The Judge

Muvaffaqiyatli advokat Xenk Palmer (Robert Downey Jr.), mahalliy sudyaning örta öğli, onasining dafn marosimiga kiçik viloyat şaharçasiga keladi. Tuğilgan şaharda unga unçalik xursand emas, otasi va katta akasi bilan munosabatlari esa ança vaqtdan beri samimiylikdan uzoq. Xenk oila fikriga qarşi ravişda «kiçik vatan»ni tark etgan, katta şaharda muvaffaqiyatga erişiş uçun, va köp yillar davomida bundan norozi qarindoşlari bilan heç qanday aloqa saqlamagan.

Dafndan keyin asabiylaşgan Xenk ataylab şunday qiladi: katta akasi Glen (Vincent DʼOnofrio) maşinani orqaga yurib garajga kiritayotganda, maşina darvoza çetiga urilib ketadi. Garajga kirgan aka-ukalar eski otasining maşinasi faralari sinib, qon izlari körinib turganini köradi. Yöl çetida politsiya Mark Blekvelning jasadini topadi — bu odam bir vaqtlar Palmer katta tomonidan 20 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan va yaqinda ozodlikka çiqqan edi.

Politsiya sudya Palmerni (Robert Duvall) qotillikda gumon qilib hibsga oladi. Sudya esa nima bölganini eslay olmaydi.

Xenk otasini sudda himoya qilişni taklif qiladi, lekin sudya Palmer öğli bilan murakkab munosabatlari tufayli rad etadi va tajribasiz advokat S. P. Kennediʼga murojaat qiladi. Ayblov tomonini esa eng tajribali prokuror Duayt Dikxem (Billy Bob Thornton) vakil qiladi, u bir neça eski ish böyiça Xenkka «tişi ötkir» ekanini yaşirmaydi — Xenk öşa işlarni yorqin ğalaba bilan yutgan edi.

S. P. Kennedining tajribasizligi tufayli ayblov tomoni dastlabki eşitувda ğalaba qozonadi va ish sudga topşiriladi.

Xenk ketişga tayyorlanadi, lekin Glen uni qolişga köndirişga muvaffaq böladi. Bundan taşqari, Xenk şaharda tasodifan eski sevgilisiga duç keladi va buni bilmagan holda uning qizi bilan tanişib, yaqinlaşadi. Biroq qizning yoşini bilgaç, Xenk uning otasi bölişi mumkinligidan şubhalanadi (keyinçalik maʼlum böladiki, aslida otasi uning katta akasi Glen bölgan).

Bir munça vaqt ötgaç, Xenk otasining rakdan kasal ekanini bilib oladi. Xemoterapiya tufayli keksa sudya xotirasi tez-tez öçib turadi, lekin buni diqqat bilan yaşiradi. Agar bu oşkor bölsa, uning davolaniş davrida çiqarilgan barça hukmlar eʼtirozga uçraşi mumkin — hukm qilinganlarning advokatlari sudya Palmerni muomalaga layoqatsiz deb topişni talab qilib, şu asosda sönggi yillardagi barça sud qarorlarini şikoyat qiliş imkoniyatiga ega bölişadi.

Xenk nihoyat otasi bilan munosabatlarni tiklaydi va u Xenkning sudda himoya qilişiga rozi böladi. S. P. Kennedi Xenkning yordamçisiga aylanadi.

Sud majlisida Xenk haqiqatan ham yorqin advokat ekanini namoyon etadi: tajribasiz S. P. Kennedi va eng tajribali Duayt Dikxemga göyo dars berayotgandek, politsiya taqdim etgan barça dalillarni chang qilib taşlaydi. Masalan, u öldirilgan odamning onasi körsatmalarini butunlay obrösizlantiradi. Mrs. Blekvel, öğli qamoqdan çiqqani uning uçun katta quvonç bölganini, çunki u juda soğinganini va öğli uning yagona yupançi bölganini daʼvo qiladi. Lekin Xenk qamoqxonaning taşrif jurnali yordamida sudga körsatadiki, ona 20 yil davomida öğlini atigi ikki marta körgan. Va bu uning daʼvolari yolğon ekanini körsatgani uçun, uning boşqa mustaqil tasdiqlanmagan sözlariga ham şartsiz işonib bölmaydi. Politsiya sudga şunday fotosuratni taqdim etadi, unda Mark Blekvel halok bölgan joyda sudga tuşgan avtomobil şinalarining tormoz izi yöqligi aniq körinadi va bu qasddan qotillikni isbotlaydi deb körsatiladi. Xenk esa öşa suratdan foydalanib, bu ham aybdorlikning şubhasiz dalili böla olmasligini körsatadi.

