«Qizil römol» — 1977-yilda Atif Yilmaz rejissorligida suratga olingan turk filmi. Çingiz Aytmatovning «Topolyogim qizil römolda» qissasi asosida yaratilgan.
Turk kinosining eng yaxşi 10 ta filmi qatoriga kiradi. Ular 1914–2004-yillarda suratga olingan 6 mingdan ortiq turk filmi orasidan tanlangan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Türkan Şoray, Kadir İnanır, İhsan Yüce
3Syujet
Ilyas — katta töğon qurilişida yuk maşinasi haydovçisi. U yölda yoş qişloq qizi Asya bilan uçraşadi, ikkalasi…
Ilyas — katta töğon qurilişida yuk maşinasi haydovçisi. U yölda yoş qişloq qizi Asya bilan uçraşadi, ikkalasi bir-biriga oşiq böladi. Asyaning ota-onasi uni boşqa kişiga turmuşga bermoqçi bölganda, Ilyas Asyani uydan olib qoçadi. Ular turmuş quradi, ularning öğli tuğiladi. Ilyas avariyaga uçrab, özига bölgan işonçini yöqotadi, şu bilan birga Asyaning muhabbatini ham yöqotadi. Uyat va böşliq uni sobiq sevgilisi Dilekning oldiga olib boradi. Asya xiyonat haqida bilib, Ilyasni tark etadi va quriliş ustasi Cemşit bilan tanişadi. Cemşit uning eri, öğlining otasi böladi. Ilyas köp ötmay Asyani qaytarib olmoqçi böladi, lekin u hali ham sevsa-da, uni rad etadi.
4Rollarda
Turkan Şoray —…
Turkan Şoray — Asya
Kadir İnanir — Ilyas
Ahmet Mekin — Cemşit
Hulya Tuğlu — Dilek
Cengiz Sezici — Can
Nurhan Nur — Gulşah
İhsan Yuce — Yakup
Elif İnci — Samet
5Film haqida
Turk kinematografining şedevri. Film 1914-yildan 2004-yilgaça suratga olingan 6 mingdan ortiq filmdan eng…

Turk kinematografining şedevri. Film 1914-yildan 2004-yilgaça suratga olingan 6 mingdan ortiq filmdan eng yaxşi 10 tasi qatoriga kiritildi. Bu tanlov Anqara kinematografiya assotsiatsiyasi tomonidan ötkazilgan sörovnoma natijasida aniqlandi. Şuningdek, film Karlovy Varydagi 39-xalqaro kinofestivalda retrospektiv namoyiş uçun tanlandi.
Turkiyada bu filmni körmagan yoki birinçi kuylaridanoq uning kuyini tanimaydigan odam kam.
Turk xalqining «Qizil römol»ga bölgan muhabbati qiziq. Film hanuz baʼzi festivallarda va maxsus namoyişlarda körsatilmoqda. Köp marta televideniyeda berilgan bölsa-da, telekanallarda uni qiziqiş bilan tomoşa qilişadi.
Sovet Ittifoqida film birinçi marta 1978-yilda Toşkentda bölib ötgan Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi mamlakatlarining 5-xalqaro kinofestivalida namoyiş etildi. Film M. Gorkiy nomidagi kinostudiyada özbekça dublyaj qilindi va 1981-yilda sovet prokatiga çiqdi.
«Ekran» jurnali boş qahramon rolidagi turk aktrisa Turkan Şorayning «juda taʼsirçan» ekanini qayd etgan bölsa-da, ekranlaştirişni muvaffaqiyatli, lekin töliq emas deb hisobladi. Jurnal filmda qissaning işlab çiqariş mavzusi oçilmaganini taʼkidladi. Holbuki, boş qahramonning kasbda yetakçilikka intilişi uning xarakterini köp jihatdan tuşuntiradi va munosabatlardagi motivlarini oçib beradi, syujetni oddiy melodrama doirasidan çiqaradi.
Film deyarli hamma narsada, hatto asosiy qahramonlarning ismlarigaça asl asarga amal qiladi. Faqat voqea qirğiz qişloğidan turk qişloğiga köçirilgani va jamiyat tuzumi tubdan özgargani sababli, ayrim motivlar öz asosini yöqotgan. Turk versiyasidagi qahramon (qissadagidek Ilyas deb ataladi) xususiy transport firmasida haydovçi bölib işlaydi, şu sababli u mehnat rekordlariga intilişdan mahrum. Qissada esa bu motiv muhim edi.
Şunga qaramay, barça muqarrar yöqotiş va özgarişlarga qaramay, surat yaxlit va hissiyotli çiqqan. Eng muhimi — u Aytmatovnikiga xos! Bir afsuski kamçilikni aytib ötiş kerak: qissada deyarli yagona rang doği bölgan, maişiy detal emas, balki ramz hisoblangan qizil römol. Rangdor turk filmida qahramonaning asosiy atributi rasmiy ravişda mavjud, ammo ramz sifatida yöqolib ketgan.
6Mukofotlar va festivallar
Xalqaro kinofestival «Oltin apelsin» (Antalya, 1978) — eng yaxşi rejissyorlik va eng yaxşi operatorlik ishi…
Xalqaro kinofestival «Oltin apelsin» (Antalya, 1978) — eng yaxşi rejissyorlik va eng yaxşi operatorlik ishi uçun mukofotlar; «Eng yaxşi film» nominatsiyasida ikkinçi örinni egalladi.
Turk kinotanqidçilari assotsiatsiyasi SIYAD Award mukofotiga (1979) sakkizta nominatsiya.
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Красная косынка (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.