Ötmişsiz odam (fin. *Mies vailla menneisyyttä*) — fin kinorejissyori Aki Kaurismäki filmi (2002), «Finlyandiya» trilogiyasining ikkinçisi. Rotten Tomatoes saytidagi 98 nafar şarhlovçidan 96 nafari filmga maʼqulловчи xulosa berib, örtaça 8/10 baho qöygan. Bu birinçi va hozirça yagona fin filmi bölib, «Oskar» mukofotiga eng yaxşi xorijiy tildagi film nominatsiyasida körsatilgan.
1Rollarda
Markku Peltola, Kati Outinen, Juhani Niemelä
2Syujet
Boş qahramon Kaurismäkining sevimli qahramonlari — omadsizlar toifasiga mansub. Ular jarlik yoqasiga…
Boş qahramon Kaurismäkining sevimli qahramonlari — omadsizlar toifasiga mansub. Ular jarlik yoqasiga yaqinlaşib, undan pastga qaraydi, lekin «sönggi daqiqada taqdirga qarşi çiqadi va fojianing belgilangan yölidan yurişni rad etadi, göyo bu fojia sirpanib ketiş uçun taşlab qöyilgan banan pöstidan boşqa narsa emasdek» (The New York Times).
Fin viloyatidan kelgan işsiz erkak ish topiş umidida Helsinkiga keladi. Vokzal yonidagi boğda uni nomaʼlum şaxslar qattiq kaltaklaydi. Komadagi holatda uni kasalxonaga olib borişadi va u yerda yurak urişi töxtaydi. Biroq möʼjiza röy beradi: şifokorlar palatadan çiqib ketganda, erkak huşiga keladi va kasalxonadan çiqib ketadi. Xotirasini yöqotgan bu keksayib qolgan, ismsiz odam hayotini noldan boşlaydi. Uning uyi yöq, lekin eski musiqiy avtomati bor. Kambağal truşçalik aholisi unga oyoqqa turişda saxiylik bilan yordam beradi. U «Qutqaruv armiyasi» xodimasi bilan munosabat örnatadi, mahalliy ansambl repertuarini yangilaşni boşlaydi va tasodifan bank talonçiligining guvohiga aylanadi. Uning surati gazetalarga çiqadi va tez orada eski hayotidagi xotini ham paydo böladi…
3Mukofotlar
2002-yilda Kann kinofestivali žyuri raisi David Lynch boşçiligida film Grand-prini oldi, Kati Outinen esa eng…

2002-yilda Kann kinofestivali žyuri raisi David Lynch boşçiligida film Grand-prini oldi, Kati Outinen esa eng yaxşi ayol roli uçun mukofotga sazovor böldi. Beş yildan söng Lynch bu filmni sönggi yillardagi öziga eng yoqqan film sifatida ajratib körsatdi. Şu bilan birga, Kann žyurisining qarori noaniq qabul qilindi, çunki finlik rejissyorga yuqori mukofot — «Oltin palma şoxi»ni başorat qilişgan edi, u esa Roman Polanskining «Pianist» filmiga berildi.
2003-yilda film eng yaxşi xorijiy tildagi film sifatida «Oskar»ga nomzod böldi (Finlyandiya tarixida birinçi marta), ammo rejissyor Iroqdagi uruşga norozilik belgisi sifatida Los-Anjelesga borişdan boş tortdi. Öşa yili «Oskar» nemis filmi «Nowhere in Africa»ga berildi.
Kati Outinen bu filmdagi roli uçun 2003-yilda fin milliy kino mukofoti «Yussi»ning «Eng yaxşi ayol roli» nominatsiyasida ğolib böldi.
Boşqa mukofotlardan San-Sebastyan kinofestivalidagi FIPRESCI «Yilning filmi» mukofoti, Şimoliy Kengaş kino mukofoti, Yevropa Ittifoqining «Eng yaxşi film» nominatsiyasida «Sezar» mukofotiga nomzodlik, şuningdek, Yevropa kinoakademiyasi mukofotiga 7 ta nominatsiya alohida qayd etilişi kerak.
4Musiqa
Filmning saundtreki asosan XX asrning örtalari va ikkinçi yarmidagi maşhur fin musiqasiga (Annikki Tähti,…

Filmning saundtreki asosan XX asrning örtalari va ikkinçi yarmidagi maşhur fin musiqasiga (Annikki Tähti, Tapio Rautavaara, Markus Allan) hamda unutilgan yoki kam maşhur ingliz-amerikalik ijroçilarning qöşiqlariga asoslangan. Filmda alohida örinni zamonaviy fin guruhi Marko Haavisto & Poutahaukat ijrosidagi, fin tovuşiga xos, ohangdor, uslublaştirilgan rokabilli ruhidagi musiqa egallaydi. Filmning sönggi kadrlarida Poutahaukat va Annikki Tähti ijrosida Vyborgdagi Monrepo boği haqida taʼsirçan qöşiq yangraydi, bu boğda rejissyorning ota-onasi uçraşgan edi. Bu qöşiqni birinçi marta Annikki Tähti özi 1955-yilda ijro etgan.
5Saundtrek
Do The Shake — The…

Do The Shake — The Renegades
Bandoneon — Antero Jakoila
Lokki — Tapio Rautavaara
That Crawlin' Baby Blues — Blind Lemon Jefferson
Symphony No 3 In A Major Op. 55 (Adagio)
Paha Vaanii — Marko Haavisto & Poutahaukat
Hawaii No Yoru — Crazy Ken Band
Veto — Antero Jakoila
Pieni sydän — Annikki Tähti
Valkoiset Linnut — Markus Allan
Thunder & Lightning — Marko Haavisto & Poutahaukat
Muistatko Monreposʼn — Annikki Tähti & Poutahaukat
My Heart Must Do The Crying — The Renegades
Motto Wasabi — Masao Onose
Älä unhoita minua — Tapio Rautavaara
Stay — Marko Haavisto & Poutahaukat
6Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Человек без прошлого» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.