The Man Who Would Be King

1885-yil. Denyel Drevott va Piçi Karnegan Hindistondagi oddiy britaniyalik askarlar edi. Bu ikki sarguzaştparast bir kuni sirli Osiyo mamlakati Kafiristonga borib, uni zabt etişga va uning qirollari, hukmdorlari bölişga qaror qiladi. Şu maqsadda ular niyatlarini qoğozga muhrlaydilar; unga Hindistondagi «Şimoliy Yulduz» gazetasi muxbiri Redyard Kipling guvoh sifatida imzo çekadi, söng qurol-yaroğ ortilgan yukni olib, oğir yölga otlanadilar.

Uzoq va qiyin yöldan söng ular butparast toğliklar mamlakati Kafiristonga kirib boradilar; bu yerdagilar «Iskandar» — 328-yilda Kafiristonni zabt etgan Aleksandr Makedonskiyni şaraflab yodga oladilar. Birinçi qişloqda inglizlar yöqolgan britaniyalik geografik ekspeditsiyaning oxirgi aʼzosi, gurkh Billi Fişga (Maçendra Garunga) duç keladilar, u ularga tarjimon bölib qoladi. Sarguzaştçilar şafqatsiz, lekin qörqoq va hokimiyatparast mahalliy hukmdor Utayni öz «barça duşmanlarini yengiş» imkoniyati haqida işontiradilar. Kafiriston aholisining sodda va savodsizligidan foydalanib, Denyel va Piçi mahalliy aholiga Denyelning ilohiy kelib çiqişi — guyoki «Sikandr», yaʼni Makedoniyalik Aleksandrning avlodi ekanligi haqida «dalillar» taqdim etadilar.

Kafiristonning oliy ruhoniysi Kafu-Selim Denyelning ilohiyligini tekşirmoqçi bölib, uni qurolsiz muqaddas şahar Sikandergulga, yaʼni «Aleksandr guli»ga taklif qiladi. Bu şaharga yetib kelgan inglizlar qadimgi şahar xarobalarini köradilar, ular orasida mahalliy qabilalarning sodda binolari qurilgan. Denyelning «ilohiyligiga» şubhalangan işonçsiz Kafu-Selim uni piçoq bilan öldirmoqçi böladi, lekin tasodifan uning kökragidagi «Gor közi» tasviri tuşirilgan medalyonni köradi. Xuddi şunday medalyon, göyo, Aleksandr Makedonskiyda ham bölgan. Endi ularni butun mamlakat xalqi uluğlaydi va sajda qiladi; hammani aldab, ular hokimiyat çöqqisiga erişadilar.

Kafiriston ruhoniylari ularga qirol Aleksandrning behisob boyliklarini topşiradilar. Sarguzaştçilar toğ dovonlari oçilgandan söng bu boyliklarni Britaniya Hindistoniga olib ketişni rejalaştiradilar. Lekin ulardan biri, xudo-qirol deb eʼlon qilingan Denni Drevott, özining oddiy inson ekanligini butunlay unutadi. U mahalliy gözal Roksanaga uylanişga, öğil körib, sulola asos solişga jiddiy qaror qiladi. Ammo mahalliy rivoyatlarga köra, oddiy inson xudo bilan tegişganda yonib ketadi. Şu sababli töy paytida qörqib ketgan qiz uning yonoğini qongunça tişlaydi. Lekin xudoda qon oqişi mumkin emas…

Denninining yonoğidagi qonni körgan ruhoniylar tödasi uni soxta xudo deb eʼlon qiladi va jinni muxlislar tödasi ğazab bilan ham Denyelni, ham Piçini quvib yetadi. Inglizlar tarbiyalagan mahalliy otişmaçilar va gurkh Billi Fish teng bölmagan jangda tez halok böladilar, ruhoniylar esa ikki soxta xudoni ham qölga oladilar. Taslim bölişni istamagan Denyel Drevott şod qöşiqça aytib, köprikdan çuqur jarlikka sakraydi, Piçini esa ikki qarağayga mixlab qöyadilar; ammo u bir sutka tirik qolgaç, uni qöyib yuboradilar. Bir yildan söng u Hindistonga yetib boradi, u yerda Redyard Kiplingni topib, unga sarguzaştlari tarixini sözlab beradi.