«Yaşil filça» («Зелёный слоник») — Supernova kompaniyasining rus andegraund filmi. Uni rejissyor va ssenariy muallifi Svetlana Baskova 1999-yilda havaskor videokamerada suratga olgan. Filmda Sergey Pahomov, Vladimir Epifantsev, Aleksandr Maslayev va Anatoliy Osmolovskiy rol öynagan. Kartina Moskvada ötkazilgan «Seviş kino!» — 2000 kinofestivalining «Havaskor kino» tanlovida töliq metrajli badiiy filmlar böyiça II darajali diplom bilan taqdirlangan.
«Yaşil filça» rus tilli mamlakatlar yoşlari orasida maşhur böldi: undagi iboralar memga aylandi, dialoglar iqtibos sifatida tahlil qilindi, sahnalardan demotivatorlarda foydalanila boşlandi. Bir qator naşrlar filmni «kultli» deb ataydi. Tanqidçilar Andrey Plaxov va Aleksandr Pavlov kartinani «şafqatsiz antimilitarist allegoriya» deb taʼriflaydi, filmning transgressiv kinematografga mansubligini taʼkidlab, uning badiiy şaklini «primitivizm va çegaraviy naturalizm» deb xarakterlaydi.
2022-yil 6-mayda film Rossiyada tarqatiş uçun taqiqlangan. Bu qarorni Sankt-Peterburgning Oktyabr tuman sudi çiqargan.
1Rollarda
Anatoly Osmolovsky, Sergey Pakhomov, Vladimir Yepifantsev
Panterakompozitor2Syujet
Voqea iflos va juda eskirgan gauptvaxtada (harbiy qamoqxonada) boşlanadi. Unga ikki kiçik ofitser tuşadi:…
Voqea iflos va juda eskirgan gauptvaxtada (harbiy qamoqxonada) boşlanadi. Unga ikki kiçik ofitser tuşadi: «Yöldan ozgan» («Poyexavşiy») — qişloqdan çiqqan (pogonlariga qaraganda, katta leytenant) va «Birodar» («Bratişka»). Ikkovi ham devorlari yaşil rangga böyalgan kameraga joylaştiriladi.
Film gauptvakht boşliğiga, kapitan unvoniga ega odamga, ikki mahbusning kelgani haqida xabar berilişi bilan boşlanadi. Şundan söng u ularni rasmiylaştirişni buyuradi.
Voqea gauptvaxt kamerasiga köçadi, bu yerda asosiy qahramonlar (Birodar va Yöldan ozgan) tarixiy faktlar va armiya hikoyalarini muhokama qilişdan suhbatni boşlaydi. Birodar tomçi bilan qiynoqning samaradorligini tekşiradi (kamerada quvur oqadi) va u işlamaydi, degan xulosaga keladi. Birodar derazadan yoki quvurdan qoçiş ğoyasini taklif qiladi, lekin undan voz keçadi, çunki deraza taşqarisida uç faza tok oqadi, quvur esa içiga siğmaydigan darajada tor. Yöldan ozgan Birodarga garnizonda qanday jismoniy maşqlar bilan şuğullanganini aytib beradi, Xitoy haqida bilimlarini ulaşadi; Birodar esa taydzitszyuan böyiça mahoratini namoyiş etadi.
Yöldan ozgan «Uç yettilik» portveynini içib, birinçi marta ayol bilan qanday jinsiy aloqada bölganini, Azov dengiziga qanday qilib tahoratga borganini, ğişt taşiganini, najasni tatib körganini va harbiy xizmatda deyarli tahqirlanganini hikoya qiladi. Keyin u Birodarni qoğoz va kir bilan yasalgan, mixi bilan çizilgan taxtada şaşka öynaşga taklif qiladi.
