The Ghazi Attack

1971-yil noyabr oyida Hindiston va Pokiston bir-biriga uruş eʼlon qiliş arafasida turardi. Sabab — Pokiston armiyasining «Searchlight» operatsiyasi natijasida yuzaga kelgan qoçqinlar inqirozi edi. Hind dengiz floti va RAW Pokistondan Şarqiy Pokistonga (hozirgi Bangladeş) yuborilgan maxfiy şifrlangan xabarni oçdi. Xabar hind harbiy kemalaridan biriga qarşi mumkin bölgan hujum bilan boğliq edi. Dengiz floti hujum nişoni Hindistonning yagona aviataşuvçi kemasi INS Vikrant bölişi mumkinligini taxmin qildi. Oliy qömondonlik razvedka vazifalari uçun kapitan Ran Vijay Singh boşçiligidagi S21 suv osti kemasini yubordi. Singhning jangovar moyilligini yumşatiş uçun dengiz floti admirali leytenant-kommandor Arjun Varmani S21 ga tayinladi va unga Singhning pokiston harbiy kemalariga hujum qilib, uruşni boşlab yubormasligini taʼminlaş buyruğini berdi.

Köp ötmay, dengiz floti oliy qömondonligi Pokiston dengiz flotining kommandor Razak Xon boşçiligidagi PNS Ghazini Vikrantga qarşi çiqiş uçun Bengal körfaziga yuborganini bilib oldi. Şu orada duşman eʼtiborini çalğitiş uçun Ghazi hind savdo kemasiga torpeda uradi. Hujumni S21 payqab, voqea joyiga şoşiladi. Halokat qoldiqlari orasida omon qolganlarni körgan Arjun dengizga sakrab tuşadi va ikkita qoçqinni — bengalliklar bölgan bir qiz bola va bir ayolni — qutqarişga muvaffaq böladi. Kuzatuv paytida S21 Ghazining sonar signalini qabul qiladi.

Singh ularning Ghazini izlab topib, hujum qilişi kerak deb hisoblaydi, Arjun esa uning körsatmalarini eslatib, unga qarşi çiqadi. Keyin Singh kemaning ijroçi zobiti leytenant-kommandor Santoş Devrajga maşq ötkazişni va şu bilan birga Ghazini nişonga olişni buyuradi. Arjunning eʼtirozlariga qaramay, ular torpeda uzadi, lekin u Ghazidan oz farq bilan ötib ketadi va duşmanga ularning mavjudligini bildirib qöyadi. Duşman mavjudligini bilgan Razak ekipajga Visakhapatnam portiga töliq tezlikda yöl olişni va yöl davomida minalar örnatişni buyuradi, çunki u S21 ni yöq qilmoqçi.

S21 Ghazining izidan boradi, lekin oxirgi daqiqada ular kema minalar tomon yöl olayotganini anglab qoladi. Singh va Arjun kemaning yönalişini özgartirişga şoşilişadi, lekin orqa qismida mina portlaydi va kemaning akkumulyatorlari, parraklari hamda elektr zanjirlarining köpçiligini şikastlantiradi. Suv osti kemasida köp teşiklar oçiladi, oldingi torpeda bölinmasi suv bilan töladi, kema falajlanadi va oldingi torpedalarni işga tuşira olmay qoladi. Arjunni qutqarişga urinayotganda Singh halok böladi, S21 esa dengiz tubiga çökadi.

Endi kemaga qömondonlik qilayotgan Arjun jamoani qayta yiğadi va S21 ni tiklaşga kirişadi. Ular kemadagi teşiklarni bekitişadi, ortiqça suvni çiqarib yuborişadi, söngra Singh uçun sönggi xayrlaşuv marosimini ötkazişadi. Ekipaj kemaning yuqoriga yoki pastga harakatlanişdan boşqa yönalişda harakat qila olmasligini payqaydi. Ghazini quvib yeta olmagaç, ekipaj yaqin atrofdagi dengiz minalaridan birini sunʼiy ravişda portlatadi, şunda Ghazi ularning joylaşgan joyiga kelişi uçun jalb qilinadi. Razak S21 hali ham işlayapti deb öylab, ekipajiga uni çöktiriş uçun qaytişni buyuradi. Arjun va Devraj Ghazini öq otiş masofasiga jalb qilişni rejalaştirişadi, lekin şubhalangan Razak sönggi daqiqada Ghazining yönalişini özgartirişni buyuradi.

Endi S21 ga hujum qiliş imkoniyatiga ega bölgan Ghazi oltita torpeda uzadi, lekin S21 çuqurlikni özgartiruvçi harakatlar bilan ularning barçasidan qoçadi, bu esa Razakning ğazabini keltiradi. S21 Ghazi sonari diapazonidan qoçiş uçun 350 metr çuqurlikka tuşadi, holbuki u maksimal 250 metr çuqurlik uçun möljallangan edi. Akkumulyatorlar quvvati juda kam bölişiga qaramay, Arjun ekipajga «Saare Jahaan se Aççha» va Hindistonning milliy madhiyasini kuylaşni buyurib, Razakni hujumga undaydi. S21 ning bunday jasoratidan ğazablangan Razak yana torpeda hujumini buyuradi, bu uçun Ghazi çapga 180 daraja burilişi kerak böladi (töliq aylanib, boşqa tomoni S21 ga qaraydi). Arjun suv bosgan oldingi bölinmaga kirib, torpedalarni qölda işga tuşiradi va buni muvaffaqiyatli bajaradi. Şu paytning özida Ghazi ham öz torpedasini uzadi. Ghazining torpedasi S21 dan oz farq bilan ötib ketadi, lekin S21 ning torpedasi unga tegadi va u suvda parçalanib ketadi, butun ekipajni halok qiladi. S21 suv yuziga çiqadi, ekipaj esa suv bosgan bölinmadan Arjunni sönggi daqiqada qutqaradi. Keyinroq S21 patrul qilayotgan hind dengiz floti kemasi tomonidan qutqariladi.

Yakuniy titrlarda Ghazi taqdirining sirli holatlari hikoya qilinadi, uning çökişi esa INS Rajput harakatlariga boğlanadi. Şuningdek, Ghazi çökkanidan keyin Hindiston va Pokiston bir-biriga uruş eʼlon qilgani, bu esa oxir-oqibat Hindistonning ğalabasi, Pokistonning taslim bölişi va Bangladeşning taşkil topişi bilan yakunlangani aytiladi.