«Pervyy paren» — Sergey Paradjanov rejissyorligidagi badiiy film. Dovjenko nomidagi kinostudiyada 1958-yilda suratga olingan.
Rejissyorning ilk suratlaridan biri.
1Rollarda
Mykola Shutko, Mykola Yakovchenko, Lyudmila Sosyura
2Syujet
Serjant Danila harbiy xizmatdan qaytib, öz qişloğiga keldi. Yoşlarning böş vaqtini qançalik zerikarli…
Serjant Danila harbiy xizmatdan qaytib, öz qişloğiga keldi. Yoşlarning böş vaqtini qançalik zerikarli ötkazayotganini körib, stadion qurilişini taşkil qildi.
Mahalliy janjalkaş va bezori Yuşka ilgari yigitlarni xavfsiz bölmagan hazillar bilan öynatardi. Şu sababli unga «birinçi yigit» laqabi berilgan edi, sevgilisi Odarka Kuçery̆avaya esa uning bu qiliqlaridan ğazablanardi. Yuşka futbolçi bölişga qaror qildi va bu unga muvaffaqiyatli çiqdi.
3Rollarda
Grigoriy Karpov — Yefim…
Grigoriy Karpov — Yefim Yuşka
Lyudmila Sosyura — Odarka Kuçery̆avaya
Yuriy Satarov — Danila Kojemyaka
Valeriya Kovalenko — Katrya
Andrey Andriyenko-Zemskov — Jurba
Nikolay Şutko — qişloq universal dökoni mudiri
Tatyana Alekseyeva — Frosya
Lyudmila Orlova — Yavdoşka
Mixail Kramar — Panas
Yaroslav Sasko — Makar
Nikolay Yakovçenko — ketib qolgan bobo Tyoşka
Yuriy Tsupko — «Zarya» darvozabони
Varvara Çayka — Odarkaning onasi
Ivan Matveyev — bobo Karpo
4Film yaratuvçilari
Rejissyor-postanovşik: Sergey…
Rejissyor-postanovşik: Sergey Paradjanov
Ssenariy mualliflari: Petr Lubenskiy, Viktor Bezorudko
Operator-postanovşik: Sergey Revenko
Kompozitor: Yevgeniy Zubtsov
Rassom-postanovşik: Valeriy Novakov
Film direktori: Aleksey Yarmolskiy
5Işlab çiqariş
Suratga oliş işlari Çerkassk viloyatiga kiruvçi (hozir şu viloyat tarkibida) Zolotonoşa tumanidagi Pesçanoye…
Suratga oliş işlari Çerkassk viloyatiga kiruvçi (hozir şu viloyat tarkibida) Zolotonoşa tumanidagi Pesçanoye qişloğida olib borildi.
Paradjanov ukrain qişloğiga butunlay oşiq bölib qoldi:
«Pervyy paren» filmi ustida işlay boşlaganimda, ukrain qişloğini birinçi marta kaşf etdim. Uning ajoyib gözalligini, sheʼriyatini kördim. Şu mahliyoni ekranda ifodalaşga harakat qildim».
Rejissyor filmdan komik epizodlardan birini olib taşladi. Unda kolxoz qorovuli bobo Tyoşka (rolni Nikolay Yakovçenko ijro etgan) öz jamoasi yutqazayotganini körib maydonga otilib çiqardi va töpga tegolmay, raqib darvozasiga öz etigini tepib yuborardi.
6Prokat
1959-yil sovet kino prokatining eng kassa filmlari röyxatiga kiradi…
1959-yil sovet kino prokatining eng kassa filmlari röyxatiga kiradi (29-örinda).
Komediyani birinçi namoyiş yilida 21,7 million tomoşabin kördi.
7Qabul qilinişi
«Paradjanov hozir unutilgan, lekin şunga qaramay taʼsirçan film bilan hayratga soldi. «Pervyy paren» —…
«Paradjanov hozir unutilgan, lekin şunga qaramay taʼsirçan film bilan hayratga soldi. «Pervyy paren» — Dovjenko va Pyrʼyev motivlari bilan ilhomlangan, Savçenko uslubidagi öziga xos kamera tревеллинглari bilan ajralib turadigan, sodir bölişi mumkin bölmagan darajada baxtli qişloq hayoti haqidagi komediya.
Film qişloq ayollarining öziga xos öyinlari bilan boşlanadi: ular quyoşgulzorlar orasida aylanib yuradilar va somonlar orasiga yaşiringan yigitlarni kulgilari bilan maftun etadilar. Bu öyinlar gözal manzaraga bemalol singib, gullab-yaşnagan janrli natyurmort hosil qiladi. Keyin kolxoz-xalq uslubidagi töy voqealari boşlanadi, ular qişloq aholisining futbol janglari atrofida çigallaşadi… Uşbu jöşqin kinoni, balki, faqat barokko uslubidagi şirinlikda ayblaş mumkin. Endi yoş bölmagan isteʼdod «Kiyev torti»ni tayyorladi va özining birinçi töliq metrajli «Andrieş» filmini rad etgan Kiyev rahbarlarini erkalatdi».
Aleksey Kolenskiy, «Kultura» gazetasi kinoobozrevatelʼi.
Matn: maqola tarjimasi «Первый парень (фильм, 1958)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