Dastlab Birodar Yöldan ozganning hikoyalariga kulib turadi, lekin tez orada ular uni jiğibiyron qila boşlaydi va u hamkamerasini jim bölişga köndirişga urinadi, biroq muvaffaqiyatsiz. Oxir-oqibat Birodar Yöldan ozgandan pogonlarini yulib oladi, unga qatl etilişini aytadi va nega unga pogonlarni qoldirib, uning hamkamerasidan olişganiga ğazablanadi. Şunda Yöldan ozgan Birodardan bir oyoğida turib, xuddi qarğa kabi turadigan bölsa, pogonlarni berişni iltimos qiladi. Birodar kulib, bitimga rozi böladi, ammo pogonlarni beriş örniga Yöldan ozganni uradi. Oğriqqa qaramay, Yöldan ozgan yana bir ğoyani taklif qiladi: Birodarni «uyquga xalaqit beradigan» paşşalardan qutqariş uçun polga najas qiliş. Bu ğoya uçun Birodar hamkamerasini yana uradi. Yöldan ozganning qiçqiriq va nolalari tufayli kameraga qöriqçi kiradi va Birodarni kirlangan hojatxonani oddiy vilka bilan tozalaşga yuboradi. Birodar buni qanday qilişni bilmaydi va hatto tyuremşik unga körsatgandan keyin ham vazifani bajara olmaydi. Ğazablangan tyuremşik mahbusni yana Yöldan ozgan joylaşgan kameraga qaytaradi. Yöldan ozgan hamkamerasini kulдirişga urinib, özi ijod qilgan maʼnosiz va boğlanişsiz «Yaşil filça» haqidagi qöşiqni ijro etadi. Şundan söng ikkala ofitser uxlab qoladi.
Birodar uxlab yotganda Yöldan ozgan unga «yaxşilik» qilişga qaror qiladi. U kiyimini va şimini yeçib, najasini likopçaga qiladi; bir qismini polga surtadi, bir qismini yeydi, bir qismini özi ustiga surtadi.
Hamkamerasini uyğotib, Yöldan ozgan unga likopçadagi qoldiqlarni «şirin non» deb atab, yeyişni taklif qiladi. Birodar hamkamerasining bu harakatidan ğazablanadi va uni ajratib qöyişlari uçun boşliqlarini çaqiradi. Özi esa Yöldan ozganni batareyadan oqayotgan suv ostida yuvinişga majbur qiladi. Kameradagi şovqin-suron tufayli qöriqçi yana keladi va Birodarni yana hojatxonani tozalaşga yuboradi (keyin uni kadr ortida yertölaga olib ketişadi). Keyinroq kameraga kapitan kiradi va Yöldan ozgandan qaysi harbiy bilim yurtini tugatganini söraydi. Kadr keskin ravişda qöriqçiga ötadi, u esa ofitserning şarafi haqida monolog aytadi.
Keyin kadr yana qamoqxona kamerasiga qaytadi. Kapitan Yöldan ozganning akademik savodsizligidan ğazablanib, Ikkinçi jahon uruşi davridagi Tinç okean teatri haqida «leksiya» öqiy boşlaydi va aviataşuvçilar hamda samolyotlar haqida savollar beradi. Şundan söng çoy olib tyuremşik keladi. Kapitan çoyni totib köradi va uni tyuremşikning ustiga tökadi, keyin uni çoy idişini tişlari bilan uşlab turişga majbur qilib, oşxonaga jonatadi. Qöriqçi qaytib kelganida boşliq undan Yöldan ozgan bilan nima qilişni xohlaşini söraydi. Qöriqçi «yöq qiliş» deb javob berganidan söng gauptvaxt boşliği uni Yöldan ozganni kaltaklaşga ruxsat beradi.
Qöriqçi Yöldan ozganni qoronği yertölega («çuqur»ga) olib boradi, u yerga ilgari Birodar taşlangan edi. Ozdan söng yertölega qöriqçi kapitan bilan kiradi. Yöldan ozgan kapitanning oyoqlarini öpa boşlaydi, lekin u uni qamçi bilan uradi. Gauptvaxt boşliği qöriqçini poğona sifatida işlatib, balandlikka çiqadi. Kapitan qisqa kiriş nutqini boşlaydi: kiçik ofitserlar bu yerda ularning boşlariga qörquv kirişi uçun turişibdi. Şu payt u qöriqçining ham yonida turganini köradi. Buning uçun kapitan uni «iflos qurt» deb ataydi, qamçi bilan uradi va uni «Yabloçko» raqsini tuşirib, ofitserlarni esa qöşiq aytişga majbur qiladi.
Azoblaşdan söng qöriqçi ovqatlaniş uçun uyiga ketadi va qanday qilib polkovnik bölib, kapitandan qasos olişi haqida öylaydi. Voqea keskin ravişda Birodar va Yöldan ozganga ötadi; «çuqur»da kapitan yöq. Birodarning aqli asta-sekin buziladi. U çuqurdan çiqişga urinadi, lekin semizligi tufayli Yöldan ozgan unga xalaqit beradi. Birodar Yöldan ozganga qiçqiradi, unga kalamuş tutib berişini aytadi, çunki u oçiqqan.
