«Rossiya imperiyasining toji, yoki yana tutib bölmaslar» — 1971-yilda «Mosfilm» studiyasida rejissyor Edmond Keosayan tomonidan suratga olingan sovet ikki qismli sarguzaşt badiiy filmi. «Tutib bölmas qasoskorlar» trilogiyasining sönggi filmi. Premyera 1971-yil 14-dekabrda bölib ötdi. «Sovetskaya kultura» gazetasi ötkazgan kinotanqidçilar sörovnomasiga köra, film 1971-yilda prokatga çiqqan eng yomon filmlardan biri deb topildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Mikhail Metyolkin, Armen Dzhigarkhanyan, Rolan Bykov
Armen DzhigarkhanyanaktyorRBRolan Bykovaktyor
Lyudmila GurchenkoaktyorEKEdmond KeosayanaktyorVBVladimir BelokurovaktyorVIVladimir IvashovaktyorAFAndrei FajtaktyorEKEdmond Keosayanssenariy muallifiYFYan Frenkelkompozitor3Syujet
Voqea 1924-yilda röy beradi. Asosiy qahramonlar fuqarolar uruşidan keyin OGPUda xizmat qilişadi. Sovet…
Voqea 1924-yilda röy beradi. Asosiy qahramonlar fuqarolar uruşidan keyin OGPUda xizmat qilişadi. Sovet hokimiyati şubhasiz ğalaba qozongan bölsa-da, uning hali yaraşmas duşmanlari bor: basmaçilar tödasini yöq qilgaç, qahramonlar ularning «eski tanişlari» — ataman Burnaş, ştabs-kapitan Oveçkin, polkovnik Kudasov va poruçik Perov — Parijda emigratsiyada yaşab, Sovet muzeyidan Buyuk imperator tojini öğirlaş rejasini tuzayotganini bilib olişadi. Fitnaçilarning asosiy daʼvosiga köra, toj yangi Davlat hukmdorini toj kiydiriş uçun kerak, uning taxtiga esa Romanovlar oilasi aʼzolari deb özini körsatayotgan ikki aqldan ozgan kişi daʼvogarlik qilmoqda.
Öğrilar boşliği, aqlli va hisobli siyosatçi hamda sarguzaştçi frantsuz mösiyo Dyuk oq gvardiyaçilar bilan til biriktiradi. Ularning maqsadi tojni öğirlaş, lekin uni toj kiydiriş örniga Amerikaga sotişdir. Şu bilan mösiyo Dyuk bir öq bilan ikki quyonni urmoqçi. Uning rejalariga bolşeviklar rejimini xalq mulkini öğirlaşda ayblaş va xalqaro maydonda Sovet hokimiyatini obrösizlantiriş kiradi.
Közni şamğaltiriş uçun Oveçkin knyaz Naryşkinni yollaydi — u maşhur aferist va öğri bölib, saroy qimmatbaho buyumlarini öğirlaşga ixtisoslaşgan (keyinçalik u «tutib bölmaslar» tomoniga ötadi). Burnaş va Naryşkin çekistlarning diqqat markazida turgan paytda Oveçkin tojni sezdirmasdan öğirlaşga va Odessa katakombalarida yaşirinib, şeriklari bölgan paroxodni kutişga muvaffaq böladi.
Operatsiyaning eng qizğin paytida tuzilgan rejadan avvalgi kontrrazvedka boşliği polkovnik Kudasov çiqib ketadi: u Dyukning niyatini foş qiladi. U tojni yakka özi sotib, barça daromadni olişga qaror qiladi, lekin buni ikki ahmoq merosxör yordamida qilmoqçi böladi va Dyuk, Perov hamda Oveçkinning boşqa rejalari borligidan bexabar qoladi. Barça intrigalarga qaramay, «tutib bölmaslar» mösiyo Dyukning hiyla-nayranglarini barbod qiladi, duşmanlari ustidan yakuniy ğalabaga erişadi va tojni muzeyga qaytarib keltiradi.
