"The Kite Runner" (ingl. The Kite Runner) — 2007-yilda suratga olingan Amerika dramasi. Mark Forster rejissyorligidagi bu oltinçi töliq metrajli film, ssenariysi David Benioff tomonidan yozilgan va Khaled Hosseinining 2003-yilda çiqqan şu nomli romani asosida yaratilgan. Filmda Amir (Ebrahimi) ismli, Kobuldagi Vazir Akbar Xon tumanida yaşovçi badavlat bolaning hikoyasi aytiladi. U dösti Hassanni (Mahmidzada) taşlab ketgani uçun azob çekadi. Voqealar keskin tarixiy fonda röy beradi: Afğonistonda monarxiyaning ağdarilişidan tortib Sovet harbiy intervensiyasi, afğon qoçqinlarining Pokistonga va AQŞga ommaviy köçişi hamda Tolibon rejimigaça.
Filmning katta qismi Afğonistonda bölib ötsa-da, bu sahnalar asosan öşa paytda Afğonistonda suratga oliş xavfli bölgani uçun Xitoyning Şinjon viloyatidagi Kaşgarda olingan. Filmdagi dialoglarning köp qismi dari-fors tilida, qolgan qismi ingliz tilida, bir neçta qisqa sahna esa paştu va urdu tillarida. Bola aktyorlarning ona tili aynan şu til, lekin bir neçta kattalar aktyorlari darini örganişga majbur bölgan. Suratga oliş 2006-yil 21-dekabrda yakunlangan. Film 2007-yil 2-noyabrda çiqişi kutilgan edi. Ammo yoş aktyorlarning xavfsizligi haqidagi xavotirlar tufayli, şuningdek ularning iştirok etgan ayrim sahnalarining jinsiy xarakteri sababli şafqatsiz qasos olinişidan qörqilgani uçun, premyera sanasi olti haftaga surilib, 2007-yil 14-dekabrga ötkazildi. Bahsli sahnalar filmning kinoteatrlarda namoyiş etilişi va Afğonistonning özida tarqatilişiga ham taqiq qöyilişiga olib keldi.
Bюджeti 20 million dollar bölgan film dunyo böylab 73,2 million dollar yiğdi. Film tanqidçilardan umuman ijobiy şarhlar oldi va 2007-yilda "Oltin globus" mukofotining eng yaxşi çet tilidagi film nominatsiyasiga nomzod böldi. Alberto Iglesias yozgan filmning musiqasi "Oltin globus" va "Oskar" mukofotlarining eng yaxşi film musiqasi nominatsiyalarida nomzod böldi.
1Rollarda
Khalid Abdalla, Zekeria Ebrahimi, Ahmad Khan Mahmidzada
Marc ForsterrejissyorKAKhalid AbdallaaktyorZEZekeria EbrahimiaktyorAKAhmad Khan MahmidzadaaktyorHEHomayoun Ershadiaktyor
Shaun Toubaktyor
Saïd TaghmaouiaktyorALAtossa Leoniaktyor
Khaled Hosseiniaktyor
David Benioffssenariy muallifiAIAlberto Iglesiaskompozitor2Syujet
Filmda Kobulda yaşovçi badavlat oila farzandi Amirning hikoyasi aytiladi. U otasining xizmatkori öğli, dösti…
Filmda Kobulda yaşovçi badavlat oila farzandi Amirning hikoyasi aytiladi. U otasining xizmatkori öğli, dösti Hassanni taşlab ketgani uçun vijdon azobi çekadi. Voqealar keskin tarixiy fonda röy beradi: Afğonistonda monarxiyaning ağdarilişidan tortib mamlakatga Sovet qöşinlarining kiritilişi, afğon qoçqinlarining ommaviy köçişi va Tolibon rejimigaça.