Birodar birdan «Xayl Gitler» deb baqiradi va Yöldan ozganga «qirqinçi yilda» uning uçun qon tökilganini qoralab aytadi.
Şu orada yertölega gauptvaxt boşliği keladi va kiçik ofitserlarni haqorat qilişni davom ettiradi.
Kapitan Birodardan Yapon imperator flotining Şimoliy birlaşmasi va uning asosiy kuçlari haqida savol beradi. Birorta töğri javob olmagaç, u Birodardan oçligini söraydi. Birodar tasdiq javob berganidan söng, kapitan uni unga oğzaki jinsiy aloqa qilişga majburlamoqçi böladi, lekin u rad etadi va buning örniga Yöldan ozganni zörlaşni taklif qiladi, çunki u najas yeydi. Kapitan darhol eʼtiborini Yöldan ozganga qaratib, uni oğzaki jinsiy aktga majbur qiladi va şu bilan birga «leksiya»da avval tilga olingan yapon aviataşuvçilarining nomlarini (Syokaku, Zuykaku, Taiho, Akagi, Kaga) takrorlaydi.
Buni kuzatib turgan Birodar aqlini yöqotadi, kapitanning kiyimidan uşlab, uni qiynoqqa sola boşlaydi. U armatura parçasini uşlab, kapitanni qongunça uradi, quloğini tişlab uzadi, kiyimlarini yirtadi, zörlaydi, qornini yorib, içaklarini çiqaradi, böğzini tişlab uzadi va traxeyasini yulib oladi. Şundan söng Birodar Yöldan ozganni masxara qila boşlaydi, uning yuziga qon surtadi. Birodar Yöldan ozganga öynab-kuylaşni buyuradi va kapitanning traxeyasini uning oğziga tiqib, uni unga «karnay çaliş»ga majbur qiladi. Karnay çalib, Yöldan ozgan tuşunarsiz qöşiq aytadi.
Öziga kelib, odam öldirganini tuşungan Birodar piçoq bilan öz tomirlarini kesadi. Yöldan ozgan uni qutqarişga behuda urinadi: u hamkamerasini mato bölagi va traxeya bilan boğlaydi, şu bilan birga alahsirab gapiradi. Hamkamerasini qutqarib bölmasligini tuşungan Yöldan ozgan umidsizlikdan qiçqiradi.
Qonga botgan yertölaga qaytib kelgan tyuremşik faqat Yöldan ozganni tirik topadi. Tyuremşik özining polkovnik ekanligini takrorlay boşlaydi (uning yonida rostdan ham polkovnik formasi va pogonlari bor edi) va Yöldan ozganni biror paradga birga borişga taklif qiladi. Söngra qöriqçi stulga çiqib, formasini şiftdagi metall tayoqqa ilib, böyniga arqon soladi. U «men polkovnikman, qiliçli va oq otda paradga qömondonlik qilaman» deb qiçqiradi. Yöldan ozgan kapitanning traxeyasi yordamida osilgan odamning ostidagi stulni tepib yuboradi, şunda qöriqçi stuldan yiqilib, özini osadi. Biroz vaqt ötgaç arqon qöriqçi bilan birga polga tuşadi, Yöldan ozgan esa jasadni masxara qiladi: «Yaşil filça va xuşçaqçaq boşbaqa» haqida qöşiq aytadi, arqonni uning yuzi böylab yurgizadi, qöriqçining lablari bilan tovuşlar çiqaradi, söngra jinsiy aloqani taqlid qiladi va ölik jasadlar orasida uxlab qoladi.
Yakuniy titrlarda qora-oq sahna körsatiladi: qöriqçi skotç bilan pogonlarini yelimlab, «Men polkovnikman! Men polkovnik bölaman!» deb qiçqiradi.
