«The Diary of Anne Frank» — 1959-yilda rejissyor Jorj Stivens tomonidan suratga olingan Amerika filmi. U Fransis Gudriç va Albert Hakett tomonidan yozilgan, 1955-yilda sahnalaştirilgan, şu nomdagi Brodvey pyesasi asosida yaratilgan. Pyesa esa yahudiy qiz Anna Frankning Amsterdamda nemis bosqini davrida natsistlardan yaşirinib yurgan paytda yuritgan kundaligiga asoslangan. Film qisman Los-Anjelesdagi kinostudiyada, qisman Amsterdamdagi tarixiy binoda suratga olingan.
Pyesa singari, filmning ham asl kundalikdan juda köp farqlari bor. Ularning aksariyati faqat sahnalaştiriş mulohazalari bilan belgilangan.
Film 1960-yilda uçta «Oskar» mukofotini qölga kiritdi, jumladan, «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol rol» nominatsiyasida (Şelli Uinters). 2006-yilda AFI röyxati böyiça film sönggi 100 yil içidagi eng ilhomlantiruvçi 100 ta Amerika filmi orasida 18-örinni egalladi.
1Rollarda
Millie Perkins, Joseph Schildkraut, Shelley Winters
George StevensrejissyorMPMillie Perkinsaktyor
Joseph Schildkrautaktyor
Shelley Wintersaktyor
Richard BeymeraktyorGHGusti HuberaktyorLJLou Jacobiaktyor
Diane BakeraktyorDSDouglas SpenceraktyorFGFrances Goodrichssenariy muallifi
Alfred Newmankompozitor2Syujet
«The Diary of Anne Frank» filmi Anna Frankning haqiqiy hikoyasini aks ettiradi. U yahudiy qiz bölib, Ikkinçi…
«The Diary of Anne Frank» filmi Anna Frankning haqiqiy hikoyasini aks ettiradi. U yahudiy qiz bölib, Ikkinçi jahon uruşi davrida oilasi va boşqa odamlar bilan Amsterdamda natsistlardan yaşiringan.
Syujet Annaning otasi Otto Frankning uruşdan keyin böş qolgan panohgohga qaytişi bilan boşlanadi. U yerda u qizining kundaligini topadi va undagi voqealarni eslaydi. 1942-yilda Frank oilasi Van Daan oilasi va ularning öğli Piter bilan birga fabrika ustidagi yaşirin xonaga yaşirinadi. Keyinroq ularga yana bir odam, Albert Dyussel qöşiladi.
Panohgohdagi hayot oğir keçadi: odamlar tiğiz şaroitga, oziq-ovqat yetişmasligiga va topilib qoliş qörquviga çidaşga majbur böladi. Şunga qaramay, Anna kundalikka öz fikr va keçinmalarini yozib borib, yaxşilikka bölgan işonçini saqlab qoladi. U Piter bilan yaqinlaşadi va ularning döstligidan qöllab-quvvatlaş topadi.
Keskinlik çöqqisiga çiqadi, natsistlar panohgohni topadi. Yaşiringan barça odamlar hibsga olinadi. Yagona tirik qolgan kişi Otto Frank bölib, u uruşdan keyin qizining kundaligini naşr etişga qaror qiladi, toki uning xotirasi saqlansin va hikoyasi butun dunyoga yetkazilsin.
Film Holokostning çuqur fojiasini aks ettiradi, şu bilan birga ruh kuçini va insoniylikka işonçni taʼkidlaydi.
3Rollarda
Jozef Şildkraut, Gusti Xuber va Lu Jeykobi Brodvey asl spektaklining aktyorlar tarkibidan edi va filmda ham…
Jozef Şildkraut, Gusti Xuber va Lu Jeykobi Brodvey asl spektaklining aktyorlar tarkibidan edi va filmda ham öz rollarini takrorladilar.
Otto Frank Odri Xepbyorndan Anna rolini öynaşni söragan (çunki u Annaning tengdoşi edi, öşa davrda Niderlandiyada yaşagan va yahudiylarning zörlik bilan olib ketilganini öz közi bilan körgan). Ammo u taklifni uç sabab bilan rad etdi: birinçidan, u «Green Mansions» filmiga jalb qilingan edi; ikkinçidan, u, yuqorida aytilganidek, nemis bosqinining dahşatlarini bevosita körgan va oğriqli xotiralarni qözğaşni istamagan (uning bir neça qarindoşi Qarşilik harakatida iştirok etgani uçun otib taşlangan edi); uçinçidan, u taxminan 30 yoşda bölgani uçun ösmir qizni öynay olmasligini his qilgan. Şundan söng rol Brodveydagi asl spektaklda Annani öynagan Syuzan Strasbergga taklif qilindi, lekin u ham rad etdi.
156-daqiqada qahramonlar derazadan gestapo bakalçini hibsga olayotganini kuzatadilar. Bakalçi rolini haqiqiy bakalçi Hendrik van Xuve ijro etgan. U uruş davrida Amsterdamda yaşiringanlarga oziq-ovqat sotgan edi.
