«Potop» (pol. Potop) — Polşa va SSSR hamkorligida yaratilgan, rejissyor Jerzy Hoffman tomonidan Henryk Sienkiewiczning şu nomli romani asosida suratga olingan badiiy film. U 1974-yilda suratga olingan.
1Rollarda
Daniel Olbrychski, Małgorzata Braunek, Tadeusz Łomnicki
2Syujet tavsifi
Filmda hikoya qilinadigan voqealar 1655–1660-yillardagi Polşa-Şvetsiya uruşi davrini qamrab…
Filmda hikoya qilinadigan voqealar 1655–1660-yillardagi Polşa-Şvetsiya uruşi davrini qamrab oladi.
31-qism
Jasur xorunjiy Andrzej Kmicic vafot etgan homiysining irodasini bajariş va uning nevarasi Aleksandra (Oleńka)…

Jasur xorunjiy Andrzej Kmicic vafot etgan homiysining irodasini bajariş va uning nevarasi Aleksandra (Oleńka) Billewiczga uylaniş uçun Billewiczlar mulkiga keladi. Ular darhol bir-biriga yoqib qolişadi, lekin mahalliy şlyaxta Kmicic va uning odamlarining zöravonliklaridan norozi bölib, pan Billewiczni bu nikohdan qaytaradi. Kmicicning odamlari korçmaga kirib, Butrymlar şlyaxtiçilari bilan janjallaşadi va jangda halok bölişadi. Ğazabga minib qolgan Kmicic javoban Butrymlar mulkini yondirib, Oleńkani asir oladi. Yangi kelgan polkovnik Wołodyjowskiy boşçiligidagi mahalliy şlyaxta Andrzejni uning mulkida qamal qiladi. Öz kuçiga işongan Kmicic polkovnikning çaqiriğini qabul qilib, yakkama-yakka duelga çiqadi. Mohir şermaşar Wołodyjowskiy Kmicicni yaralaydi va Butrymlarga uni öldirişga ruxsat bermaydi. Soğayib borayotgan Kmicicning oldiga kelib, u Kmicic öz jinoyatlari uçun aybini vatanga xizmat qiliş orqali yuvişi mumkinligini aytadi. Tuzalgan xorunjiy otryad yiğadi va Şvetsiya bosqinçilariga qarşi qöşin töplayotgan litva getmani Janusz Radziwiłłning oldiga jönaydi. Radziwiłł Kmicicni öziga xoç ustida qasamyod qildiradi.
Ziyofatda getman, hammaning hayratiga, öz homiysi — şvetsiyalik qirol Karl Gustavning şarafiga tost kötaradi. Polşa polkovniklari getmanni xoinlikda ayblaydi va ularning hammasi hibsga olinadi. Ertasi kuni askarlar isyon kötarib, polkovniklarni topşirişni talab qiladi; hayratga tuşgan Wołodyjowskiy Kmicic otryadining isyonçilarni yançib taşlaganini köradi. Kmicic getmanni polkovniklarni avf etişga köndiradi, ularni konvoy ostida Birjga jönatişadi. Yölda Zagłoba konvoy boşliğini mast qiladi, uning kiyimini kiyib qoçadi va keyin Wołodyjowskiyning xorugvasini olib keladi. Kmicic pan Billewiczning oldiga boradi, u yerda uni Wołodyjowskiy topib oladi va Butrymlarga uni otib taşlaşni buyuradi. Xatlarni közdan keçirayotgan Zagłoba Kmicic ularni otib taşlaşdan qutqarganini topadi. Wołodyjowskiy Kmicicni ozod qiladi. Zagłoba unga getmanning Birjdagi şvetsiya komendantiga yozgan boşqa xatini öqib beradi, unda asirlarni yetib kelgaç otib taşlaş söralgan edi; şunga qaramay Kmicic Janusz xizmatiga qaytadi.