3Rollarda
Khalid Abdalla —…
Khalid Abdalla — Amir
Zekeria Ebrahimi — yoş Amir
Ahmad Khan Mahmidzada — yoş Hassan
Homayoun Erşadi — Aga Sahib (Baba)
Atossa Leoni — Soraya
Sean Taub — Rahim Xon
Said Taghmaoui — Farid
Saed Jafar Masihullah Gharibzada — Omar
Elham Ehsas — yoş Assef
Khaled Hosseini — parkdagi doktor (kameo)
4Bahs
Bola aktyorlarga suratga oliş yoqqan bölsa-da, ular va ularning oilalari film çiqqandan keyingi holatlari…
Bola aktyorlarga suratga oliş yoqqan bölsa-da, ular va ularning oilalari film çiqqandan keyingi holatlari haqida xavotir bildirişdi. Bir sahna haqida Ahmad Khan Mahmudzada (yoş Hassan) şunday degan: "Men kino suratga olişda va aktyorlik qilişda davom etmoqçiman, lekin zörlaş sahnasi meni ranjitdi, çunki döstlarim uni körişadi va men endi köçaga çiqa olmayman. Ular meni zörlangan deb öylaşadi". Sahna dastlab rejalaştirilganidan kamroq dahşatli tarzda tasvirlandi: unda yalanğoçlik yöq edi, hujumning jinsiy tomoni esa sahnaning oxirida faqat işora bilan körsatildi (şuningdek, dublyor işlatildi). Şuningdek, Hassan xarakteri hazora bölgani, uni haqorat qilib zörlagan bolalar esa paştunlar bölgani uçun qabilalararo repressiyalar haqida ham xavotirlar bildirildi.
Öşa paytda prezident Hamid Karzay boşçiligidagi Afğoniston hukumati zörlaş sahnasi va etnik keskinlik sabablarga köra filmning kinoteatrlarda va DVD dökonlarida tarqatilişini taqiqlaşga qaror qildi. Axborot va madaniyat vazirining örinbosari şunday dedi: "U Afğonistonning etnik guruhlarini yomon yoritdi. Biz söz erkinligini hurmat qilamiz va qöllab-quvvatlaymiz, ammo afsuski, afğon jamiyatida qiyinçiliklar bor, agar bu film kinoteatrlarda namoyiş etilsa, bu bizning etnik guruhlarimizdan birining qadr-qimmatiga tegadi".
Filmdagi ishi uçun Zekeria Ebrahimi (yoş Amir) va Mahmudzada dastlab har biri 17 500 dollar (9 000 funt sterling), Ali Danish esa 13 700 dollar (7 000 funt sterling) olişgan. Keyinçalik bolalarga kam tölangani haqida fikrlar bildirildi. Şuningdek, Ebrahimi şunday degan: "Biz AQŞda öqimoqçimiz. Bu zamonaviy mamlakat va bu yerdagi Kobuldan xavfsizroq. Agar men şu yerda boy bölsam, xavfsizlik haqida xavotirlanardim. Pul topiş öğirlab ketiliş sababli xavfli". Paramount ikki bola aktyorni, şuningdek, Sohrab rolini ijro etgan Mohammad Ali Danish Bakhtiari va Omar rolidagi yana bir ikkinçi darajali bola aktyorni Birlaşgan Arab Amirliklariga köçirdi. Studiya bolalarning voyaga yetgunça yaşaş xarajatlarini öz zimmasiga olgani, taxminlarga köra, bu 500 000 dollarga tuşgani xabar qilingan.
Dubaydagi tört oydan söng Ebrahimi va uning xolasi 2008-yil martida Kobulga qaytib kelişdi. Hayotiga tahdid olgandan keyin Ebrahimi uyda qolişga va amakisining uyida taʼlim olişga majbur böldi. Öşandan beri u bu filmda suratga tuşgani uçun afsuslanişini aytadi. Mahmudzada Dubaydа ikki yil yaşadi, ammo oilasining boşqa aʼzolari unga qöşiliş uçun vizani ololmagani sababli Kobulga qaytdi. Vatanga qaytgaç, u ham hazora şialari (ularni zaif jamoa sifatida tasvirlagani uçun), ham paştun sunniylari (ularni yomon va şafqatsiz qilib körsatgani uçun) tomonidan doimiy haqoratlarga duç keldi. Takroriy kamsitişlar Mahmudzadani kontrabandaçilar yordamida Şvetsiyaga köçişga majbur qildi. 2017-yil holatiga köra u Borlöngeda yaşardi.
5Mukofotlar va nomzodliklar
"Oskar" mukofoti —…
"Oskar" mukofoti — 2008
Eng yaxşi film musiqasi — Alberto Iglesias (nomzodlik)
"Oltin globus" mukofoti — 2008
Eng yaxşi film musiqasi — Alberto Iglesias (nomzodlik)
Eng yaxşi çet tilidagi film (nomzodlik)
BAFTA mukofoti — 2008
Eng yaxşi ingliz tilidan taşqari film — William Horberg, Walter F. Parkes, Rebecca Yeldham, Marc Forster (nomzodlik)
Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy — David Benioff (nomzodlik)
Eng yaxşi film musiqasi — Alberto Iglesias (nomzodlik)
"Satellite" mukofoti — 2007
Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy — David Benioff (nomzodlik)
Eng yaxşi film musiqasi — Alberto Iglesias (mukofot)
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Бегущий за ветром (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.