4Boş rollarda
Mixail Metyolkin — Valerka…
Mixail Metyolkin — Valerka Meşçeryakov
Viktor Kosix — Danka Şçus
Vasiliy Vasilyev — Yaşka Tsigankov
Valentina Kurdyukova — Ksanka Şçus
Ivan Pereverzev — Ivan Fyodoroviç Smirnov, OGPU rahbar xodimi
Armen Jigarxanyan — Pyotr Sergeyeviç Oveçkin, ştabs-kapitan
Vladimir Ivaşov — poruçik Perov «Şram», Kudasovning yordamçisi
Vladislav Strjelçik — «knyaz Stepan Naryşkin»
Arkadiy Tolbuzin — polkovnik Leopold Sergeyeviç Kudasov
Yefim Kopelyan — ataman Gnat Burnaş
5Rollarda
Vladimir Belokurov — junlari tökilgan…
Vladimir Belokurov — junlari tökilgan «imperator»
Roland Bykov — kal «imperator»
Yan Frenkel — garson Lui-Leonid (rolni Artyom Karapetyan ovozlaştirgan)
Lyudmila Gurçenko — Agrafena Zavoljskaya, restorandagi şansonetka
Andrey Fayt — mösiyo Dyuk
Edmond Keosayan — şöx qoramtir
Grigoriy Şpigel — fotograf
Nina Agapova — tuti bilan amerikalik ayol
Yakov Lens — hamma narsani bilgan çol (rolni Georgiy Milyar ovozlaştirgan)
Viktor Faynleyb — soatsoz Boris Borisoviç
Grabbe, Nikolay Karloviç — «Dangasa» laqabli Boris
Artyom Karapetyan — hind
Yakov Belenkiy — şotlandiyalik
Laura Gevorkyan (titrda L. Keosayan) — «Tavba qiluvçi Magdalena» gospitali hamşirasi
Anatoliy Garagulya — «Gloriya» kapitani (rolni Feliks Yavorskiy ovozlaştirgan)
Viktor Matisen — ekskursovod
Karauş, Lyudmila Safronovna — Zizi, fraylina
David Keosayan — bespritorni, muzeydagi signalizatsiyani «tekşirayotgan»
Tigran Keosayan — epizod (titrda yöq)
6Qöşiqlar
Bastakor Yan…
Bastakor Yan Frenkel.
«Uruş jim uxlaydi…» — ijroçi Vladimir Troşin;
«Derazada oy kömir-çöğ…» — ijroçi Vasiliy Vasilyev;
«Deraza ustida — oy…» — ijroçi Vladimir Ivaşov;
«Asrga yolğon gapirma…» — ijroçi Vladimir Troşin;
«Voy, meni nega Veroy deb ataşdi…» — ijroçi Lyudmila Gurçenko;
«Meni polkovnik olib ketdi…» — ijroçi Lyudmila Gurçenko;
«Quviş» — ijroçi Iosif Kobzon (faqat Ksankaning Oveçkinni quvişi paytidagi musiqa eşitiladi)
Izoh: qöşiqlarning matnlari mualliflik huquqi sababli keltirilmagan.
7Suratga oliş guruhi
Ssenariy — Edmond Keosayan, Aleksandr…
Ssenariy — Edmond Keosayan, Aleksandr Çervinskiy
Postanovka — Edmond Keosayan
Operator-postanovçi — Mixail Ardabyevskiy
Rassom-postanovçilar — Levan Şengeliya, Savet Agoyan
Bastakor — Yan Frenkel
Qöşiq matnlari — Sergey Yesenin, Robert Rojdestvenskiy, Emil Radov
Rejissyor — Mixail Tumanişvili
Harbiy maslahatçi — general-mayor Metyolkin M.
8Restavratsiya
2023-yilda film «Mosfilm» kinostudiyasida 4K sifatida restavratsiya…
2023-yilda film «Mosfilm» kinostudiyasida 4K sifatida restavratsiya qilindi.
Matn: maqola tarjimasi «Корона Российской империи, или Снова неуловимые» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.