The Ides of March

Rayan Gosling — Stiven Mayers

Evan Reyçel Vud — Molli Stearns

Jorj Kluni — gubernator Mayk Morris

Filip Seymur Xoffman — Pol Zara

Pol Jamatti — Tom Dafi

Maks Mingella — Ben Garper

Jeffri Rayt — senator Tompson

Marisa Tomey — Ida Xoroviç

Dženifer El — Sindi Morris

Gregori Itzin — Jek Stearns

Filmning yaratiliş tarixi 2004-yil yozida boşlangan. Öşa paytda yoş yozuvçi Bo Uillimon Ayova ştatidagi prezidentlikka nomzod Govard Din saylov ştabida işlaşni yaqinda tugatgan va «Farragut-Nort» pyesasining qoralama variantini yozgan edi. Uillimon pyesani özining şaxsiy tajribasiga tayanib, siyosiy intriga va xiyonat haqida yozgan. Uillimon faqat Din bilan emas, balki dunyoning turli saylov ştablarida işlagan.

Uillimon pyesasining birinçi sahna körinişi 2008-yilda Nyu-Yorkdagi Atlantic Theater Company teatrida namoyiş etilgan, bir yil ötib esa u Los-Anjelesdagi Geffen Playhouse teatriga köçirilgan. Aynan öşa yerda pyesa Jorj Kluni va Grant Heslov tegişli Smokehouse Pictures kinokompaniyasi xodimlari qöliga tuşgan. Pyesani kinoekranga moslaştirişda bir qança özgarişlar kiritilgan: masalan, Uillimonning matnida gubernator Morris umuman körinmagan. Filmni yaratuvçilar loyihaning nomini ham özgartirişgan: «„Farragut-Nort“ pyesa uçun ajoyib nom, lekin kinofilm uçun juda öziga xos. Biz 15-martni öyladik, uni „Martovskie idы“ deb nomladik va unga bir neçta Şekspir mavzularini qöşdik», — deb tuşuntirgan Kluni.

Ssenariy töliq tayyor bölgaç, Kluni va Heslov filmni 2008-yilda suratga olişni rejalaştirişgan. Kluninning sözlariga köra, ular ssenariy ustida bir yarim yil işlaşgan, şundan söng hokimiyatga Obama kelgan, hamma xursand bölgan va bunçalik kinik filmga tayyor bölmagan. Bir yil ötib esa hamma prezidentdan hafsalasi pir bölgan va Kluni bilan Heslov premyerani boşlaşga tayyor bölişgan.

2011-yil kinoyakunlari yiğilganda «Martovskie idы» köplab yil eng yaxşi filmlari röyxatlarida qayd etilgan, buni AQŞning Milliy kinotanqidçilar kengaşi ham tasdiqlagan. Film kengaş tomonidan «Oskar» sovrindori «Artist» va «Vaqt qöriqçisi» filmlari orasiga joylaştirilgan.

Kinotahlilçilar orasida xayrixoh şarhlar ustunlik qilgan. Christian Science Monitor gazetasining Piter Reyner Kluninning yangi asarini «Şirin muvaffaqiyat hidi» kabi klassik nuar filmi bilan soliştirgan, u filmda ham korrupsiya şunçalik çeksiz yaltirab turgan edi. The Denver Post gazetasi şarhlovçisi Liza Kennedi butun filmning ajoyib aktyorlik işiga tayanganini, lekin ssenariyda aniq tuzilma yetişmasligini qayd etgan. Moviehabit.com saytidan Marti Meyps şarhi ham qiziqarli bölib, u filmni «bizning davrimizning „Taxtlar öyini“» deb atagan.

Aktyorlarning rol ijrosi tanqidçilar şarhlarida alohida örin egallagan. The Detroit News jurnalisti Tom Long ajoyib aktyorlar ansambliga qaramay, butun filmning mohiyati Goslingning qahramoni bosqiçma-bosqiç özgarişini mukammal körsatişida ekanini qayd etgan. Film.com saytining muxbiri Uilyam Goss ham yoş aktyorga qoyil qolib şunday yozgan:

Rossiyalik kinotanqidçilar ham çetda qolmagan. Aleksandr Kornev Kluninning rejissyor sifatidagi aniq karyera ösişini qayd etadi — «Martovskie idы» uning oldingi loyihalaridan çuqurroq va pişiqroq köringanini yozadi. Nufuzli Time Out jurnali tahririyati filmga beş yulduzdan tört yulduz bergan va xulosa qilgan: «Aql bovar qilmas kasting…, eski uslubdagi dialogga asoslangan köriniş, siyosiy kino klassikasiga öxşatilgan kadr va uning içidagi begona kişilar uçun yopiq dunyo — rasman olganda, „Martovskie idы“ Jorj Kluninning dunyo taqdiri haqidagi yangi fikri kabi körinadi… Mayersni öynagan Gosling bir yarim soat içida aqlli bolakaydan ğazablangan böriga aylanişni juda işonarli körsatadi, lekin şu özgariş filmning özida sodir bölmaydi: u hamon bolalarça hurpayib „siyosatçilarga heç qaçon işonma“ deydi va dunyo allaqaçon farsdan boşqa narsani körmay qöygan joyda tragediyani buziş uçun bahona izlaydi». Lelya Smolina «Martovskie idы» bilan Sokurovning «Faust» filmi örtasidagi öxşaşlikni payqagan va aktyorlik işlari hamda filmning umumiy qoronğiligini yuqori baholagan.