The Last Detail

«Oxirgi buyruq» Yangi Gollivudning yetakçi ssenariyçilaridan biri Robert Taunning klassik asarlaridan biridir. Filmning prodyuseri Jerald Ayres keyinçalik Taun haqida şunday esladi: «Şubhasiz, u dialog ustasi edi. U yozgan yoki qayta yozgan har bir narsada qahramonlarning mavjudligi his etilardi. U voqealarga qandaydir tarzda hayot baxş eta olardi. His-tuyğular sizni töldirib yuborardi va faqat sahifani öqiş syujet haqida umumiy tasavvur emas, balki kutilmagan, lekin haqiqiy, insoniy hayotga xos bir narsaning aynan şu yerda va hozir yuz berganini his etişga olib kelardi». Ssenariy aynan aktyorlar Jek Nikolson va uning qora tanli dösti Rupert Kross uçun tayyorlangan edi. Taun Ponikseyn romanini jiddiy qayta işladi: qahramon Nikolsonning ölimi sahnasi, uning gözal rafiqasi bilan boğliq hamma narsa hamda qahramonning intellektual jihati olib taşlandi.

Öşa davr meʼyorlari böyiça filmdagi sökinişlar miqdori haddan oşib ketgan edi: prodyuser hazillaşib aytganidek, dastlabki 7 daqiqada fuck sözi 342 marta yangradi. Biroq prodyuserning ssenariy muallifini dialog matnini yumşatişga köndiriş urinişlari devorga borib urildi: «Odamlar aynan şunday muloqot qiladilar, qaçonki ularning biror narsani özgartiriş imkoniyati bölmasa: ular ğöldiraşadi», — dedi Robert Taun.

Rupert Kross Malxoll rolига tasdiqlangan edi, ammo sönggi daqiqada onkologik kasallik tufayli suratga olişda iştirok etişdan voz keçdi. Şunday qilib, Nikolsonning hamkasblari «tajribasiz» aktyorlar Kuvey va Yang bölib qoldi. Yoş Medouz rolи uçun Jon Travolta körib çiqilgan edi, ammo afzallik qiyofasi taʼsirçan Kuveyga berildi: «Bu ulkan yigitning qançalik ojiz ekanligida nimadir dilni ezadi», — deb izoh berdi Robert Taun.

Filmni suratga oliş «yengil» rejimda olib borildi: aktyorlar vaziyatga «kirişib» olişlari uçun sahnalar xronologik tartibda suratga olindi. Film yaratuvçilari operator va montajçini uzoq vaqt topa olmadi. Operatorga tabiiy yoritişdan foydalaniş vazifasi qöyildi, şunda «tasvir» imkon qadar hujjatli körinişga ega bölişi kerak edi.

Rejissyor montajni çözgani va sahnalar orasidagi öziga xos ötişlarni talab qilgani sababli studiya uning suratga olingan materiallarini tortib olişga urindi. Filmning prokatga çiqişi yana sökinişlar köpligi sababli keçikdi. Qattiq prokat reytingidan qoçiş uçun fuck sözi qatnaşgan 26 ta qator kesib taşlanişi kerak edi. Film premyerasi Kann kinofestivalida bölib ötdi, u yerda Nikolsonga eng yaxşi aktyor mukofoti topşirildi.

2006-yilda Richard Linkleyter «Oxirgi buyruq» syujet çiziğini davom ettiradigan Ponikseyn romani asosida film suratga olişga tayyorligini bildirdi.

Film matbuotda ajoyib şarhlar oldi. «Bu, deyiş mumkinki, erkaklar kinosi: qöpol, sökinişlarga töla, juda qayğuli va insoniy», — deya «Kommersant» gazetasida M. Trofimenkov şunday şarh berdi. Kinotanqidçining fikriça, «Eşbi tomoşabinlarning kutişlari bilan öynaydi» va «haqiqiy suspens yaratadi: göyo konvoy yigitni qöyib yuborişiga umid bor, ammo bunday yakun juda noreal va pafosli bölardi».

1975 — BAFTA ning ikkita mukofoti: eng yaxşi erkak roli (Jek Nikolson), eng yaxşi ssenariy (Robert Taun), şuningdek 2 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi erkak ikkinçi plan roli (Rendi Kuvey)

1974 — Kann kinofestivalining eng yaxşi erkak roli uçun mukofoti (Jek Nikolson), şuningdek «Oltin palma şoxçasi» nominatsiyasi

1974 — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Jek Nikolson), eng yaxşi ikkinçi plan erkak roli (Rendi Kuvey), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Robert Taun)

1974 — «Oltin globus» mukofotiga ikkita nominatsiya: drama janridagi eng yaxşi erkak roli (Jek Nikolson), eng yaxşi ikkinçi plan erkak roli (Rendi Kuvey)

1974 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun mukofotiga nominatsiya (Robert Taun)

1974 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşi tomonidan yil eng yaxşi filmlari önligiga kiriş

Jek Nikolson «Oskar» olmaganidan qattiq xafa bölgan, çunki hozirgaça Baddaski rolini öz karyerasidagi eng yaxşi rol deb hisoblaydi.