Janubiy şaharçada valyutaçilar tödasi ish yuritadi. Kontrabandaçi Graf gips içida yaşiringan olmoslarni olib ketişi kerak. Lekin çalkaşlik tufayli kontrabandaçi örniga heç narsadan xabari yöq oddiy sovet xizmatçisi Semyon Semyonoviç Gorbunkov tuşib qoladi va unga gips qöyiladi. Endi jinoyatçilar bu begona sayyohning mehrini qozonişga majbur bölişadi.
Komediyani rejissyor Leonid Gaydai suratga oldi. Ssenariyni u Moris Slobodskiy va Yakov Kostyukovskiy bilan birgalikda yozgan. Boş rollarda Yuriy Nikulin, Anatoliy Papanov va Andrey Mironov, şuningdek Nonna Mordyukova va Svetlana Svetlichnaya rol ijro etişgan. Musiqasini Aleksandr Zatsepin yozgan, filmni «Mosfilm» studiyasi işlab çiqargan. «Brilliant qöl» 1969-yil 28-aprelda ekranlarga çiqqan, birinçi yilida filmni 76,7 million tomoşabin körgan. Janri kriminal komediya, davomiyligi 94 daqiqa.
1Rollarda
Yuri Nikulin, Anatoli Papanov, Andrei Mironov
·Ensiklopediyadan
Briliant qöl — 1969-yil 28-aprelda ekranlarga çiqqan detektiv kinokomediya. Sovet Ittifoqining eng maşhur kinokomediyalaridan biri. Filmning özbekça dublyajiga Oybarçin Bakirova, Laziza Azizzoda, Mahmud Ismoilov va Sanjar Saʼdullayev ovoz berişgan.
2Syujeti
Kontrabanda agenti Geşa, yaʼni Gennadiy Petroviç Kozodoyev „Mixail Svetlov“ nomli kemada çet el sayohatiga…
Kontrabanda agenti Geşa, yaʼni Gennadiy Petroviç Kozodoyev „Mixail Svetlov“ nomli kemada çet el sayohatiga jönab ketadi. Qahramon, „boşliq“ning buyruği bilan Sovet Ittifoqiga oltin va olmoslarni yetkazib berişi kerak. Vazifani bajariş uçun u Istanbulda töxtab turganda „Apotheke Çikanuk“ dorixona belgisi ostida joylaşgan kontrabanda tovarlarni ötkaziş nuqtasini topib, özini yiqilgandek körsatişi va „Jin ursin!“ parolini aytişi kerak. Uning kemadagi xonadoşi Semyon Semyonoviç Gorbunkov, „Giproriba“ davlat korxonasi katta iqtisodçisi, tasodifan Kozodoyevdan oldin dorixona yonida paydo böladi. Yölakda yotgan tarvuz pöstloğini payqamay, sayyoh uning ustiga qadam qöyadi, yiqilib, beixtiyor: „Jin ursin!“ deb yuboradi. Bu sözlar kontrabandaçi-aptekaçilar uçun signal edi. Aptekaçi Gorbunkovni öz xonalaridan biriga kuzatib boradi, tekşiradi va çiqib ketgan qölini qöyadi. Semyon Semyonoviç oğriqdan qisqa vaqt içida huşini yöqotadi. Öziga kelib, begonalar uning qöliga gips qöyib, qatlamlar orasiga zeb-ziynatlarni yaşirib qöyganini köradi. Kemaga qaytib kelgaç, Gorbunkov kema kapitanga voqea haqida gapirib beradi. Dengiz portida Semyon Semyonoviçni taksi haydovçisi niqobi ostidagi militsiya xodimi Mixail Ivanoviç kutib oladi. U qahramonni tajovuzkorlar olişi kerak bölgan „tirik nişon“ rolini öynaşga taklif qiladi va keyingi harakatlar böyiça körsatmalar beradi. Bu orada dorixona yaqinida keçikib paydo bölgan Geşaga gips içida yaşiringan zeb-ziynatlarni nima qilib bölsa-da, oliş vazifasi yuklatiladi. Avvaliga Kozodoyev Gorbunkovni baliq ovlaşga taklif qiladi va uni tanho joyda qoldirib, sezdirmasdan gipsni olib taşlaşga umid qiladi, lekin