«Samaya obayatelnaya i privlekatelnaya» — 1985-yilda rejissyor Gerald Bejanov suratga olgan sovet badiiy filmi. Boş rolni Irina Muravyova ijro etgan. Perestroyka arafasida suratga olingan bu film öşa davrning eng maşhur filmlaridan biriga aylandi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Irina Muravyova, Tatyana Vasileva, Aleksandr Abdulov
3Syujet
Konstruktorlik byurosi NIIsi muhandisi Nadya Klyuyevaning jamoat hayoti köp, şaxsiy hayoti esa juda oz.…
Konstruktorlik byurosi NIIsi muhandisi Nadya Klyuyevaning jamoat hayoti köp, şaxsiy hayoti esa juda oz. Holbuki, uning yoshi allaqaçon öttizdan oşgan. Uning yagona köngiloçari — şu NIIda texnik bölib işlaydigan eski tanişi Gena Sysoyev bilan stol tennisi öynaş.
Hammasi Nadya tasodifan maktabdoş dösti Susannani uçratib qolgaç özgaradi. Yillar davomida Susanna nafis ayolga aylangan ekan. Hozir u sotsiolog bölib işlaydi va professional sifatida sinfdoşiga «hayotini tartibga solişda» yordam berişga qaror qiladi, unga azoyib «ilmiy» yöllar bilan öziga rom etiş usullarini örgatadi. Şu bilan birga, u Nadyaga hujum qiliş obyektini tanlaşda ham yordam beradi: tanlov işxonadagi hamkasblaridan biri — modaga uyğun, yigitlarning közga köringan gözali, ayollarning sevimlisi, musiqa işqibozi Volodya Smirnovga tuşadi. Nadyaga bu maqsad erişib bölmas tuyuladi, ammo Susanna hamma narsa mumkinligiga va bunga arzimas narsalarga çalğiş kerak emasligiga işonç bilan qaraydi.
Susanna döstiga özi va Volodya haqida psixologik sörovnomalarni töldirişni buyuradi. Ularni kompyuterda «qayta işlamoqçi» böladi. Şuningdek, Nadyani modaga mos kiyinişi uçun fartsovşçik bilan taniştiradi hamda unga qanday xulq-atvor tutiş va nima qiliş kerakligi haqida körsatmalar beradi. Nadya bu körsatmalarga astoydil amal qiladi va şu tufayli noqulay hamda bir darajada kulgili vaziyatlarga tuşib qoladi. Jonli va sodda Nadyaga öz gözalligiga mahliyo bölgan, nozli ayolning xulq-atvori mutlaqo yot. Şunga qaramay, hamma narsa reja böyiça ketayotgandek tuyuladi, faqat kutilgan natija — Volodyaning unga qiziqişi bundan mustasno. Buning örniga Nadyaga boşqa hamkasblari — Lyoşa Pryaxin va Mişa Dyatlov eʼtibor bera boşlaydi. Nadya ularni hatto mumkin bölgan variantlar sifatida ham körmaydi: birinçisi juda oddiy, ikkinçisining esa oilasi bor. Nadya stol tennisini öynaşni töxtatadi. Susanna esa Gena Sysoyevni Klyuyevaga munosib deb hisoblamagan edi, endi u Nadyani soğinadi.
Susanna orada yana «xatosiz vosita»ni — Janni Moranding kontsertiga Volodyani taklif qilişni tavsiya etadi. Ammo bu Nadya uçun kutilmagan va yoqimsiz sovğaga aylanadi: yigit kontsertga sevgilisi bilan keladi va unga çipta topişga behuda urinadi. Nadya ikkala çiptani ularga beradi va kontsertga bormoqçi emasligini aytadi. Asta-sekin u «ilmiy» ayriboşlaş usulining butunlay bemaʼni ekanligiga işonç hosil qiladi. Bu işonçi Susannaning öz eri xiyonatlarining oldini ololmasligi maʼlum bölganda töliq mustahkamlanadi.
Nihoyat, Nadejda yana Gena bilan stol tennisi öynaş uçun keladi va uning taqdiri aynan şu odam ekanini tuşunadi.
