«Davlat çinovnigi» (Gosçinovnik) — Ivan Pirevning siyosiy filmi, sovet kinosining klassikasi. Režissyor 1929-yildagi taqiqlangan satirik variantdan yangi versiya yaratdi, u 1931-yil 13-iyulda prokatga çiqdi.
1Rollarda
Maxim Strauch
Ivan PyryevrejissyorMSMaxim Strauchaktyor2Syujet
1920-yillarning oxiri. Temir yöl boşqarmasida kassir Apollon Fokin işlaydi. U ish kunining reglamentiga…
1920-yillarning oxiri. Temir yöl boşqarmasida kassir Apollon Fokin işlaydi. U ish kunining reglamentiga qatʼiy amal qiladi, şu bilan birga taşrif buyuruvçilarning iltimoslariga quloq solmaydi. Boşqarmada yaşiringan zararkunandalar guruhining boşliği kassirga hujum uyuştiradi. Fokin qarşilik körsatadi, pul solingan sumka esa heç kim sezmasdan zinapoya ostiga tuşib qoladi va uni kassirning xotini topadi. Fokinga pulni özlaştiriş imkoniyati paydo böladi, şu bilan birga jamiyat nazarida halol odam bölib qoladi. Lekin tez orada ularning kvartirasida öşa öğri paydo böladi. Yangi töqnaşuv yuz beradi. Öğri hibsga olinadi, pul esa boşqarma kassasiga qaytariladi. Fokinni hamkasblari qahramon sifatida nişonlaşadi. Biroq tergovda öğri nafaqat zararkunandalar taşkilotining aʼzolarini, balki kassirni ham foş qiladi. “Xizmatlari” uçun Mossovetga saylanişni orzu qilgan Fokin sud skamyasiga tuşib qoladi.
3Yaratiliş tarixi
Dastlabki variant satirasining asosiy nişoni Vsevolod Pavlovskiyning ssenariysi böyiça çinovnik psixologiyasi…
Dastlabki variant satirasining asosiy nişoni Vsevolod Pavlovskiyning ssenariysi böyiça çinovnik psixologiyasi va sovet xizmatçilarining ayrim qatlamlaridagi byurokratizm edi. Biroq film qattiq tanqidga uçradi va namoyiş etişga taqiqlandi, Pirev esa xotini bilan birga Moskvani tark etdi.
«Film zararli va formalistik çiqdi» — keyinçalik Pirev yaşirin kinoya bilan şunday yozgan.
«Soyuzkino» rahbariyati tez orada režissyorga yöl qöyilgan «xatolarni tuzatib», yangi variant yaratişni taklif qildi. Natijada ssenariy qayta işlandi va qöşimça suratga olindi, «Davlat çinovnigi» zararkunandalar va diversantlar haqidagi siyosiy filmga aylandi. Qahramonlarda yaqinda yakunlangan Prompartiya işining personajlari osongina tanildi. Mixail Rommning xotiralariga köra, bu rassomga özining bebaho asarini öz qöli bilan buziş buyurilgan kam uçraydigan holat edi.
4Rollarda
Maksim Ştraux — Apollon Fokin,…
Maksim Ştraux — Apollon Fokin, kassir
Lyubov Nenaşeva — Fokinning xotini
Naum Rogojin — Aristarx Razverzayev, uning boşliği
Leonid Yurenev — fon Mekk, «yuqorida turuvçi»
Ivan Bobrov — «haqiqiy rus» odam
Aleksandr Antonov — yöl boşqarmasi raisi
Tatyana Barişeva — rohiba
Natalya Vasileva
Matn: maqola tarjimasi «Государственный чиновник» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.