bu harakat muvaffaqiyatsizlik bilan tugaydi. Keyin, uning şerigi Lyolik „Öyin“ operatsiyasini bajarişga kirişadi, unga köra Semyon Semyonoviç „Yiğlayotgan majnuntol“ restoranida „mast qilinişi va qölidagi gips yeçilişi“ kerak edi, bu harakat ham muvaffaqiyatsizlik bilan tugaydi. Nihoyat, fitnaçi Anna Sergeevna harakatga keladi — u oddiy iqtisodçini "Atlantik" mehmonxonasiga jalb qiladi va unga uyqu tabletkalarini beradi. Uşbu rejalarning heç biri öylab topilgan şaklda amalga oşmaydi — „Brilliant qöl“ ga erişiş uçun barça urinişlar Gorbunkovning oldindan aytib bölmaydigan reaksiyalari tufayli puçga çiqadi. Qahramon har qanday vaziyatda özini tabiiy tutib, bir vaqtning özida hamkasblari, qöşnilari va huşyor uy boşqaruvçisi Varvara Sergeevna Plyuşçdan özi bajarayotgan „maxsus vazifa“ haqida sir saqlaydi. Semyon Semyonoviç, namunali oila odami bölib, vasvasalarga qarşi turadi, lekin uning rafiqasi Nadya bilan munosabatlari murakkablaşadi. Erini mehmonxonada begona ayol bilan körgan Nadya bolalari bilan uydan çiqib ketadi. Film davomida soyada bölgan „boşliq“ning şaxsi aniqlanadi. Kontrabandaçilar guruhi aʼzolari militsiyadan maşinada qoçişga urinadi. Havoga kötarilgan vertolyot iştirokidagi taʼqibdan söng ularni qölga oliş operatsiyasi muvaffaqiyatli yakunlanadi. Gorbunkovlar oilasi yana birlaşadi.
3Rollarda
Yuriy Nikulin — Semyon Semyonoviç…
Yuriy Nikulin — Semyon Semyonoviç Gorbunkov
Nina Grebeşkova — Gorbunkovning rafiqasi Nadejda Ivanovna
Anatoliy Papanov — Lyolik
Andrey Mironov — Gennadiy Petroviç Kozodoev (Geşa)
Stanislav Çekan — militsiya xodimi Mixail Ivanoviç
Nonna Mordyukova — uy boşqaruvçisi Varvara Sergeevna Plyuşç
Svetlana Svetliçnaya — mehmonxonadagi ayol Anna Sergeevna
Vladimir Gulyaev — militsiya xodimi Volodya
4Film haqida faktlar
Film aslida „Kontrabandistlar“ deb atalişi möljallangandi. Ssenariy mualliflari Kostyukovskiy va…

Film aslida „Kontrabandistlar“ deb atalişi möljallangandi. Ssenariy mualliflari Kostyukovskiy va Slobodskiylar „Brilliant qöl“ asosiy qahramoni obrazini aynan Yuriy Nikulinga moslaştirib yozişgan. Mironov ijro etgan rol aslida Georgiy Vitsinga nasib etişi mumkin edi. Biroq badiiy kengaş „Avvalgi qahramonlariga öxşab ketyapti“ degan taʼriflardan söng, bu rol Vitsinga nasib etmadi. Filmda boş qahramonning xotini „sen juda işonuvçansan“ deb köp bora takrorlayveradi. Bu sözlar ssenariyda yöq edi. Uni hayotda xotinidan deyarli har kuni eşitişga odatlangan Gayday filmga ham köçirişga ahd qilgandi. Filmda Barzangi rolini „Smena“ jurnalining muhbiri Pleşakov ijro etgan. Muhbir bu epizodda suratga tuşişga öşa paytlarda juda maşhur bölgan Yuriy Nikulindan oladigan intervyusi evaziga rozi bölgan. Gayday özining sevimli şoiriga bölgan çeksiz muhabbati tufayli teploxodning nomini „Mixail Svetlov“ nomi bilan ataşga qaror qilgandi.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola «Brilliant qoʻl» — Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.