4Rollarda
Irina Muravyova — Nadya (Nadejda Vasilyevna)…

Irina Muravyova — Nadya (Nadejda Vasilyevna) Klyuyeva
Tatyana Vasilyeva — Susanna, maişiy konditsionerlar zavodining psixolog-sotsiologi
Aleksandr Abdulov — Volodya Smirnov
Leonid Kuravlyov — Mişa Dyatlov
Mixail Kokşeno — Lyoşa Pryaxin
Larisa Udoviçenko — Lyusya Vinogradova, Nadyaning byurodagi hamkasbi
Lyudmila Ivanova — Klavdiya Matveyevna Stepankova, Nadyaning byurodagi hamkasbi
Vladimir Nosik — Gena Sysoyev, laboratoriya texnigi, Nadyaning stol tennisi şerigi
Lev Perfilov — Pyotr Vasilyeviç, byuro boşliği
Lyubov Sokolova — Nadyaning onasi
Aleksandr Şirvindt — Arkadiy, Susannaning eri
Yekaterina Kuravlyova — Larisa, Nadyaning mehmonxonadagi qöşnisi
Vera Sotnikova — Svetа, Volodyaning dösti (ovozini Natalya Gurzo beradi)
Veronika Izotova — poyezddagi yölovçi ayol
Viktor Ilyiçyov — Dima, yölovçi ayolning eri
Igor Yasuloviç — fartsovşçik
Guram Abesadze — kafedagi savdo xodimi, «uzun titrovçi barmoqlar» egasi (ovozini Artyom Karapetyan beradi)
Georgiy Martirosyan — kafedagi savdo xodimining dösti
Viktor Filippov — militsioner
Gerald Bejanov — köçada Nadya va Susannadan soat neça bölganini söragan erkak (titrda körsatilmagan)
5Suratga oluvçilar guruhi
Ssenariy mualliflari: Gerald Bejanov, Anatoliy…
Ssenariy mualliflari: Gerald Bejanov, Anatoliy Eyramdjan
Rejissyor: Gerald Bejanov
Operator: Valentin Piganov
Rassom: Yevgeniy Vinitskiy
Bastakor: Vladimir Rubaşevskiy
Qöşiq matni muallifi: Vladimir Şlyenskiy
6Aktyorlarni tanlaş
Rejissyor Gerald Bejanovning sözlariga köra, Irina Muravyova filmda suratga tuşişni qatʼiyan rad etgan, çunki…

Rejissyor Gerald Bejanovning sözlariga köra, Irina Muravyova filmda suratga tuşişni qatʼiyan rad etgan, çunki u «sevimli xunuk qiz» timsolidan çiqib, jiddiyroq filmda rol öynaşni xohlagan. Muravyovaga ssenariy dastlab umuman yoqmagan. Aktrisaning özining sözlariga köra, öşa davrda u «muallif kinosini, öylangan va jiddiy kinoni» xohlagan, konstruktorlik byurosi hayotidan olingan lavhalar esa juda mayda, işlab çiqariş qahramonlari haqida yana bir oddiy sovet filmi kabi tuyulgan. Faqat yillar ötib, aktrisa filmni körib, undan quvonçga tölgan.
Gerald Bejanov öşa paytda, köp yillar oldin, aktrisani filmda suratga tuşişga köndiriş uçun Moskva Sovet teatri yonida kutib turib, uni yolvorganini, eri — rejissyor Leonid Eydlin orqali taʼsir ötkazişga uringanini aytgan. Bundan taşqari, öşa vaqtda Muravyova «Karnaval» va «Moskva köz yoşlarga işonmaydi» filmlaridagi rollari bilan allaqaçon maşhur bölgan, Bejanov esa hali yoş, yangi boşlovçi rejissyor edi. Şunga qaramay, boşqa manbaning maʼlumotiga köra, rejissyor aktrisaning oldiga film direktori Galina Belinskayani yuborgan va aynan u Muravyovani filmda suratga tuşişga köndirgan[1].
Susanna rolining birinçi daʼvogari Lyubov Polişçuk edi, lekin u öşa paytda boşqa loyihalar bilan band edi. Keyin rol Inna Çurikovaga taklif qilindi, ammo rejissyorga uning obrazni «juda öylab» ijro etişi yoqmadi va rol filmda boş qahramonning dösti rolini öynagan Tatyana Vasilyevaga berildi.
7Suratga olingan joylar
Film Moskvada 500 ming rubl byudjet bilan suratga olingan. Konstruktorlik byurosining xonadonlari va xonasi…

Film Moskvada 500 ming rubl byudjet bilan suratga olingan. Konstruktorlik byurosining xonadonlari va xonasi «Mosfilm» pavilonlarida qurilgan, ötiş joyi zavodlardan birida suratga olingan, vestibyul sifatida esa Pavelesk metrosi yaqinidagi, Birinçi Şipkovskiy köçasidagi NII binosi xonasidan foydalanilgan. Talonçilar bilan janjal sahnasi Lyusinovskaya köçasida suratga olingan. Şuningdek, suratga oliş Malaya Bronnaya köçasida, Patriarşiye (Pionerskiye) hovuzlari yaqinida, Stremyanniy köçasida, Lyusinovskaya köçasida, «Serpuxovskaya» metrosi yonida, Kalinin prospektida, «Rossiya» GTsKZ kiriş joyida, Moskvoretskaya qirğoğida «Rossiya» mehmonxonasi binosida ötkazilgan.