3Yaratiliş tarixi
Film 1999-yilning yozi davomida bir neça joyda suratga olingan. Biri Moskvaning «Kurskaya» metro bekati…
Film 1999-yilning yozi davomida bir neça joyda suratga olingan. Biri Moskvaning «Kurskaya» metro bekati yaqinidagi, fotograf Sergey Rodkeviçga tegişli uyning yertölasi edi, lekin bu uy keyinçalik buzib taşlangan. Yana biri Moskvaning Falеevskiy köçasidagi taşlandiq zavod binosining yertölasi bölib, u «Kardinal sanʼat fabrikasi» deb nomlangan (Sofiyskaya nab., 26/1 manzilidagi bino, hozirda «Rosneft» boş qarorgohi joylaşgan). Bu xonani musiqaçilar Aleksey Tegin va Svyatoslav Ponomaryov topgan, keyinroq ularga Vladimir Epifantsev qöşilgan. U «Fabrika»ning öng qismini egallab, uni özining «Prok-teatri»ga aylantirgan va suratga oliş aynan uning yertölasida bölgan. «Fabrika» hududida filmdagi qahramonlar kiygan şinel va kitel topilgan, qöllanma sifatida işlatilgan likopça ham şu yerda topilgan, kostyumlarning bir qismini Aleksandr Malişev bergan. Aleksandr Maslayev qatnaşgan «koridor» sahnalari Moskva metrosining bir bekatidagi yer osti yölagida olingan. Suratga oliş maydonçasini jihozlaş uçun heç qanday mablağ sarflanmagan. Sergey Pahomovning sözlariga köra, film «faqat öşa arzon uslubda» suratga olinişi mumkin edi.
Filmning prodyuseri Oleg Mavromatti bir intervyusida aktyorlarni «kerakli tarzda öynaşga» köndiriş uçun «sektadagi miyani yuvişga öxşaş» usuldan foydalanganini aytgan. Uning sözlariga köra, «odamlar hayotlarini xavf ostiga qöymoqçi emas edi (Maslayev osilişni istamadi) va soğligini (Osmolovskiy qon va içaklardan yuqişdan qörqardi) yoki obrösini (Epifantsev/Pahomov şuhrat va noanʼanaviy jinsiy yönalişdan qörqişdi)… şuning uçun hiyla işlatişga töğri keldi… şaxsiy namuna ham taʼsir qildi… agar kimdir masalan qon içişni istamasa, men buni birinçi bölib qilardim».
Svetlana Baskovaning rejissyor sifatidagi vazifasi Pahomovning fikriça, «improvizatsiya oqimlarini tuzatişdan» iborat bölgan. Filmdagi juda yuqori darajadagi improvizatsiya tufayli esa film özi «işlab çiqariş jarayonini belgilagan». Aktyorlar repetitsiya qilişmagan. Aleksey Tegin sözlariga köra, «öşa yertölada bölganingizda bunday dialoglar tabiiy edi… u yerda töliq öz-özidan gapiriş bölgan, bu esa yaxşi edi».
Sönggi sahnalarda işlatilgan qon söyiş zavodidan olib kelingan. Mavromatti «Qon haqiqiy, zavoddan olingan, najas ham haqiqiy, ot najasi, fil najasi, aniqroği», deb aytgan va Maslayev rostdan ham osilmoqçi bölganini, uni zörğa hayotga qaytarişganini hikoya qilgan. Najasni taqlid qiliş uçun «Slivʼoçnoye poleno» torti işlatilgan.
Film havaskor (S-VHS, DV-cam) videokamerada olingan. Bir versiyaga köra, filmning nomi xuddi şu nomli, filmga atab Pahomov yozgan qöşiqdan olingan. Lekin Mavromatti filmning nomi boşqa kartinadan — «Puşti flamingolar» filmidan kelib çiqqanini aytadi, va «Yaşil filça» aynan öşa filmning taʼsirida qisman suratga olingan.
«Kino madaniyati» dasturida «Madaniyat» telekanalida Baskova film maʼlum maʼnoda Çeçen uruşiga qarşi norozilik sifatida öylangani haqida gapirgan. Keyinçalik u şunday degan:
Filmning premyerasi 1999-yil 7-dekabrda Moskvadagi Kino muzeyida bölib ötgan.
4Suratga oluvçilar guruhining film haqidagi fikrlari
«Yöldan ozgan» rolini ijro etgan Sergey Pahomov, aksinça, filmni «hayotda bir marta röy beradigan möjiza…
«Yöldan ozgan» rolini ijro etgan Sergey Pahomov, aksinça, filmni «hayotda bir marta röy beradigan möjiza sohasiga» tegişli deb taʼkidlagan. Uning sözlariga köra, «„Yaşil filça“ absurdizmi hozirgi haqiqatning absurdizmi va uning maʼnosizligiga juda yaxşi mos tuşdi… Esda tuting: dunyo tugadi, madaniyat tugadi, kitob tugadi, söz tugadi, kino tugadi, hammasi tugadi. Şu böşliq içida „Yaşil filça“ aynan şu ajoyib holatning aksi bölib çiqdi».
