The Host

Bu rejissyor Pon Junhöning uçinçi töliq metrajli filmi. Rejissyorning debyuti «Barking Dogs Never Bite»ga tanqidçilar ijobiy munosabat bildirgaç, oldingi asari «Memories of Murder»ning tanqidçilar tomonidan eʼtirof etilişi va tijoriy muvaffaqiyati bilan birga, filmga 10 mlrd von ($11 mln, Janubiy Koreya miqyosida ulkan summa) byudjet ajratilgan. Rejissyor Pon Junho aktyor Skott Uilsonga qoyil qolgan, uni «Monster» filmida körgan edi. Rejissyor unga filmda rol öynaş taklifi bilan murojaat qilib, aktyorga oldingi filmi «Memories of Murder»ning DVD nusxasini yuborgan. Aktyor loyihada iştirok etişga rozi bölib, amerikalik şifokor rolini ijro etgan.

Rejissyor, ayniqsa maxsus effektlarga kelganda, byudjet doirasida çeklanişga majbur bölgan. Monstr qiyofasini Çen Çxinvey yaratgan, jonzot esa Yangi Zelandiyadagi «Weta Workshop» studiyasida modellaştirilgan. Animatronika bilan Jon Koks şuğullangan. Kompyuter effektlarini «The Orphanage» kompaniyasi yaratgan, u «Ertaga keç» filmi uçun ham kompyuter effektlarini yaratgan. Filmni suratga olişda monstr suvga sakragan har safar saçraş effektini yaratiş uçun metall boçkalar işlatilgan. Rejissyor monstrning barça harakatlarini özi öylab topgan. U buni aktyorlarni suratga oliş maydonçasida boşqariş bilan taqqosladi.

Rejissyor butunlay fantastik, begona sayyoraliklarga öxşaş jonzot yaratişni istamagan; u jonzotning katta ölçamda, biroz mutatsiyaga uçragan va özgartirilgan, ammo umuman olganda, dengiz tubining oddiy (faqat kiçikroq) aholisiga öxşaş bölişini söragan. Filmning boşlanğiç sahnalarida ikki baliqçi jonzotga duç keladi, u hali kiçik, va bu sahnalarda u baliqçilarning boşqa barça ovlaridan farq qilmaydi; bu jonzotning mutlaqo realistik kelib çiqişiga işora qiladi. Monstrning oldingi oyoqlari amfibiyalarnikiga öxşaydi. Monstr dizaynining bu elementi, ehtimol, loyihalovçilar tomonidan jonzotning funksional imkoniyatlarini kengaytiriş uçun tanlangan, çunki monstr film davomida yugurişi va maʼlum akrobatik harakatlarni bajarişi kerak edi. Monstr filmlari uçun jonzotning hajmi nisbatan kiçik — monstr yuk maşinasi hajmida. Şuningdek, boşqa şu janr filmlaridan farqli ölaroq, monstr filmning boşidan töliq körinadi, baʼzan ança uzoq vaqt va hatto kun yoruğida. Bu filmga tanqidçilarning maqtovini keltirdi.

Suratga olişning bir qismi Xangan daryosi yaqinidagi haqiqiy kollektorlarda, dekoratsiyasiz olib borilgan. Aktyorlar va suratga oliş guruhi oldindan tetanusga qarşi emlangan. Suratga oliş davomida jamoa ob-havo va atrof-muhit haroratining doimiy özgarişi şaroitida işlagan. Qiyinçiliklar şundan iborat ediki, sovuqda oqava suvlar muzlab qolardi, şuning uçun uni sindirib eritiş kerak edi; issiq yoki şamolli paytlarda esa suv buğlanib, loyni tozalaşga töğri kelardi.

Filmning boşlanişi 2000-yil fevralda sodir bölgan haqiqiy voqeaga asoslangan. Seul markazida joylaşgan amerikalik harbiy bazada Makfarlend ismli ştat xodimiga formaldegidni yöqotiş buyurilgan, u koreys böysunuvçisining eʼtirozlariga qaramay, moddani Xangan daryosiga çiqadigan kanalizatsiya tizimiga tökkan. Janubiy Koreya hukumati amerikalik xodimni sudga berişga urinib körgan, ammo AQŞ qurolli kuçlari uni Janubiy Koreya adliyasiga topşirişdan boş tortgan. Keyinçalik Janubiy Koreya sudyasi uni aybdor deb topgan, ammo sudlanuvçi özi sudga kelmagan. Jamoatçilik hukumatning öz mamlakatida qonunni ijro eta olmasligidan ğazablangan. 2005-yilda, voqeadan deyarli beş yil ötib, Makfarlend nihoyat aybdor deb topildi va bu safar u sudda hozir bölgan. Ammo u haqiqiy qamoq jazosini heç qaçon ötamagan va Xangan daryosida mutant jonzotlar bölmagan.

Janubiy Koreyada joylaşgan amerikalik qurolli kuçlar öz harakatlarining mumkin bölgan oqibatlariga butunlay befarq tarzda tasvirlangan. Filmning oxirida monstrni yöq qiliş uçun Amerika qurolli kuçlari tomonidan işlatiladigan jangovar zaharli modda «Sariq agent» deb nomlangan, bu «Apelsin agenti» moddasiga yaşirin işora bölib, uni inglizlar Malayziyada va amerikaliklar Vyetnamda işlatgan va satirik taʼsirga ega. Siyosiy ostiga qaramay, amerikalik askar va Gantu jasorat bilan, garçi ahmoqona bölsa-da, monstrga hujum qilişadi va şundan keyin tuzoqqa tuşgan qurbonlarni ozod qilişadi. Rejissyor Pon Junho buni şunday izohlagan:

Film Janubiy Koreya hukumatini satirik tarzda tasvirlaydi: u byurokratiyaga botgan, layoqatsiz va xalqqa mutlaqo eʼtibor bermaydigan qilib körsatilgan. Yoşlar muxolifat harakatlari masxara qilib tasvirlangan: ularning bir qismi juda qatʼiyatli, boşqalari esa öz haqligiga işongan va boşqalarni payqamaydi. Namil ataylab Janubiy Koreyaning notinç siyosiy tarixiga işora sifatida eski zamonning qoldiği qilib körsatilgan.

