"Zavod" — rossiyalik kriminal triller, rejissyor, ssenariy muallifi va soprodyuser Yuriy Bykovning asari. Asosiy rollarni filmda Vladislav Abaşin, Denis Şvedov va Andrey Smolyakov ijro etgan.
Film keng prokatga 2019-yil 7-fevralda çiqqan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Denis Shvedov, Andrey Smolyakov, Vladislav Abashin
3Syujet
Ertalab erta provinsiya zavodiga bir közli işçi, laqabi Sedoy boradi; u hamkasblari bilan avtobusda…
Ertalab erta provinsiya zavodiga bir közli işçi, laqabi Sedoy boradi; u hamkasblari bilan avtobusda bormaslikni xohlaydi.
Şu kuni zavod egasi Kalugin işçilarga korxonaning yaqinlaşib kelayotgan bankrotligi munosabati bilan ish oxirigaça, yaʼni oy oxirigaça işlaşlarini, pulni esa hozir bermasligini eʼlon qiladi, çunki pul yöq. Maʼlum bölişiça, uruş faxriysi Sedoy beşta hamkasbini — yoş Vovkani, sobiq bandit Ryabiyni, keksa Kazakni, köp bolali ota Pijni va heç narsasi bilan ajralib turmaydigan Terexovni — oligarxni öğirlab, uçun katta fidyа talab qilişga köndiradi. Rejaning birinçi qismi muvaffaqiyatli amalga oşadi: işçilar oligarx maşinasini yölda töxtatib, qöriqçi bilan qisqa jangdan keyin Kaluginni zavodga olib kelişadi. Sexga özlarini qamab olgan işçilar Kaluginni omborxonaga qamab, talablarini qöyişadi.
Kaluginning qönğiroğiga köra, pulni öğrilarga olib borişni biznesmenning şaxsiy qöriqçilari boşliği, Tuman laqabli odam öz zimmasiga oladi. Zavodga qurollangan qöl ostidagilari ham, voqea iştirokçilarining heç biri kutmagan holda, kapitan Dadakin boşçiligidagi maxsus politsiya guruhi (SOBR) ham yetib keladi. Turtişuv çöziladi, çunki pulni olgan işçilar çiqişda tuzoqqa tuşmoqçi emas, qöriqçilar va SOBR esa ularni şunçaki qöyib yubormoqçi emas. Sedoy prokuratura va jurnalistlarni talab qiladi, işni keng oşkor qilişni istaydi. Tuman bu talablarni bajaradi, lekin Sedoy buning foydasi yöqligini tuşunadi, çunki jurnalistlarni qörqitib qöyişgan, prokuratura (xuddi Dadakinning boşliği kabi) Kaluginning “maoşida”. Sedoy guruhi içida nizo kuçayadi, buning ustiga Kalugin qöriqçilarining baʼzi işçilar oilalariga qarşi zöravonlik qiliş haqidagi işoralari uni tezlaştiradi; bunga ilgari sexni tark etgan Ryabiy ham sabab böladi.
Vovka, Tuman sexga taşlab ketgan kasal onasining xalatini körib, Sedoyni otmoqçi böladi, lekin javob öqidan özi halok böladi. Şu paytda Kaluginning qöriqçilari hujumga urinib, Kazakni öldirib, Pijni yaralaşadi. Sedoy yakka özi hujumni qaytaradi, ikki qöriqçini öldiradi va qolganlarni çekinişga majbur qiladi. Tuman pul solingan xaltani olib qaytadi, lekin Sedoy uni olişdan boş tortadi. Tuman Sedoy SOBRni özi çaqirganini tuşunadi, çunki dastlab u Kaluginning pulini emas, balki uning jinoiy faoliyatini tan oldirib, panjara ortiga tiqişni istagan edi. Faqat oligarxni qölga oliş uçun işlatilganini bilgan Pij va Terexov sexni tark etişadi, Sedoy esa Kalugin bilan yakkama-yakka qoladi.
Oligarx bilan falsafiy suhbat natijasida Sedoy öz maqsadiga erişolmasligiga, Kaluginni panjara ortiga yuboriş ham na Sedoyning, na boşqa oddiy odamlarning hayotini özgartirişini anglaydi. Direktorni öldira olmaydi, çunki u Kaluginday qon tökib, 90-yillarning qiyin davrida zavodni qonli yöl bilan egallagan bandit va qotil bölişdan tamoyil jihatidan voz keçadi. Sedoy Kaluginni qöyib yuborgaç, SOBR hujumga ötadi. Tuman Kalugindan Sedoy haqida eşitgan xörlovçi “Duraçok” sözidan keyin hujumni töxtatişga behuda urinadi, lekin Sedoy havoga öq uzib, SOBRni öqqa tutişga undaydi va halok böladi. SOBR operativ guruhni çaqiradi, Kalugin esa tirik qolgan qöriqçilari bilan uyiga ketmoqçi böladi. Tuman piyoda qaytmoqçi böladi va film boşida Sedoy kelgan yöldan ketadi.