4Suratga oliş va premyera
Filmni suratga oliş 1958-yilning mart oyidan noyabr oyigaça davom etdi. Dastlab filmni haqiqiy «Panohgoh»da,…
Filmni suratga oliş 1958-yilning mart oyidan noyabr oyigaça davom etdi. Dastlab filmni haqiqiy «Panohgoh»da, Prinsengraht köçasi 263-uyda suratga oliş rejalaştirilgan edi, ammo u yerda suratga oliş uskunalarini joylaştiriş imkoni bölmadi. Natijada deyarli barça içki sahnalar AQŞda, bitta ulkan köp qavatli dekoratsiyada suratga olindi. Amsterdamda faqat taşqi sahnalar olingan. Şu jumladan, filmning boşlanğiç sahnasi, Otto Frankning yuk maşinasidan tuşişi, aynan öşa Prinsengraht sohilida, 263-uy yonida suratga olingan.
«Panohgoh»ning dekoratsiyalari haqiqiy bino rejasiga deyarli öxşamas edi, uyning boşqa xonalari (asosiy zina, idoralar, ombor) dekoratsiyalari esa haqiqiyga köproq öxşar edi. Film CinemaScope formatida suratga olindi, bu Jorj Stivensga dastlab unçalik yoqmagan, çunki u qahramonlarni azoblaşi kerak bölgan yopiq makon atmosferasini buzardi. Natijada u asosiy xona dekoratsiyasiga törtta tayanç tösin qöşib, kiçik özgariş kiritdi. Juda köp kadrlar şunday rejalaştirildiki, bu tösinlar kadr çetlarida joylaşsin.
Otto Frank filmni suratga oliş guruhiga köp masalalarda maslahat bergan bölsa-da, u filmni bir marta ham tomoşa qilişga özini majburlay olmadi.
Filmning premyerasi 1959-yil 18-martda Nyu-Yorkdagi «Palace» teatrida bölib ötdi.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
Film kassa muvaffaqiyatiga erişmagan va aktyorlik öyini tanqid qilingan bölsa-da, u sakkiz «Oskar» mukofotiga…
Film kassa muvaffaqiyatiga erişmagan va aktyorlik öyini tanqid qilingan bölsa-da, u sakkiz «Oskar» mukofotiga nomzod körsatildi va uçtasini yutib oldi.
1959 — Kann kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etdi.
1959 — 1-Moskva xalqaro kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etdi.
1959 — AQŞning Milliy kinotanqidçilar kengaşi böyiça yilning eng yaxşi filmlari önligiga kirdi.
1960 — uçta «Oskar» mukofoti: eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol rol (Şelli Uinters; mukofot hozir Amsterdamdagi Anna Frank uy-muzeyining ekspozitsiyasida), oq-qora filmdagi eng yaxşi rassom-dekorator ishi (Jorj Devis, Styuart Reyss, Valter Skott, Layl Uiler) va eng yaxşi operator ishi (Uilyam Mellor). Bundan taşqari, lenta yana beş nominatsiyada körsatildi: eng yaxşi film (Jorj Stivens), eng yaxşi rejissyorlik (Jorj Stivens), eng yaxşi ikkinçi rejadagi erkak rol (Ed Uin), oq-qora filmdagi eng yaxşi kostyum dizayni (Çarlz Le Meyr, Meri Uills), filmga eng yaxşi musiqa (Alfred Nyuman).
1960 — xalqlar örtasidagi özaro tuşunişni tarğib qiluvçi eng yaxşi film uçun «Oltin globus» mukofoti, şuningdek, 5 ta nominatsiya: eng yaxşi drama filmi, eng yaxşi rejissyorlik (Jorj Stivens), eng yaxşi drama aktyori (Jozef Şildkraut), eng yaxşi ikkinçi rejadagi aktrisa (Şelli Uinters), eng istiqbolli debyutant aktrisa (Dayan Beyker).
1960 — AQŞning Rejissyorlar gildiyasi mukofotiga badiiy film uçun eng yaxşi rejissyorlik nominatsiyasi (Jorj Stivens).
1960 — AQŞning Ssenariyçilar gildiyasi mukofoti eng yaxşi amerikalik drama uçun (Fransis Gudriç, Albert Hakett).
6DVD va Blu-ray
«The Diary of Anne Frank» filmi birinçi marta 2004-yil 3-fevralda DVD formatida çiqarildi. Diskda filmdan…
«The Diary of Anne Frank» filmi birinçi marta 2004-yil 3-fevralda DVD formatida çiqarildi. Diskda filmdan taşqari «The Diary of Anne Frank: Echo from the Past» qisqa metrajli filmi, rejissyor Jorj Stivens bilan matbuot konferensiyasi, audio şarhlar va boşqalar mavjud.
Filmning ellik yillik yubileyi munosabati bilan 2009-yil 16-iyunda u DVD va Blu-ray formatlarida çiqarildi.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дневник Анны Франк (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.