Filmning premyerasi 2006-yil 21-mayda Kann kinofestivalida bölib ötgan, söngra 2006-yil 27-mayda Janubiy Koreyada bölgan. Juda köp reklama qilingan va Janubiy Koreyaning eng maşhur aktyorlaridan biri Son Kanxo iştirok etgan film rekord miqdordagi ekranlarda namoyiş etilgan va faqat birinçi dam oliş kunlarida 17,5 mln dollar yiğib, Janubiy Koreya tarixidagi eng köp daromad keltirgan film bölgan, avvalgi rekord qöygan «Tayfun» filmini osonlik bilan ortda qoldirgan. Birinçi kunlarda filmni 2,63 mln tomoşabin körgan, 6-avgustga kelib — 6 mln tomoşabin, sentyabr boşida filmni körganlar soni 12,3 mln ga yetgan, kassa esa 48,5 mln dollarni taşkil etgan va nihoyat, 8-noyabrda prokat yakunlanganda filmni 13 mln dan ortiq tomoşabin körgan. Bu şuni anglatadiki, Janubiy Koreya aholisining har beşinçi kişisi bu filmni körgan (garçi şuni hisobga oliş kerakki, filmni bir neça marta körganlar ham bölgan).

Film bir neça kinofestivalga tanlangan. Kann kinofestivalining oçilişidan taşqari, u Torontoda, Tokioda va Nyu-Yorkda namoyiş etilgan. Koreyada «Blue Dragon Film Awards» mukofotlarida film beş mukofot oldi, Kxo Axton eng yaxşi aktrisa mukofotini, Pyon Xipon esa eng yaxşi ikkinçi darajali aktyor mukofotini oldi. Kartina Avstraliyada 2006-yil 17-avgustda prokatga çiqarilgan. Sentyabr oyining birinçi yarmida premyeralar Yaponiya, Singapur, Tayvan, Tailand va Gonkongda bölib ötgan. 2006-yil 10-noyabrda filmni Buyuk Britaniyada namoyiş etiş boşlangan. Bu namoyiş Osiyo va Avstraliyadan taşqarida kinofestivallardan taşqaridagi birinçi namoyiş bölgan. Amerikada premyera 2007-yil 9-martda bölib ötgan. Bu filmni boşqa mamlakatlarda, jumladan Fransiya, Irlandiya, Şvetsiya, Germaniya va Ispaniyada körsatiş uçun qilingan. Çeklangan Amerika prokatiga film 2007-yil 11-martda çiqarilgan.

Ingliztilli tanqidçilarga film yoqqan, bu Rotten Tomatoesʼdagi 92 % reytingda öz aksini topgan. Metacriticʼda film 85 ball töplagan va 2007-yilning asosiy filmlaridan biri deb tan olingan. Fransuzça «Cahiers du cinéma» naşri filmni 2006-yilning eng yaxşi filmlari röyxatida uçinçi öringa qöygan.

«The New York Times» gazetasidan Manola Dargis filmni «janrlarning jinni gibridi» deb atagan, uning yaratuvçilariga xayol boyligi yetişmasligini aytib bölmaydi; filmning asosiy mavzusi şundaki, obʼektiv mavjud bölgan yirtqiç hayvonlar bilan birga, odamlarning qalbida yaşiringan hayvonlar ham bor. Jim Xoberman ham filmda allegoriyani körgan, va bu juda boş aylantiradigan darajada; unga film özini jiddiy qabul qilişdan boş tortgani yoqadi, bu yerda dahşat komediya bilan birlaşadi. Piter Travers «Rolling Stone» jurnali sahifalarida filmni yangi ming yillikda dahşat janri tarixining boşlanişi sifatida tomoşa qilişni tavsiya qilgan — garçi filmning surʼati alohida personajlar hikoyalari bilan ortiqça yuklanganligi tufayli biroz sekinlaşsa-da. «Agar bu dahşatli darajada qiziqarli filmda biror kamçilik bölsa, bu uning ixtiroçiligi, u tegişli bölgan janr uçun haddan taşqari», — deb yozgan Riçard Korliss «Time» jurnalida.

2007-yil 19-iyunda «The Host»ning sikvel loyihasi eʼlon qilindi, uning premyerasi dastlab 2011-yilga rejalaştirilgan. Sikvelni boşqa rejissyor suratga oladi. Filmning byudjeti taxminan 12 mln dollar bölişi kerak. Kartina ssenariysi veb-komikslar rassomi Kang Fyull syujeti asosida yaratiladi. Şuningdek, 2008-yil noyabrda «Universal» studiyasi koreys filmining remeykini suratga oliş niyatini eʼlon qildi. Prodyuser sifatida Gor Verbinski iştirok etişi kerak, ssenariyni Mark Poryier yozadi, rejissyor esa Frederik Bond böladi. Remeykni 2011-yilda çiqariş rejalaştirilgan. Bundan taşqari, 2009-yil 3-noyabrda «Twitç Film» filmga asoslangan kompyuter öyinini çiqariş rejalari haqida eʼlon qildi, u köp platformali birinçi şaxs otişma öyini bölişi kerak.