The Last Stand

2009-yil iyun oyida Lionsgate Films va prodyuser Lorenzo di Bonaventura Andrew Knauerning ssenariysini uni moslaştiriş uçun oldindan sotib olişdi. Öşa paytda ssenariyga Eduardo Noriega ijro etgan Gabriel Cortes obrazi ham kiritilgan edi, u Gumpert Apollo avtomobilida hibsxonadan qoçadi. Bir yil ötgaç, janubiy koreyalik rejissyor Kim Jee-woon loyihaga qöşildi. Di Bonaventuraning aytişiça, Jee-woonni taklif qilişgan, çunki u uning filmografiyasida «oddiy narsalarga çuqurlik va boylik bağişlaşini» his qilgan. Kim öz navbatida uni «qançalik kiçik bölmasin, muhim narsani himoya qiliş» haqidagi syujet va ilğor texnologiyalarning «analog usullar» bilan yöq qilinişi qiziqtirgani haqida gapirgan. Yozuvçi Jeffrey Naçmanoff ham ssenariyni qayta işlaş uçun jalb qilingan. Di Bonaventura syujetni Ğarb (vestern) janriga öxşatdi: unda kiçik şaharçaga korrupsioner yer egasi hujum qiladi va jangda çiniqqan veteran uni töxtatişga urinadi.

Dastlab boş qahramon rolига Liam Neeson körib çiqilgan edi, ammo u 2011-yilda rad etgaç, Lionsgate loyihani Kaliforniya gubernatori lavozimidagi vakolat muddati endigina tugagan Arnold Sçwarzeneggerga taklif qildi. Uning nomzodi 2011-yil iyulida yakuniy tasdiqlandi. Aktyor «Qahramonning qaytişi»ni özi uçun «mutlaqo yangi» deb hisoblaganini taʼkidladi: «Film töla harakatli bölsa-da, men öz jamoasiga juda hamdard bölgan yigitni öynaşim kerak. Bizda ham «Haqiqiy yolğon»dagidek köp hazil böladi». Avvaliga Kim Jee-woon bunday maşhur yulduzdan xavotirda edi, ammo ular uçraşib loyihani muhokama qilgaç, ikkalasi ham Ray Owens obrazini bir xil tuşunişini, uni «Terminator-simon» emas, balki oddiy odam sifatida körişini aniqladi. Ikki hafta ötgaç, Lionsgate «Qahramonning qaytişi»ning çiqiş sanasini eʼlon qildi — 2013-yil 18-yanvar. Bu film Arnold Sçwarzeneggerning «Terminator 3: Maşinalar qözğoloni» (2003) filmidan keyin, ön yil içida birinçi boş roli böldi.

Suratga oliş 2011-yil 17-oktabrda Nyu-Meksikodagi Belen şahrida va Nevadada boşlandi. Sommerton çegara şahri bölişi kerak edi, Jee-woon şaharning oddiy «kiçik amerikaça şahar» körinişiga ega bölişini ham istagan. Oxir-oqibat Belen tanlandi, çunki u yerda suratga oliş uçun kerakli darajada uzoq vaqt foydalaniş mumkin bölgan taşlandiq hudud bor edi. Sommertonning diqqatga sazovor joylari bölib ikkita mavjud bino xizmat qildi: mahalliy mehmonxona va restoranga aylantirilgan buzilgan bino. Oltita böş yer uçastkasi bezak fasadlari bilan töldirildi, ularda sanʼat rahbari Franco-Giacomo Carbone uzoq tarixga ega çegara şahrining qiyofasini kuçaytiriş uçun uslublarni aralaştirişga harakat qildi. Dastlab prodyuserlar Las-Vegasning markazida suratga olişni xohlaşgan bölsa-da, oxir-oqibat ular Albukerkening markazi vizual jihatdan öxşaş ekanini tan olişdi va öşa yerda suratga olişga qaror qilişdi, postprodaksiya paytida fon sifatida Las-Vegas Stripni qöşişdi. Şahar sahnalari keçqurun 6 dan ertalab 6 gaça suratga olindi, bu jadval mahalliy korxonalarga xalaqit bermadi. Jee-woon har bir makon uçun «öziga xos qiyofa yaratiş va uslubni özgartiriş»ga intildi: FQBning tartibsiz muhiti sovuq ranglar va nafisroq atmosferaga ega böldi, Sommerton esa sariq va töq sariq kabi iliq ranglar bilan taʼkidlangan «kiçik şaharning tinç his-tuyğusi»ga ega böldi.

Di Bonaventuraning General Motors bilan «Transformers» filmlari ustida işlagan tajribasini hisobga olib, kompaniya suratga oliş uçun zarur bölgan muşak avtomobillarini mamnuniyat bilan taqdim etdi. Cortesning qoçişi uçun Çevrolet Corvette C6 ZR1 tanlandi, çunki u «tarixda yasalgan eng tez töğri çiziqli tezlanuvçi avtomobil» sifatida reklama qilingan edi. Oxir-oqibat, Owens quviş paytida boşqargan avtomobil sifatida Camaro berildi. Çevrolet har bir modeldan yettitadan avtomobil taqdim etdi, ulardan ikkitasi asl holatida qaytarildi. Qolganlari turli modifikatsiyalardan ötdi: baʼzilarida avtomatlaştirilgan boşqaruv tizimi, sahnalarni maşina içida suratga oliş uçun tepadan örnatilgan lyuklar bor edi, boşqalari töqnaşuvlar uçun mustahkamlandi, bir neçtasi esa oxir-oqibat rigga örnatildi. Bunda Camaro engilroq bölişi uçun içki qismi butunlay olib taşlangan Corvette ustiga örnatilib taşildi. Albukerke taşqarisidagi 24 akrli makkajöxori dalasi finaldagi kulminatsion quviş uçun dekoratsiya sifatida sotib olindi va bu dala keyinçalik Sommertondagi sahnalar fonida işlatildi. Quviş sahnasi suratga olişdan oldin boşlangan qor böroni tufayli murakkablaşdi, natijada yer loyga aylanib, undan haydaş qiyin bölib qoldi.

