Alisa Poretning «Dom v razreze» rasmi bilan adaştirmaslik kerak.
«Dom v sugrobax» — Fridrix Ermler rejissyorligida 1928-yilda suratga olingan sovet sokin kinosi, oq-qora film. Yevgeniy Zamyatinning «Peşera» hikoyasi asosida yaratilgan.
1Rollarda
2Syujet
1919-yil qişi, Petrograd. Yudeniçga qarşi kuraşga işçi druzhinalar jönab ketgan, muhasara qilingan şaharda…
1919-yil qişi, Petrograd. Yudeniçga qarşi kuraşga işçi druzhinalar jönab ketgan, muhasara qilingan şaharda yoqilği yöq, oziq-ovqat yöq, sovuq uylar qorga kömilgan. Filmdagi voqea şunday uylardan birida sodir böladi: yuqori qavatda spekulyant yaşaydi, örta qavatda kasal xotinli musiqaçi, yertölada esa frontga ketgan qizil armiyaçi işçining bolalari yaşaydi.
Musiqaçi sovuq va oçlikdan köra köproq, xotiniga yordam bera olmayotganidan azob çekadi, özini keraksiz va taşlab qöyilgan his qiladi — unga göyo musiqa ham heç kimga kerak emasdek tuyuladi. Umidsizlikka tuşgan u kasal xotinini isitiş va ovqatlantiriş uçun spekulyantning ötinini öğirlaydi, bolalarning tötiquşini esa oladi.
Tez orada foş böliş sodir böladi — qolgan ötin va «tovuq» sifatida qaynatilgan tötiquşning patlari «jinoyatçini» foş qiladi. Musiqaçi şarmandalikni zörğa boşdan keçiradi va öz joniga qasd qiliş fikriga yaqinlaşadi. Lekin şu paytda uni frontdan dam olişga kelgan qizil armiyaçilarning klub keçasida pianinoçi sifatida taklif qilişadi. Musiqaçi rozi böladi. Qizil armiyaçilarga çalar ekan, u ularning musiqani zavq va minnatdorçilik bilan tinglayotganini köradi — musiqaçi özining kerakli ekanini tuşunadi va yangi hayotning faol iştirokçisi böliş yorqin umidi paydo böladi.
3Rollarda
Fyodor Nikitin —…
Fyodor Nikitin — musiqaçi
Tatyana Okova — uning xotini
Valeriy Solovtsov — spekulyant
A. Bastunova — uning xotini
Yakov Gudkin — Yaşa
Galina Şapoşnikova — uning singlisi
Viktor Plotnikov — spekulyant
Aleksey Maseev — işçi
4Film haqida
Filmning premyerasi 1928-yil 23-martda bölib…
Filmning premyerasi 1928-yil 23-martda bölib ötdi.
Film qisman saqlangan — 6 qismdan faqat 1-, 2- va 4-qismlar saqlangan (96 daqiqadan 49 daqiqasi saqlangan, mavjud versiyalarda esa atigi 32 daqiqa).
5Tanqid
Tumanli sovuq orqali suratga olingan Petrograd, Şalyapin ismli afişa, aholi qor uyumlari orasida yöl kavlaydi…
Tumanli sovuq orqali suratga olingan Petrograd, Şalyapin ismli afişa, aholi qor uyumlari orasida yöl kavlaydi — kam sonli, puxta tanlangan kadrlar voqeani şahar köçalariga olib çiqdi. «Ajoyib film, — deb yozdi gazetalar. — Lekin «Dom v sugrobax»ning asosiy qadr-qimmati — bu davrning his-tuyğusidir» («Izvestiya», 1928-yil 11-aprel).
«Dom v sugrobax» (1927) filmida ssenariy muallifi B. Leonidov, rejissyor Ermler va aktyor Nikitin «oziq-ovqat uçun» qizil armiyaçilar konsertida qatnaşib, tösatdan katta muvaffaqiyatga erişadigan musiqaçi haqida hikoya qilişgan. Rejissyor bu göyo arzimas syujetni şunday işlaganki, filmda katta hayotning nafasi sezilib turadi.
Matn: maqola tarjimasi «Дом в сугробах» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.