«Propavşaya gramota» — 1945-yilda suratga olingan sovet çizma multfilmi. Bu «Soyuzmultfilm» studiyasining birinçi töliq metrajli filmi va opa-singil Brumberglarning birinçi jiddiy muvaffaqiyati edi. Film Nikolay Vasilyeviç Gogolning şu nomli qissasi asosida, uning «Joyi sehrli» va «Soroçinskaya yarmarka» qissalaridan foydalangan holda suratga olingan. Film mualliflari milliy ukrain koloritining öziga xosligini yetkazişga va yozuvçi ijodiga xos sehrli, ertakona muhitni qayta yaratişga muvaffaq bölişdi.
Biz töliq metrajli film suratga olişga jurʼat etdik. Bunda muallif sifatida Gogolni tanladik. Albatta, bu juda masʼuliyatli ish edi, lekin aynan Gogol asarlaridagi maişiy va fantastikaning, hazil va sheʼriyatning uyğunligida biz sanʼatimizga yaqin xususiyatlarni his qildik.
Zaporojye kazaki va kazak raqsini işonçliroq sahnalaştiriş uçun işga Igor Moiseev jalb qilindi. Raqs qadamlarini körsatib, u şunday degan edi:
Qarang va çizib boring. Va xayol suring! Sizning sanʼatingiz tirik raqqosalar qila olmaydigan sakraşlar, ajoyib qoqilişlarni amalga oşirişi mumkin. Çizilgan qahramonlarga odamlar uçun tasavvur qilib bölmaydigan tezlik xos.
Fon matnini Vasiliy Kaçalov öqiydi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
3Syujet
Jaziramali avgust oyida, qiroliçaga gетман yorliği bilan kazak poytaxtga jönatiladi. Yölda u danğillama…
Jaziramali avgust oyida, qiroliçaga gетман yorliği bilan kazak poytaxtga jönatiladi. Yölda u danğillama zaporojye kazak bilan tanişib qoladi. Tunaşda yangi dösti şayton bilan ahd qilganini va endi jazosini kutayotganini aytadi. Kazak tunda uxlamaydi va nima bölişini kuzatişga qaror qiladi. Qoronği tuşgaç, tunaş joyiga şayton kelib, otni, şu bilan birga podşo yorliğini ham olib ketadi. Elçi yöqolgan narsani nopok kuçlarga töla örmondan izlaşga majbur böladi. Ertalab kazak dösti bilan xayrlaşadi va töxtamasdan Sankt-Peterburg tomon otlanadi.
4Filmda işlaganlar
Ssenariy — Valentina va Zinaida Brumberglar, Zinoviy…
Ssenariy — Valentina va Zinaida Brumberglar, Zinoviy Kalik
Badiiy rahbar — Aleksandr Ptuşko
Rejissyorlar — Valentina va Zinaida Brumberglar
Rejissyor — Lamis Bredis
Rassomlar — Yevgeniy Migunov, Anatoliy Sazonov
Kompozitor — Sergey Vasilenko
Multiplikator rassomlar — Lamis Bredis, Boris Döjkin, Tatyana Basmanova, Fayina Yepifanova, Lev Popov, Tatyana va Nikolay Fyodorovlar, Aleksandr Belyakov, Gennadiy Filippov, Nadejda Privalova, Roman Davidov, Nina Mindovskaya, Pyotr Repkin
Dekorator rassomlar — Vera Valerianova, Vera Rojero, Olga Gemmerling, V. Suteyeva, Galina Nevzorova, Irina Troyanova
Rejissyor yordamçilari — K. Apestina, Ye. Golovanova, I. Kulneva, Ye. Novoselskaya, Tatyana Fyodorova, Yelena Şilova
Operatorlar — Nikolay Voinov, Yelena Petrova
Tovuş operatori — Nikolay Prilutskiy
Matnni öqiydi — Vasiliy Kaçalov
Rollarda:
Mixail Yanşin — Kazak Vasil
Boris Livanov — Zaporojye kazagi
Sergey Martinson — Jodugar
Leonid Pirogov — Kotib
Şovqin effektlari — Vladimir Popov
Matn: maqola tarjimasi «Пропавшая грамота (мультфильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.