The Challenge

2020-yil sentabrida Roskosmos, «Birinçi kanal» va Yellow, Black and White kinostudiyasi kosmosda birinçi marta suratga olinadigan «Vyzov» dramasini eʼlon qilişdi. Rejissyor etib Klim Şipenko tayinlandi. «Birinçi kanal» boş rol uçun kasting ötkazdi, iştirokçilar Tatyana xatini — «Yevgeniy Onegin»dan — yozib, kinoproba topşirişlari kerak edi. Boş rolga taxminan uç ming ariza topşirildi, ularning soni 20—30 tagaça qisqartirildi. Kastingda aktrisalar Alyona Mordovina va Galina Kairova, şuningdek, Gollivud va rus aktrisasi Sofya Skaya qatnaşdi; u oxir-oqibat filmda boşqa rolda suratga tuşdi. Prodyuserlar va filmning boş direktori Konstantin Ernst Polina Gagarinadan ham kasting ötişni taklif qilişdi. Oxir-oqibat tanlov «Ugryum-reka» serialidagi suratga olişni yaqinda tugatgan aktrisa Yuliya Peresildga tuşdi.

— deb taʼkidladi Konstantin Ernst.

Suratga tayyorgarlik uçun Klim Şipenko jadal maşq qildi va 15 kilogramm vaznini taşladi. Parvozda u operator, grim ustasi va badiiy rassom-postanovkaçi vazifalarini bajardi. Kema komandiri tajribali uçuvçi-kosmonavt Anton Şkaplerov böldi, u kosmosda allaqaçon uç marta işlagan edi, Şipenko va Peresild esa kosmik parvoz iştirokçisi maqomini oldi. Zaxira ekipaj — kosmonavt Oleg Artemyev, operator Aleksey Dudin va aktrisa Alyona Mordovina.

Loyiha rivoji «Keçki Urgant» dasturi doirasida yoritilib bordi, uning iştirokçilari uçirilişga bir hafta qolganda kosmodromga köçib ötdilar. 2021-yil 12-sentabrdan «Birinçi kanal»da «Vyzov. Kosmosda birinçilar» reality-loyihasi efirga çiqdi — loyiha iştirokçilarini tanlaş va tayyorlaş xususiyatlari haqida. Suratga oliş 2021-yil 5-oktabrda Moskva vaqti bilan 11:55 da, Bayqönğir kosmodromidan XKSga «Soyuz MS-19» kemasi režissyor va aktrisa bordi bilan uçirilgan paytda boşlandi. Peresild va Şipenko XKSda 12 sutka ötkazdilar. Faqat Yuliya Peresild emas, balki kosmonavtlar Oleg Novitskiy, Anton Şkaplerov va Pyotr Dubrov iştirokida ham taxminan 30 soatlik material suratga olindi; ular rollarning tölaqonli ijroçilariga aylandi. Kosmosda suratga olingan material filmning yakuniy xronometraji böyiça taxminan 35 daqiqani taşkil etdi.

Konstantin Ernstning sözlariga köra, film yaratuvçilarining motivatsiyasi — kosmik sohadagi Rossiyaning yetakçiligini tasdiqlaş va yoş avlod nazarida kosmonavt kasbining obrösini qaytariş.

2021-yil 19-oktabrda Klim Şipenko Oyda yoki Marsda film suratga olişga tayyor ekanini bildirdi.

2022-yil iyun oyida guruh yerdagi suratga oliş bosqiçiga kirişdi; u Yu. A. Gagarin nomidagi kosmonavtlarni tayyorlaş markazi, «Voronovo» sanatoriysi hududida, şuningdek, «Roskosmos» Davlat korporatsiyasi Parvozlarni boşqariş markazining maxsus qurilgan nusxasi joylaşgan pavilonda ötkazilişi kerak edi.

Film 2023-yil 20-aprelda Rossiya, Çernogoriya, Sloveniya, Bosniya va Gertsegovina, Xorvatiya, Makedoniya, BAA va Serbiyada çiqarildi; baʼzi mamlakatlarda film 27-aprelda, masalan, Bahrayn, Misr, Iordaniya, Iroq, Eron, Qatar, Quvayt, Livan, Ummon, Falastin, Saudiya Arabistoni, Suriya, Sudanda çiqdi.

Mediaplus Group Russia bahosiga köra filmning reklama byudjeti 91 million rublni taşkil etdi. «Vyzov» asosan «Birinçi kanal»da tarğib qilindi, şuningdek, davlat portali «Gosuslugi» filmning reklamasi bilan xatlar tarqatdi.

2021-yil 17-oktabrda «Qanotlar Sovetov» futbol jamoasi filmni qöllab-quvvatlaş uçun «Nijniy Novgorod» bilan öyinga «kosmik» futbolkalarda, maxsus stilizatsiyalangan şevron bilan çiqdi.

Filmning prokati davomida boşqa tasmalar bilan raqobatni kamaytiriş uçun kinoteatrlar jadvalidan vaqtinça xorijiy filmlar — «Super Mario aka-ukalari kinoda» va «Zindonlar va ajdarholar: öğrilar orasidagi şaraf» olib taşlandi.

Filmda mahsulot joylaştiriş (product placement) elementlari köp. Ekranda bir neça marta «Tinkoff» bank mobil ilovasining zastavkalari paydo böladi, Toyota Camry avtomobillari körsatiladi, «Megafon» tilga olinadi, «Birinçi kanal» boş direktori va filmning boş prodyuseri Konstantin Ernstning familiyasi eşitiladi.