2011-yil 17-dekabrda suratga oliş vaqtinça töxtatildi, ammo 2012-yil 3-yanvarda davom etdi. Jarayon 2012-yil 2-fevralda yakunlandi, keyingi postprodaksiya esa Los-Anjelesda davom etdi.

«Oxirgi qahramon»ning premyerasi 2013-yil 14-yanvarda Grauman Chinese Theatreʼda bölib ötdi. Film 2013-yil 17-yanvarda dunyo prokatiga çiqarildi, Şimoliy Amerikada esa keyingi kuni Lionsgate Films kompaniyasi tomonidan taqdim etildi.

Film debyut dam oliş kunlarida 6,3 million dollar yiğib, 9-örinni egalladi. Uning kinoteatrlardagi prokati 12,1 million dollar Amerikada va 36,2 million dollar boşqa mamlakatlarda yiğib yakunlandi, bu umumiy hisobda 48,3 million dollarni taşkil etdi. Lionsgate filmni 2013-yil 21-mayda AQŞda uy videosi sifatida çiqardi.

Film kinotanqidçilar va tomoşabinlar tomonidan noaniq, ammo umuman ijobiy qabul qilindi. Rotten Tomatoesda kartinaning reytingi 168 nafar söralgan tanqidçidan 61% ni taşkil etadi, ular filmga ijobiy baho berdi; örtaça baho 10 balldan 5,8 ni taşkil etadi. Saytning konsensusi şunday deydi: «Unda alohida ajralib turadigan narsa yöq, ammo Sçwarzenegger muxlislari uçun «Oxirgi qahramon» mutlaqo talabçan bölmagan köngiloçar tomoşa taqdim etadi». Metacriticda 33 ta şarhga asoslangan 100 balldan 54 ball bor, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar»ni körsatadi. CinemaScore — bozorni tadqiq qiluvçi kompaniya — birinçi dam oliş kunlari kinoteatrdan çiqayotgan tomoşabinlar örtasida sörov ötkazdi. Şunday qilib, tomoşabinlarning örtaça bahosi beş balli şkala böyiça «4» böldi.

Bir qator tanqidçilar filmning klassik vesternlar, xususan, Jon Ueyn boş rolda ijro etgan «Rio Bravo» bilan aniq öxşaşligini taʼkidladi. Rejissyor Kim Jee-woon özi ham bu janrning muxlisi. Entertainment Weekly tanqidçisi Owen Gleibermanning sözlariga köra, «kartina reklama roliklari körsatganidan ança yaxşi. Bu birinçi toifadagi B-kategoriya filmi, uni Kurt Rassel iştirokidagi 1997-yildagi «Breakdown» trilleri, Klint Iystvudning maşhur politsiya qirğini «The Gauntlet», Jon Karpenterning asl «Assault on Precinct 13» filmi va Arnoldning 1986-yildagi kam baholangan «Raw Deal» filmi kabi uslubiy past, aqlli va ahmoq, öta şafqatsiz köngiloçar filmlar bilan soliştirişga arziydi. Sçwarzenegger sokin va brutal jozibali öyin körsatadi, bu uning yulduz sifatidagi qadr-qimmatini tiklaydi. U isbotlaydi — bu men kutgan oxirgi narsa — gubernatordan keyin ham hayot borligini».

IGN muharriri Jim Vejvoda filmga 10 balldan 6 ball qöydi va şunday yozdi: «Film kamçiliklari kimdir gapirganda yoki harakat qilganda aniq seziladi. Bu balki köpçilik tomoşabinlarni «Oxirgi qahramon»ga boradigan sabab bölmas, ammo umumiy zavqni buziş uçun yetarliça bezovta qiladi. «Oxirgi qahramon» — andozaviy boevik, ammo baribir Arnold muxlislari uni körişi uçun yetarliça munosib avtomobil tyuklari, otişmalar va qölma-qöl janglar bor».

Chicago Sun-Timesʼdan Richard Roeper filmga tört yulduzdan uçtasini qöyib, şunday dedi: «Agar siz şafqatsiz filmlardan çarçagan bölsangiz va yangiliklardagi haqiqiy qirğinlardan juda çarçagan bölsangiz, bir qator qotillik ataylab kulgili vizual hazillar sifatida körsatiladigan R reytingli qonli bayramdan zavqlana olmasangiz, bu filmga yaqinlaşmang. Ammo agar siz uslubli, şafqatsiz baland ovozli otişmalarning muxlisi bölsangiz va şubhali syujet burilişlariga eʼtibor bermasangiz, bu dam oliş kuni eskapizmi uçun çiptangiz böladi».