Sud majlislari orasidagi tanaffusda prokuror Dikxem Xenkni yuzma-yuz suhbatga taklif qiladi va jiddiy dalil — benzoquyiş şoxobçasidagi dökon kamerasining videoyozuvini namoyiş etadi. Unda Mark Blekvel dökondan çiqib, velosipedda bir tomonga ketayotgani, sudya Palmerning maşinasi esa şoxobçadan boşqa tomonga çiqayotgani, lekin biroz keyinroq qarama-qarşi yönalişda, Blekvel ortidan kamera oldidan ötayotgani körinadi. Dikxem bitim taklif qiladi: agar himoya ayblanuvçining aybini tan olsa, sudya Palmer ön yil oladi, şundan faqat yetti yilini ötiradi. Xenk esa otasi qotil emasligini va uni oxirigaça himoya qilişini aytadi.

Sud majlisida prokuror sudya Palmerni söroq qilib, qotillik keçasi haqida söraydi, lekin sudya heç narsani eslay olmaydi. Xenk ğalabaga işonç hosil qiladi, lekin halol va sudga heç narsani yaşirişni xayoliga ham keltirmaydigan Palmer-katta tösatdan eslaydi, qanday motivi bölişi mumkinligini: u öşa dahşatli şoxobça yonidagi oziq-ovqat dökonçasida öldirilgan odam bilan uçraşgan va mast Blekvel bir aççiq söz bilan keksa sudyaning endigina dafn etilgan xotinini ham, bir vaqtlar qotillikda hukm qilingan qiz xotirasini ham haqorat qilgan. Hikoyani yakunlab, sudya Palmer özi uçun halokatli bölgan sözlarni aytadi: «Men faqat şu ablahni qanday urib yuborganimni eslay olmayman».

Xenk, himoyaçilik burçiga sodiq holda, umidsiz qadamga boradi: otasining taqiqiga qaramay, sudda uning kasalligi haqidagi faktni oşkor qiladi, bu esa sudyalar hayʼati ayblanuvçiga mehr bilan munosabatda bölişiga umid qilib. Natijada hayʼat quyidagi hukmni çiqaradi: birinçi darajali qotillik ayblovi böyiça — aybsiz, oldindan rejalaştirilmagan qotillik böyiça — aybdor. Sud Palmerni tört yil qamoqqa hukm qiladi, lekin atigi 7 oydan söng insoniylik mulohazalaridan kelib çiqib, prokuror Dikxemning iltimosiga köra, u muddatidan oldin qamoqdan ozod qilinadi.

Köp ötmay keksa sudya vafot etadi — öğli bilan baliq ovida, qayiqda, qölida baliqçilik tayoği bilan, xotirjam va sokin. Uzoq vaqt şaharda qolib, otasi bilan sönggi kunini birga ötkazgan Xenk, şu vaqt içida öz qadriyatlari va hayotga munosabati sezilarli darajada özgarganini payqaydi. Filmning sönggi sahnasida Palmer-kiçik dam oliş kunida sud binosi yonidan ötadi. Içkariga kirib (şaharda eşiklarni qulflaşmaydi), u öziga yaxşi taniş bölgan zalda aylanib yuradi va oxiri, supaçaga çiqib, böş sudya stoli orqasidagi charm rais kreslosini öylanib aylantiradi. Kreslo unga ögirilib töxtaydi — göyo Xenkni otasining örnini egallaşga taklif qilgandek.