«Birodar» rolini ijro etgan Vladimir Epifantsev A-ONE telekanalida filmning «tomoşa qilgandan keyin uyatga olib keladigan his-tuyğu uyğotişini» aytgan. Uning sözlariga köra, «bu hatto kino emas, balki psixodelika… bu kinoda iflosliklarga qarşi qandaydir noroziliksan», lekin «iflosliklardan taşqari» u aniq syujet çiziği va qahramon obrazining rivojlanişini ham qayd etadi. Boşqa intervyusida Epifantsev bu kartinada suratga tuşib, özining dösti Svetlana Baskovaga yordam bergani, çunki unga bu rol uçun aktyor yöqligini aytgan.
Filmning rejissyori Svetlana Baskova «Sib.fm» saytiga bergan intervyusida «Yaşil filça»ni «insoniy qadr-qimmat va ofitser şarafi» haqidagi film deb atagan va uni Çeçen kampaniyasi arafasidagi armiyaning inqirozi va «heç kim javobgarlikni öz zimmasiga olmagan yolğon»ga reaksiya deb taʼriflagan.
Prodyuser Oleg Mavromatti «Yaşil filça» «kuçsizning omon qolişi» va «kuçsizlikning kuçi» haqida hikoya qilişini tuşuntirgan; uning sözlariga köra, film ijtimoiy tanqid va ijtimoiy metafora hisoblanadi.
5Tanqidçilar şarhlari
Çiqqan paytda kinofilm tanqidçilar ham, tomoşabinlar tomonidan ham juda sovuq kutib olingan, lekin vaqt ötişi…
Çiqqan paytda kinofilm tanqidçilar ham, tomoşabinlar tomonidan ham juda sovuq kutib olingan, lekin vaqt ötişi bilan kartina bir qator manbalar tomonidan «kultli» deb baholangan maqomga erişdi.
Tanqidçilarning fikriça, tor doiralarda «Yaşil filça» tarixdagi eng jirkanç film sifatida şuhrat qozongan, lekin Valeriy Kiçinning fikriça, «uni taqiqlaş befoyda, çunki qusiş hissi tufayli heç kim uni yarmigaça köra olmagan». Kinotanqidçi va kinoşunos Andrey Plaxov Baskovaning filmini «şafqatsiz antimilitarist allegoriya» deb taʼriflaydi.
Rassom Vladimir Salnikov «Badiiy jurnal»da filmning syujeti şunçalik ahmoq va şafqatsizki, u «heç qanday utilitar yoki siyosiy demagogiya doirasiga siğmaydi», deb yozgan. Uning fikriça, agar kartinadagi dialoglar va vaziyatlar yaratadigan kulgili taʼsir bölmasa, «filmni körgandan keyin özini öldiriş kerak edi». Şunga qaramay, rassom filmni «boşqa turdagi sanʼatning birinçi çaqnoq» deb taʼriflaydi, bu kino sanoatida qaror topgan usullardan uzoqlaşadi. Salnikov 1990-yillarda şuhrat qozongan anʼanaviy sovet ziyolilaridan bölgan kontseptualistlar va hayotning qöpol tomonini bilgan situatsionistlar (ularga Mavromatti va Baskovadan taşqari Alyona Martinova va Imperator Vava ham kiradi) örtasida çegara ötkazadi. Uning fikriça, kontseptualistlar «yangi» sanʼat yaratişga urinişlariga qaramay, ikkinçi darajali bölib qolgan, situatsionistlarning şokirovka qiluvçi sanʼati esa şu qadar yangiki, jamoatçilik uni «öqiy» olmaydi. Salnikovning fikriça, Baskova filmi harbiy hayotning parodiyasi çegarasidan çiqib, umuman insoniy hayotning maʼnosizligi va bemaʼniligi metaforasiga aylangan.
