taʼsir qilgan: u ixtiroçilik, yangilik va jonlilikdan mahrum. Ayniqsa, keksalar iştirokidagi sahnalar yomon».
U yana yozgan: «Bu komediyada ijobiy jihatlar ham bor, ular tufayli u ekranga çiqarilgan bölsa kerak: umumiy quvnoq ohang, garçi işning çuqur bilimisiz bölsa-da, yaxşi körsatilgan boks va futbol musobaqalari, ikki-uçta aktyorlik muvaffaqiyati».
Igor Razdorskiy bu film «faqat taşqi komik tuşunmovçiliklarga» asoslangan deb hisoblagan va «ayrim yorqin suratga olingan epizodlarga (masalan, Vesnuşkin bilan keksaga öxşab grim qilingan Svetlanov örtasidagi boks öyini), Dunayevskiyning hayajonli musiqasiga va yangi komik aktyor G. Vitsinning kaşf etilişiga qaramay, Timoşenko özining sönggi kartinasini «Vratar» kabi darajada muhim, içki yaxlit va tomoşabin uçun qiziqarli qila olmagan» deb yozgan.
Sanʼatşunos Viktor Dyomin Vesnuşkin Vasya rolida, şuningdek, keyinroq suratga olingan «U sizni sevadi» filmidagi Kostya Kanareykin rolida bölgani kabi, «himoyasiz soddalikning jaranglovçi ohangi» bor deb yozgan. Aktyor Vitsin nozik badiiy sezgi bilan «körsatma bölmagan jasorat, ruhiy talabçanlik, heç qanday imo-işorasiz qahramonlik mavzusini» — bir neça yillik kinomizning global mavzusini — ilğab olgan.
5Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Запасной игрок (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.