Film rus matbuotida sovuqqonlik bilan neytral baholar oldi. Köplab şarhlovçilar «Vyzov»ning aʼlo operatorlik ishi, kosmosdagi sahnalarning qöyilişi va umuman vizual tomonini qayd etdi, ammo baʼzilari mahsulot joylaştiriş va filmning ğoyasiga şubha bilan qaradi. Ayrimlar kosmosda suratga olişning özini yutuq deb bilişdi, boşqalari esa ğoyani qimmat turadigan PR-harakat deb tanqid qildi. Yuliya Peresildning aktyorlik öyinini köpçilik tanqidçilar, hatto salbiy şarhlarda ham ijobiy baholadi. Ssenariy qarama-qarşi baholar oldi. Filmni «Nezavisimaya gazeta», «KinoReporter», Lenta.ru, «Kinomaniya» ijobiy baholadi; köproq şubhali şarhlarni «Film.ru», «Vokrug TV», «Kommersant», «Fontanka», «Kanobu» va «Vaşi Novosti» çop etdi. Keskin salbiy şarhni «Afişa» eʼlon qildi. Şuningdek, Maxim va «Kino TV» dastlab salbiy şarhlarni çop etdi, ammo tez orada bu matnlarni öz saytlaridan olib taşladi. Filmga salbiy fikrni blogger-kinotanqidçi Yevgeniy Bajenov öz şarhida bildirdi; u filmni syujetning mantiqsizligi, plagiat, örinsiz reklama bilan ayblab, operatsiyaning kosmosdagi kulminatsion sahnasi oxir-oqibat Yerda qayta suratga olingan, deb gumon qildi. Bajenovning şarhiga Şipenko özi javob berdi: tanqidga xotirjam munosabatda bölişini va tanqid qiliş — «oson ish» ekanini taʼkidladi.

2023-yil yakunlariga köra «Lenta.ru» va «Sobaka.ru» naşrlari «Vyzov»ni yil eng yaxşi filmlari röyxatiga kiritdi. Film «Kino-teatr.ru» saytining sörovida yilning eng yaxşi rus filmi deb topildi, öxşaş VSIOM sörovida esa ikkinçi örinni egalladi, «Çeburaşka»dan keyin. Şu bilan birga, «Birinçi talabalar agentligi» va «Vatnikstan» portali filmni «yilning hafsalasizliklari» röyxatiga kiritdi. «Mir fantastiki» jurnali yil yakunlarida filmni tanlovdan taşqari eslatib ötdi, «badiiy fazilatlari böyiça „Vyzov“ 2023-yil filmlari top-röyxatiga kirmaydi», ammo uni texnik yutuq sifatida eslab qolişlarini taʼkidladi.

2022-yilgi Rossiya Federatsiyasining adabiyot va sanʼat sohasidagi Davlat mukofoti: Konstantin Ernst, Klim Şipenko va Yuliya Peresild.

«Yilning voqeasi» («KinoReporter» jurnali mukofoti): «Yilning loyihasi» va «Yilning aktrisasi» (Yuliya Peresild) nominatsiyalarida ğalaba.

«Oltin burgut»: Yuliya Peresildga birinçi kosmonavt-aktrisa sifatida faxriy mukofot, nominatsiyalardan taşqari. Nominatsiyalar: eng yaxşi badiiy film, eng yaxşi ayol roli, montaj, tovuş rejissyorining ishi, vizual effektlar.

«Nika»: eng yaxşi ayol roli — Yuliya Peresild (mukofot «Biz uçun» filmi uçun Yuliya Snigir bilan bölingan).

«Oltin Vityaz»: eng yaxşi ayol roli — Yuliya Peresild.

XXI Xalqaro xayriya kinofestivali «Nurli farişta»da asosiy nominatsiya «Eng yaxşi töliq metrajli badiiy kino» böyiça Grand-pri.

Film — «Roskosmos»ning sobiq rahbari Dmitriy Rogozinning sözlariga köra, «Roskosmos ikki oddiy odamni taxminan 3—4 oyda parvozga tayyorlay oladimi-yöqmi, aniqlaş maqsadidagi tajriba» — ilmiy va aerokosmik hamjamiyatda noroziliklarga sabab böldi: tayyorlangan kosmonavtlarni öz parvozlaridan olib taşlab (xususan, Yuliya Peresild va Klim Şipenko uzoq vaqt tayyorlangan haqiqiy kosmonavtlar Andrey Babkin va Dmitriy Petelin örniga XKSga uçdi), boşqa kosmonavtlarni XKSda belgilangan ish vaqtidan ortiq uşlab turişdi, davlat mablağlaridan maqsadsiz foydalanişda, hatto stansiya resurslaridan ilmiy bölmagan maqsadlarda foydalaniş qonunga xilof bölişi mumkinligida ayblanişdi. «Roskosmos»ning pilotli dasturlar böyiça direktori Sergey Krikalyov loyihaga qarşi çiqqani uçun lavozimini yöqotdi, ammo kosmonavtlarning, xizmatda bölgan va xizmatdan taşqaridagilarning noroziliklaridan bir neça kun ötib, lavozimiga qayta tiklandi.