«Yaşil filça» moskvalik situatsionistlarning estetik videoartga qaratilgan imo-işorasi sifatida taʼriflanadi. Kinoşunos Milena Musinaning sözlariga köra, «Svetlana Baskova filmi xuddi inson najasi tabiiy bölganidek tabiiydir», «filmning tabiati» esa «qölga yopişadigan darajada şilimşiq», u siydik va qusuq aralaşmasi bilan hidlanadi, unga bexosdan botasan, lekin albatta… «Yaşil filça» qahramoni bilan birga, uning yirtilgan oğziga oçközlik bilan najas tiqib, koprofag iştiyoq bilan yeysan.
Tanqidçilar şuningdek filmning transgressiv kinematografga mansubligini taʼkidlaydi va uning badiiy şakli «primitivizm va çegaraviy naturalizm»dan iborat ekanligini qayd etadi, bu esa sodir bölayotgan voqealarni hujjatlaştiriş effektini yaratadi.
Rassom Anton Nikolayev filmning kompozitsiyasini Damien Hirstning parçalangan siğiri singari jamiyatning anatomik modeli bilan soliştirgan, unda içki aʼzolar ierarxiyasiga qaramay, hamma narsa uzviy boğlangan. Uning fikriça, «film vaqt böylab yoyilgan perfomans — trans-action sifatida suratga olingan», qahramonlar reaksiyalarida sinişga uçraydigan, qattiq belgilangan ssenariy liniyasi bilan.
Filmning kamçiliklari orasida suratga oliş uslubi, qirğin sahnasi uçun banal musiqa tanlovi (Pantera guruhining qöşiği ijro etiladi) va uçayotgan quşlar bilan muvaffaqiyatsiz kadr ham qayd etilgan (Mavromatti bu «Turnalar uçadi» filmiga işora ekanini aytgan). Tanqidçining fikriça, filmning qolgan barça lahzalari «qöyilgan ijodiy vazifalarga töliq mos».
«Yaşil filça» boşqa asarlar bilan ham taqqoslanadi. Masalan, kinotanqidçi Mixail Trofimenkov uni Samuel Beckett va Harold Pinter asarlari bilan parallel qilgan (bu yozuvçilarning «siydik va qon oqimlarini mutlaq abstraktlikkaça kattalaştiradigan kamera» ijro etilgan spektaklni ğamgin absurd çöqqilariğa kötaradi), şuningdek operatorning ishi yordamida qayta hikoya qilinganda oddiy çernuxa körinadigan syujetni yangi darajaga kötarganini taʼkidlaydi. Kinotanqidçi Vadim Agapov filmni daniyalik «Dogma» bilan soliştirgan, lekin Baskovaning özi bu taqqoslaşga qöşilmaydi va kartinalarning «turli manifestlari» borligini taʼkidlaydi: «Dogma» realizmga yönaltirilgan, «Yaşil filça» esa haqiqatni boşqa usullar bilan va boşqa maʼnoda körsatadi, masalan, qahramonlardan çiqib ketgan içaklar bilan; uning fikriça, bu filmlarga umumiy narsa faqat instrumentariy darajasida xos. Film şuningdek «Inson köpoyoqi» va «Serb filmi» kabi kartinalar bilan ham soliştiriladi.
6Festivallar
Svetlana Baskova «Yaşil filça»ni turli festivallar, seminarlar va körgazmalarda namoyiş etgan,…
Svetlana Baskova «Yaşil filça»ni turli festivallar, seminarlar va körgazmalarda namoyiş etgan, jumladan:
2000-yil dekabr: «Seviş kino!» 5-festivali, Moskva (Xanjonkov uyi) — töliq metrajli badiiy filmlar böyiça «Havaskor kino» tanlovida II darajali diplom;
2003-yil noyabr: Kottbus kinofestivali;
2003-yil noyabr: «Moskva-Berlin» körgazmasi, Berlin festivali va «Berlin davlat muzeylari» galereyasi tomonidan taşkil etilgan;
2005-yil fevral: Rotterdam kinofestivali, «Near past, near future» dasturi;
2005-yil iyun: 27-Moskva xalqaro kinofestivali, «Rus alternativasi» dasturi;
2006-yil mart: Parijdagi andegraund festivali;
2006-yil may: Venadagi Cinestudia loyihasida oy filmi.
Faylasuf va kinotanqidçi Aleksandr Pavlovning sözlariga köra, bu filmning Yevropa festivallarida iştirok etgani özi muhim, «bu kartina maʼlum darajada «zamonaviy sanʼat» predmeti sifatida tan olinganini va kamida ğarb tomoşabinlari unga qiziqiş bildirganini bildiradi».