8Suratga oliş jarayoni
Film suratga olinayotganda Bejanovda doimiy stress tufayli yurak xuruji sodir bölgan — Gerald özi yozgan…

Film suratga olinayotganda Bejanovda doimiy stress tufayli yurak xuruji sodir bölgan — Gerald özi yozgan ssenariyga nisbatan talabçanligi bilan maşhur. Rejissyorning sözlariga köra, eng katta töqnaşuv Aleksandr Abdulov va Tatyana Vasilyeva bilan bölgan. Susannaning Nadya oldiga işga kelgan sahnasi bir neça kun suratga olingan: Vasilyeva ertasi kuni soçini qizil rangga böyab kelgan, bu esa rejissyorning kuçli ğazabiga sabab bölgan. Aynan öşa paytda Bejanovda yengil yurak xuruji sodir bölgan, şu sababli rejissyor bir oy davomida suratga olişni davom ettira olmagan. Vasilyeva esa soçini yana blond rangga qaytarmagan, şuning uçun keyinçalik suratga olingan sahnalarda u doim boş kiyimda yurgan. Abdulov esa suratga oliş qizğin paytida ikki haftaga Saxalinga pul topiş uçun ketib qolgan. Muravyovaning işidan esa rejissyor, aksinça, hayratda qolgan: «Sahnada u bilan işlaş töla zavq edi. Juda jamlangan, masʼuliyatli, professional aktrisa. Özini mutlaqo ajoyib tutdi!»
Irina Muravyova ham, Vladimir Nosik ham stol tennisini öynaşni bilişmagan, şuning uçun sahnalarni suratga olişdan oldin ularga örganiş uçun vaqt berilgan. Bundan taşqari, Nosik öyin vaqtida oyoğining barmoğini sindirib olgan. Rejissyorning fikriça, «Mosfilm»dagi kiyiniş xonasi «dahşatli» bölgan, şuning uçun suratga olişda aktyorlarning şaxsiy kiyimlaridan foydalanilgan. Buyurtma asosida tikilgan yagona kiyim — Mixail Kokşeno kiyimi bölgan, qahramoni şu kiyimda Nadyani öziga jalb qilgan.
Qiziq tomoni şundaki, «U nima, Uraldanmi?» degan hazil uçun rejissyor va Goskino Boris Yeltsinga uzr xati yozişga majbur bölgan. Yeltsin öşa paytda Sverdlovskdan köçib kelib, Moskva şahar partiya qömitasiga endigina rahbar bölgan edi. Rejissyor bu hazil uçun keyingi filmi «Nofelet qayerda joylaşgan?»da ham uzr söragan, unda öz qahramoni Aleksandr Pankratov-Çyornyy oğziga «malaxit mamlakati» haqida köplab maqtovli sözlarni joylaştirgan.
9Musiqa
Filmga musiqani bastakor Vladimir Rubaşevskiy yozgan. U şoir Vladimir Şlyenskiy sözlariga yozilgan «Baxt…
Filmga musiqani bastakor Vladimir Rubaşevskiy yozgan. U şoir Vladimir Şlyenskiy sözlariga yozilgan «Baxt haqida qöşiq» (şuningdek, «Balki baxt yonimizda» nomi bilan ham tanilgan) qöşiğining ham muallifi bölib, uni Irina Muravyova ijro etgan.
Maşhur «Sinyaya ptitsa» kafesidagi sahnada birinçi marta Vladimir Markin paydo böladi va saksofonda F. Marketti kuyini — «Ofarin» («Fascination») asarini çaladi, bu kuy Fausto Papettining ijrosi bilan maşhur.
Arkadiyning maşinasidan xuddi şu nomli gollandiyalik studiya loyihasi «Stars on 45»ning qöşiği eşitiladi.
Nadya Susannaning topşiriğiga binoan sörovnomalarni töldiradigan epizodda musiqa ixlosmandi Volodya audiopleyer yordamida latviyalik «Zodiak» guruhining kompozitsiyasini tinglaydi. Bu kompozitsiya oldinroq çiqqan «Karnaval» filmida ham yangragan edi, u yerda ham Muravyovaning qahramoni Abdulovning qahramoni bilan muvaffaqiyatsizlikka uçragan edi. Bu ataylab qilingan işoramidi yoki tasodifmi — nomaʼlum.
Fartsovşçikning televizorida Amanda Lirning örniga Larisa Dolina qöşiq aytadi.
10Premyera
Filmning premyerasi 1985-yil 10-noyabrda bölib…
Filmning premyerasi 1985-yil 10-noyabrda bölib ötdi.
11Muvaffaqiyat
«Samaya obayatelnaya i privlekatelnaya» filmi tomoşabinlar orasida katta muvaffaqiyat qozondi: uni 44,9…
«Samaya obayatelnaya i privlekatelnaya» filmi tomoşabinlar orasida katta muvaffaqiyat qozondi: uni 44,9 million tomoşabin körgan (jami 1112 nusxada prokatga çiqqan). Bu esa filmni 1985-yilda sovet prokati yetakçisiga aylantirdi. Namoyiş uçun kartinani 69 mamlakat sotib olgan.
12Videoga çiqişi
Kartina birinçi marta 2005-yilda DVD formatida çiqqan — bu işni «Krupnyy plan» kinovideo birlaşmasi amalga…
Kartina birinçi marta 2005-yilda DVD formatida çiqqan — bu işni «Krupnyy plan» kinovideo birlaşmasi amalga oşirgan (bundan oldin kartina VHS kassetalarida çiqarilgan edi).
Matn: maqola tarjimasi «Самая обаятельная и привлекательная» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.