The Fall of Berlin

Film — Vatan uruşi haqidagi keng kölamli kinopolotno — şaxs kultining sezilarli taʼsiri tufayli qadrsizlangan.

Kinokartina ekrandagi Stalin obrazini mifologiyalaştirişning namunasidir: masalan, Berlinga samolyotda keliş manzarasi ulkan va ertakka öxşaş körinadi, holbuki haqiqatda Stalin özining yagona havo sayohatini 1943-yilda Tehron konferensiyasiga qilgan. Filmning yana bir xususiyati şundaki, Stalin atrofidagi partiya-hukumat doiralarining vakillari töğridan-töğri nomlanmaydi, bu rollarning hammasi ssenariyda nomsiz.

…film faqat axborot xarakteridagi, psixologizmdan mahrum va bir-biri bilan yaxşi boğlanmagan epizodlardan iborat.<…> ayniqsa, film mualliflari Stalinning «qömondonlik dahosi»ni, guyoki u Suvorov va Kutuzov anʼanalarini özlaştirgandek, oçişga qatʼiy intiladi. Jukov bilan suhbatlaşib, u Berlinga hujum arafasida unga jangovar vazifalarni yakka özi qöyadi, xaritada asosiy zarba yönalişlarini körsatadi, harbiy texnika miqdorini belgilaydi.

Kartina sovet ekranida duşman tasvirining keyingi qolipларини belgilab berdi: karikaturaviy, şarmandali vaziyatlarda, axloqiy jihatdan xijolatga qolgan, u bir vaqtning özida ham jinni, ham operettaga xos körinişda.

Stalin vafotidan söng film sovet rahbariyati tomonidan salbiy baholandi. Xususan, u N. S. Xruşçevning XX KPSS syezdidagi maʼruzasida tilga olingan:

Masalan, bizning tarixiy va harbiy filmlarimizni, şuningdek, ayrim adabiy asarlarni olaylik; ulardan jirkanç bölib ketadi. Ularning haqiqiy maqsadi — Stalinni harbiy daho sifatida uluğlaş mavzusini rivojlantirişdir. «Berlinning qulaşi» filmini eslaylik. Unda faqat Stalin harakat qiladi; u zalda köp böş stullar orasida buyruqlar beradi, unga yagona odam yaqinlaşib, nimadir deb maʼlum qiladi — bu Poskrebişev, uning sadoqatli yordamçisi. (Zalda kulgi.) Harbiy qömondonlik qayerda? Siyosiy byuro qayerda? Hukumat qayerda? Ular nima qilişadi va nima bilan şuğullanişadi? Bu haqda filmda heç narsa yöq. Stalin hamma uçun harakat qiladi; u heç kim bilan hisoblaşmaydi, heç kimdan maslahat söramaydi. Hammasi xalqqa bu soxta nur ostida körsatilgan. Nega? Stalinni tarixiy haqiqat va faktlarga qarşi ravişda şon-şuhrat bilan örab oliş uçun.

5-xalqaro kinofestivalning (Karlovy Vary) «Kristall globus» mukofoti — eng yaxşi film uçun oliy mukofot (1950);

töqqiz kişilik ijodiy guruh va boş rollar ijroçilarining olti nafari Stalin mukofotining I darajasiga sazovor böldi (1950).