Vladimir Epifantsev 2017-yilda «Yaşil filça» filmi uçun xorror-kino böyiça xalqaro festivalda mukofot olgan.
7Madaniy örni va jamoatçilik reaksiyasi
«Afişa» jurnali «Yaşil filça»ni özining «1992—2013-yillardagi 100 ta asosiy rus filmi» röyxatiga kiritib, bu…
«Afişa» jurnali «Yaşil filça»ni özining «1992—2013-yillardagi 100 ta asosiy rus filmi» röyxatiga kiritib, bu «„VKontakte“ avlodining eng maşhur vatanIy kinofilmi — barça iboralar iqtiboslarga, qahramonlar memlarga, sahnalar demotivatorlarga aylangan» deb taʼkidlagan. Aleksandr Pavlov «Bolalaringizga ayting: kultli kinematograf haqida yuz ön bir tajriba» kitobida ham filmning «memligi»ga töxtalib, bu «körişdan köra gapiriş odat bölgan film… bu «birodar» yoki «şirin non» kabi içki memlarga böysunadigan murakkab mem… Boşqa masala, film qanday va nega mem bölib qoldi… Ehtimol, u öz-özidan „memli“dir» deb yozadi.
2013-yil dekabrda «VKontakte» ijtimoiy tarmoğidagi «Rossiya ofitserlari ittifoqi» hamjamiyati iştirokçilari filmni keskin qoralab, uni nafrat va duşmanlikni qözğatiş, «ofitserlar» ijtimoiy guruhiga mansubligi belgilari böyiça odamlarning qadr-qimmatini kamsitiş mavjudligiga tekşirişni taklif qilişdi.
2015-yil 8-oktyabrda «Kinopoisk» portali «Yandex» xizmatlari uslubidagi yangi dizayn bilan qayta işga tuşdi va onlayn kinoteatrlar agregatori bilan birga keldi. Sayt foydalanuvçilari xizmatni sekin işlaşda, doimiy kiriş xatolarida, dizaynning yomonlaşuvida va bir qator filmlar reytinglarini soxtalaştirişda ayblaşdi. Norozilik belgisi sifatida «Kinopoisk»ning eng yaxşi 250 filmi qatoriga «Yaşil filça» çiqarildi, kartinaning reytingi 9,1 ga kötarildi va «Kinopoisk»ni hazil bilan «KinoFil» deb ata boşlaşdi. Lekin keyinroq sayt maʼmuriyati filmni reytingdan olib taşladi.
Film Belarusda tarqatiş uçun taqiqlangan.
2022-yil 6-mayda Sankt-Peterburgning Oktyabr tuman sudi prokurorning tarmoq manzillari böyiça film tarqatişni taqiqlaş haqidagi maʼmuriy arizasi talablarini qondirdi. Aniqlanişiça, «Yaşil filça» voyaga yetmaganlarning ruhiy salomatligiga zarar yetkazadi, «anatomik tafsilotlar bilan naturalistik tarzda şafqatsiz qotilliklar epizodlarini namoyiş etadi va bolalarda qörquv, dahşat yoki vahima uyğotişi mumkin».
8Davomi
2017-yil 5-yanvarda Instagramdagi sahifasida Vladimir Epifantsev «Operatsiya ZS» nomli yangi töliq metrajli…
2017-yil 5-yanvarda Instagramdagi sahifasida Vladimir Epifantsev «Operatsiya ZS» nomli yangi töliq metrajli kartina ustida ish boşlanganini eʼlon qilib, birinçi teaserni joyladi. Aktyorning sözlariga köra, bu film «Yaşil filça» motivlari asosida yöl-kino, jangari va komediya janrida böladi. Boş rollarni yana Pahomov va Epifantsev ijro etadi. «Rossiyskaya gazeta» filmning rus kinomahsulotlari orasida eng kutilgan bölişi mumkinligini qayd etadi.
2020-yilda Vladimir Epifantsev intervyusida bu ğoyadan voz keçmaganini, lekin uni qaçon amalga oşiriş mumkinligini bilmasligini aytdi.
2022-yil sentyabrda «Şuhratli avlod: Yaşil filça 2» filmi suratga oliş işlari tugaganligi maʼlum böldi; bu film «Yaşil filça» va «Maymun, şutur va qabr» filmining davomi sifatida joylaştirilmoqda.
Matn: maqola tarjimasi «Зелёный слоник» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.