4Suratga oliş
Suratga oliş vaqtida “Uxlayotganlar” serialiga tanqid kuçayib turgan paytda Yuriy Bykov “Zavod” filmi uning…
Suratga oliş vaqtida “Uxlayotganlar” serialiga tanqid kuçayib turgan paytda Yuriy Bykov “Zavod” filmi uning sönggi filmi bölişini eʼlon qildi.
Suratga oliş 2017-yil kuzida Moskvaning Sokolniki tumanidagi haqiqiy temir-beton konstruksiyalari zavodida ötkazilgan; suratga oliş vaqtida zavod ishi töxtatilmagan.
5Baholar
Film kinotanqidçilardan örtaça baho oldi. InterMedia şarhlovçisi Denis Stupnikov yozgan: «Bykovning murakkab…

Film kinotanqidçilardan örtaça baho oldi. InterMedia şarhlovçisi Denis Stupnikov yozgan: «Bykovning murakkab konstruksiyasi yana birlik joy, harakat va vaqt qonuniga böysunadi, ammo bu safar u ommaga möljallangan, qiziqarli jangari triller qobiğiga öralgan. Özligidan heç qaçon voz keçmagan rejissyor “yaxşi” va “yomon” yigitlarning bemaʼni tiplarisiz, muallif va ommaviy kino çegarasida bequsur mahsulot yaratdi».
Sotsiolog Boris Kagarlitskiy filmni «sovet işlab çiqariş dramasi va fransuz “noir”i örtasidagi ğalati gibrid» deb atab, «filmning katta qismi Tomas Gobbsning “hamma hammaga qarşi uruşi” ğoyasining töğridan-töğri namoyişidir» deb taʼkidlagan, şuningdek, «film atomlaşgan va parçalangan jamiyatda heç qanday ijtimoiy yoki ğoyaviy kuraş mumkin emasligi haqidagi maşhur sotsiologik tezisni aniq va işonarli körsatadi», ammo unda «na tavba, na yengib ötiş, hatto katarsisga işora ham yöq, şuning uçun fojia örniga ğamgin umidsizlik xulosasi çiqadi» deb yozgan. Umuman olganda Kagarlitskiy quyidagi xulosaga keladi: «Gobbsga köra, hamma hammaga qarşi uruşni faqat ijtimoiy şartnoma töxtatişi mumkin. Uning natijasi erkinlikni oladigan, lekin xavfsizlikni kafolatlaydigan hokimiyat-Leviafan böladi. Bykovning qahramonlarida na xavfsizlik, na erkinlik bor, ular özaro kelişişga ham qodir emas. Çiqiş yöli faqat taşqaridan kelişi mumkin, ammo bu “taşqi” omil ufqda ham körinmaydi. Umuman olganda, hammasi umidsiz, qolgan yagona narsa — bepoyon çöl orasidan ötgan yölda sudralib ketiş, u yerda heç narsa ösmasa kerak. Çap qaraşdagilarga film yoqmagani ajablanarli emas. U jamiyatning ham, uni taşkil etuvçi alohida şaxslarning ham töliq ojizligi va layoqatsizligini qayd etadi. Bu taşxis biz kundalik atrofimizda kuzatayotgan narsalar bilan köp jihatdan tasdiqlanadi. […] Agar Bykovni haq emasligini isbotlamoqçi bölsak, ijtimoiy parçalanişni ekrandagi film orqali emas, balki haqiqiy hayotda yengib ötişimiz kerak».
Andrey Konçalovskiyning fikriça, Bykov «Zavod»da «hamma narsa syujetga ketadi, asosiy narsa — hayot maʼnosi bilan şuğullaniş örniga».
Film prokatda muvaffaqiyatsiz böldi, şu sababli rejissyor Yuriy Bykov ommaviy uzr söradi.
6Festivallar va mukofotlar
XII “Oltin Feniks” kinofestivalining Grand-prisi…
XII “Oltin Feniks” kinofestivalining Grand-prisi (2019).
13-Xalqaro politsiya filmlari festivali (Lyej) — eng yaxşi ssenariy uçun mukofot.
8-Zabaykaliye xalqaro kinofestivali (Çita) — “Eng yaxşi aktyor” nominatsiyasida mukofot, izohi: «“Zavod” filmining yorqin erkaklar aktyorlik ansambli».
25-Xalqaro inson huquqlari haqidagi filmlar festivali «Stalker» — «Stalker» mukofoti, izohi: «yuqori badiiylik va inson huquqlari mavzusiga sadoqat uçun».
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Завод (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.