The Cosmonaut

Titrlarda jami qariyb 40 ta ism körsatilgan, lekin ularning aksariyati tomoşabin uçun kam tanilgan yoki umuman nomaʼlum aktyor va aktrisalardir.

«The Cosmonaut» konsepsiyasi va işlab çiqarişiga bir neça jahonga maşhur kinematografistlar sezilarli taʼsir körsatdi. Loyiha hujjatlarida, xususan, Wong Kar-wai (va uning asosiy operatori Christopher Doyle), Andrey Arsenyeviç Tarkovskiy, José Luis Guerín, Robert Bresson nomlari tilga olinadi. Tarkovskiyga qilingan işoralar alohida taʼkidlanadi (uning filmlarining asosiy mavzulari — xotira, yöqotilgan sevgi va haqiqat), ikki boş qahramon ham uning şarafiga nomlangan: Andrey va Stas Arsenyeviç. Bundan taşqari, «Minnatdorçilik» sarlavhasi ostidagi titrlarda Andrey Arsenyeviçning singlisi Marina Tarkovskaya va Tarkovskiy köplab filmlarining bastakori Eduard Artemyev ismlari ham bor.

«The Cosmonaut» yaratiş ğoyasi ikki asosiy manbadan kelib çiqqan:

Nicolás Alcalá va Bruno Teixidor örtasidagi suhbatlar (filmda Teixidor ijro etuvçi prodyuser, rejissyor yordamçisi va grafik dizayn uçun masʼul sifatida iştirok etgan) — fitnalar, bedarak yöqolgan kosmonavtlar haqidagi nazariyalar va sovet kosmik dasturi haqida;

Henri Pieröning «Kosmonavtlar uçun poetika» (isp. Poética para cosmonautas) sheʼrlar töplami.

Işlab çiqarişning dastlabki bosqiçi 2008 yil oktabr–noyabr oylarida boşlangan, premyera esa faqat 2013 yil mayda bölib ötgan.

2009 yil yanvarida işlab çiqariş konsepsiyasi tubdan özgardi. Birinçidan, qisqa metrajli emas, balki töliq metrajli film yaratişga qaror qilindi. Ikkinçidan, краудфандинг usulidan foydalaniş va namoyiş uçun Creative Commons litsenziyasini qöllaş belgilandi. Краудфандинг tarkibi quyidagiça edi:

2 yevro miqdoridagi dastlabki badal tölagan har bir inson titrlarda «prodyuser» sifatida körsatilişi mumkin edi;

100 yevro miqdoridagi dastlabki investitsiya kiritgan investor filmdan olinadigan foydadan uluş oliş huquqiga ega bölib, titrlarda investor producer sifatida körsatiladi.

Şu sababli filmning reklama şiori şunday edi: «5000 dan ortiq odam tomonidan suratga olingan film». Yakuniy titrlar qariyb 20 daqiqa davom etadi. Daʼvo qilinişiça, filmning umumiy byudjetidan 400 000 yevro 5000 dan ortiq xususiy şaxs va taşkilotning badallari hisobiga yiğilgan.

Filmni tarqatişda barça usullar bir vaqtning özida qöllanildi: kinoteatrlarda odatdagi namoyiş, telekörsatuv, kitoblar, DVD, Blu-ray Disc sotuvi va Internetda şartli bepul tomoşa (tomoşabindan «xohişiga köra» pul tölaş taklif qilingan, natijada faqat 2,5 % pul tölagan).

Riot Cinema Collective S. L. prodyuser kompaniyasi maʼlumotlariga köra, filmning byudjeti 860 000 yevroni taşkil etgan, şundan: 6,5 % — краудфандинг va/yoki merçandайзинг, 21 % — xususiy investitsiyalar, 32 % — homiylik, 40,5 % — oldindan sotuv tayyorgarligini taqsimlaş.

Tomoşabinlarga 5 yevroga K-Pass deb nomlangan paketni sotib oliş taklif qilingan. U «…veb-epizodlar, kitob, hujjatli film, „kadr ortidagi“ tonnalab videolavhalar va maxfiy yangiliklar tarqatmamizga eksklyuziv kiriş» imkonini bergan.

Film ingliz tilida suratga olingan.

Loyihani «turli taşkilotlar, jumladan, baʼzi rossiyalik kosmonavtlar va NASA kosmik dasturlari direktori, Complutense universiteti, Aeronavtika muzeyi, veb-saytni işlab çiqqan «Vostok» studiyasi va hatto erkin dasturiy taʼminot harakati, GNU loyihasi, Erkin dasturiy taʼminot fondi va Dasturlaşda erkinlik ligasi asosçisi Richard Stallman» qöllab-quvvatlagan.

2014 yilda «The Cosmonaut» «Goya» mukofotiga 14 ta toifada nomzod bölgan, ammo heç bir mukofotni qölga kiritmagan.

Краудфандинг asosidagi «The Cosmonaut» loyihasi jamoatçilik bilan aloqalar sohasida jiddiy muammolarga duç keldi. Rejissyor va ssenariy muallifi Nicolás Alcalá «Karlos» nomli şaxsning elektron xat-rezyumesiga oçiqçasiga qöpol va kamsituvçi tarzda javob berdi. Ispaniyaning ijtimoiy tarmoqlari bunga juda keskin munosabat bildirdi: butun Internet böylab köplab reaksiyalar paydo böldi, bloglarda minglab ğazabli izohlar yozildi. Oqibatda Alcalá ommaviy ravişda uzr söraşga majbur böldi.

Tanqidçilar filmning original qöyilişi va fotografik sifatini ijobiy baholadi, ammo uning noçiziqli tuzilmasi va sekin surʼatli hikoya qilinişini salbiy qabul qildi.

El Mundo: «…film aniq syujet çiziğisiz, vizual jihatdan kuçli va özaro boğliq epizodlar ketma-ketligidir. Hozirgi zamon, ötmiş va uzoq kelajakdan iborat mozaika, unda kosmosni zabt etişdan köra boş qahramonlarning sevgi uçburçagiga köproq eʼtibor qaratilgan. Instagram kuçi bilan suratga olingan gözal hikoya…»

Hoycinema.com: «…Inqirozni yengişga uriniş sifatida bu loyihani faqat maqtaş mumkin, u bundan taşqari mutlaqo konformist emas: Rossiyada suratga oliş, xalqaro aktyorlar tarkibi va yorqin şakliy işlov — uning taşrif kartoçkalari… Nicolás Alcalá filmi insonning tabiiy yöldoşimizga keçikkan va dramatik tarzda kelişi haqida rasmlardagi sheʼr, maqsadga erişgan, ammo qaytmagan yoki şunçaki böm-böş oy Yerga qaytgan qahramonlar haqida elegiyadir. Köpinça bölganidek, sheʼriyat ommaning qalbiga yetib borişi qiyin…»

2018 yilda «The Cosmonaut» ning muvaffaqiyatsiz tarixi haqida hikoya qiluvçi hujjatli film çiqdi — bu Ispaniyaning birinçi yirik «краудфандинг» loyihasi bölib, şovqin-suron bilan barbod bölgan.