Janusz Kmicicni öz kenja akasi, knyaz Bogusław Radziwiłłning oldiga yuboradi. Bogusław tortinmasdan hayratlangan Kmicicga Radziwiłllarning Reç Pospolitani parçalaş va Litva ustidan qirollik hokimiyatini qölga kiritiş, polşa qirolini öğirlab, uni Şvetsiya bilan sulh imzolaşga majbur qiliş rejalarini aytadi; bu sulh böyiça Radziwiłllarga ulkan hudud ötişi kerak edi. Kmicic hiylakorlik bilan Bogusławni asirga oladi, lekin knyaz kutilmagan çaqqonlik körsatib, Kmicicni yaralaydi, qöriqçilarni yöq qiladi va qoçib ketadi. Ziyofatda Bogusław Janusga Kmicicning qirolni öğirlaş rejalari haqida gapirib beradi. Kmicic bir guruh sodiq odamlari bilan örmonlarga yaşirinadi. U «hammaga qarşi» ahvolga tuşib qoladi, va ziddiyatning ikkala tomoni ham uni xoin sifatida osişni orzu qiladi.
42-qism
Konfederatlar isyoni kengayadi. Rim imperatorining elçisi bilan şvetsiya harbiy boşliği örtasidagi suhbatni…

Konfederatlar isyoni kengayadi. Rim imperatorining elçisi bilan şvetsiya harbiy boşliği örtasidagi suhbatni tasodifan eşitib qolgan Kmicic şvetsiyaliklarning polşa muqaddas joyi — Yasna Gora monastirini egallab, talon-taroj qilmoqçi ekanini bilib oladi. U öşa yerga şoşiladi va monastir ruhoniysini xavf haqida ogohlantiradi. Şvetsiyaliklar monastirni qamal qiladi, lekin oldindan tayyorgarlik körgan garnizon jasorat bilan qarşilik körsatadi. Tez orada qamal qiluvçilarga ulkan kulevrina keltiriladi; uning har bir öqi qalʼaga dahşatli zarar yetkazadi. Tunda Kmicic jonini xavf ostiga qöyib, ulkan töpni porox bilan portlatadi, lekin özi duşman asirligiga tuşib qoladi. Kmicic şarmanda qilişga ulgurgan polkovnik Kuklinovskiy uni öziga söraydi va olov bilan qiynoqqa soladi, lekin Kemliç öğillari bilan Kmicicni ozod qiladi.
Kmicic qirol Ян Казимирдан uruşga kirişni söraş uçun Sileziyaga boradi. Yölda u Kemliçlar bilan birga şvetsiya otryadiga hujum qilib, qirolni qutqaradi. Kmicic qirolga özining haqiqiy ismini oçib beradi, qirol esa uning haqida Wołodyjowskiy va Zagłobaga aytadi. Qirol Kmicicga tatar xorugvasini böysunuvga beradi.
Bogusław pan Billewiczning yuragini behuda qamal qiladi; u knyazning qalʼasida yaşaydi. Unga şotlandiyalik Braundan, uni knyaz oldida himoya qilgan şaxsdan, Bogusławning haqiqiy rejalarini bilib olgaç, qiz qalʼadan qoçib ketadi. Wołodyjowskiy otryadi Janus Radziwiłllning qalʼasini böron bilan egallaydi; u Bogusławning yordamisiz qolgan edi. Janusz astmadan vafot etadi. Oleńka qoçganidan keyin Bogusław şvetsiyaliklarni qöllaşda davom etadi.
Czarnecki polşa qöşinini hal qiluvçi jangga boşlaydi. Şvetsiya artilleriyasi brodni öqqa tutib, polyaklarning daryodan ötişiga yöl qöymaydi. Kmicic duşman otliq qöşinini ötiş joyiga çiqarişga muvaffaq böladi, şvetsiyalik töpçilar esa öz odamlariga öq uzolmaydi. Czarnecki umumiy hujumni buyuradi, polşa gussarlari şvetsiya muskatyorlari safini tarqatib yuboradi. Kmicic Bogusławga yetib oladi. Wołodyjowskiyning saboqlari bekorga ketmaydi, Kmicic knyazni qurolsizlantirişga muvaffaq böladi. U ğolibga himoya xatini vaʼda qiladi.
Andrzej Billewiczlar qişloğiga qaytadi. Oleńka Kmicicni xoin deb hisoblaydi va monastirga ketmoqçi böladi. Çerkovdagi xizmat paytida qirollik farmoni öqiladi, u Kmicicni töliq oqlaydi. Kmicicning qahramonligini bilgaç, Oleńka unga turmuşga çiqişga qaror qiladi.
5Rollarda
Daniel Olbryçski — Andrzej Kmicic (ovozini Vsevolod Larionov…

Daniel Olbryçski — Andrzej Kmicic (ovozini Vsevolod Larionov berdi)
Małgorzata Braunek — Oleńka (Aleksandra) Billewicz (ovozini Inna Vixodtseva berdi)
Tadeusz Łomnicki — Miçał Wołodyjowski (ovozini Yuriy Yakovlev berdi)
Kazimierz Wiçniarz — Jan Onufry Zagłoba (ovozini Stepan Bubnov berdi)
Władysław Hańcza — Janusz Radziwiłł (ovozini Andrey Popov berdi)
Leszek Teleszyński — Bogusław Radziwiłł (ovozini Vasiliy Lanovoy berdi)
Ryszard Filipski — Soroka (ovozini Armen Dzhigarkhanyan berdi)
Wiesława Mazurkiewicz — Tetya Kulveçovna
Franciszek Pieczka — Kemliç (ovozini Roman Tkaçuk berdi)
Wiesław Gołas — Stefan Czarnecki (ovozini Oleg Mokşantsev berdi)
Piotr Pawłowski — Jan II Kazimierz (ovozini Vladimir Kenigson berdi)
Leon Niemczyk — Karl X Gustav (ovozini Sergey Kurilov berdi)
Stanisław Jasiukiewicz — Augustyn Kordecki
Jerzy Fedorowicz — ofitser Braun (ovozini Vadim Spiridonov berdi)
Andrzej Krasicki — Bergman
Jerzy Bielenia — Hanhoff
Kazimierz Opaliński — Rim imperatorining elçisi
Jerzy Przybylski — general Myuller
Anna Seniuk — Maryṅa Gaştowtuvna-Pacunelka
Stanisław Miçalski — Yaromir Kokosiński
Ferdynand Matysik — Zamoyski, seradzkiy meçnik
Wirgiliusz Gryń — Zbyszko
Arkadiusz Bazak — Kuklinovskiy (ovozini Aleksandr Belyavskiy berdi)
Leszek Herdegen — Sakoviç
Bogusz Bilewski — Kulvets
Tadeusz Sçmidt — Oskerko
Bruno Ostoja — Butrym
Krzysztof Kowalewski — Roç Kowalski (ovozini Boris Runge berdi)
Wasilij Simczyć — Gastovt
Leonard Andrzejewski — Aga (ovozini Artyom Karapetyan berdi)
Aleksander Gąsowski — episkop (titrda körsatilmagan) (ovozini Feliks Yavorskiy berdi)
Qolgan rollarni ovoz beriş orqali ijro etişgan: Sergey Malişevskiy va boşqalar.
Film «Soyuzmultfilm» kinostudiyasida dublyaj qilingan. Dublyaj rejissyori — Georgiy Kalitievskiy.
6Mukofotlar va nominatsiyalar
1975-yilda film «Oskar» mukofotiga «Eng yaxşi çet tilidagi film» toifasida nomzod etib…
1975-yilda film «Oskar» mukofotiga «Eng yaxşi çet tilidagi film» toifasida nomzod etib körsatilgan.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Потоп (фильм, 1974)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.