*The Neon Demon* (ingl. The Neon Demon) — Nicolas Winding Refn rejissyorligidagi, Elle Fanning boş rolda ijro etgan psixologik triller.
Filmning premyera namoyişi 2016-yil 20-mayda 69-Kann kinofestivalining asosiy tanlov dasturi doirasida bölib ötdi.
1Rollarda
Elle Fanning, Keanu Reeves, Jena Malone
2Syujet
Ön olti yoşli viloyatlik Jessi (Elle Fanning) muvaffaqiyatli model böliş va moda namoyişlarini zabt etiş…
Ön olti yoşli viloyatlik Jessi (Elle Fanning) muvaffaqiyatli model böliş va moda namoyişlarini zabt etiş maqsadida Los-Anjelesga köçib keladi. Qiz arzon motelga joylaşadi. Yoş, endi boşlagan fotograf Din (Karl Glusman) bilan birinçi fotosessiyasidan söng, u visajist Ruby (Jena Malone) bilan tanişadi. Ruby keyinçalik uni klubdagi ziyofatda model döstlari bilan taniştiradi: zerikkan Sara (Abbey Lee Kerşaw) va «bionik» Jiji (Bella Heathcote) bilan. U yerda Jessi uni diqqat bilan kuzatayotgan bir erkak bilan köz uriştiradi.
Keyingi sahnada qizlar klub hojatxonasida suhbatlaşadi. Jiji faxr bilan özini «bionik ayol» deb ataydi — şunday deb uni plastik jarroh çaqiradi. Jessi bu maqtovmi, deb söraydi. Jiji esa keskin javob beradi: u Jessining ota-onasi vafot etganini eşitgan va uning boşqa qarindoşlari bormi, yigiti bormi, deb söraydi. Jessi esa sarosimaga tuşadi. Sara savolni aniqlaştiradi: «U şunçaki kimlar bilan yotayotganingni bilmoqçi». Jessi özining erkaklar bilan «doim» yotişini aytib yolğon gapiradi. Söng qizlar şouga boradi: strobоskop nuri va texno musiqasi ostida ular arqonlar bilan boğlangan, yuqoriga kötarilayotgan odamni tomoşa qiladilar.
Ertasi kuni Jessi nufuzli modellik agentligiga kastingga boradi. Kompaniya egasi Roberta Hoffman (Çristina Hendricks) yoş talabgorda istiqbolli model köradi va rasmiyatçiliklar hal bölgaç, yaʼni ota-onaning imzosi olinganda, Jessi bilan şartnoma tuzişni niyat qiladi. «Menimça, sen mukammalsan», — deb hayratini yaşirmaydi ayol, Jessiga muvaffaqiyat va şuhrat başorat qiladi va uni maşhur fotograf Jek Makartur (Desmond Harrington) bilan sinov suratga tuşirişga tayinlaydi.
Öşa keçqurun Jessi ota-onasining imzosini soxtalaştiradi, söng Din bilan uçraşuvga boradi; Din uni keçasi Los-Anjeles böylab maşinasida olib yuradi. Ötmişini eslab, Jessi özini heç qaçon biror narsada isteʼdodli deb hisoblamaganini, lekin çiroyli ekanini va buni pul topiş uçun işlatişi mumkinligini aytadi. Jessini motelga qaytarib kelgaç, Din uni öpmoqçi böladi, lekin qiz çetlanib ketadi va yana uçraşişni taklif qiladi; Din rozi böladi.
Jessi motel xonasiga qaytganda, u yerda puma topadi. Motel boşqaruvçisi Xenk (Keanu Reeves) Jessidan moddiy zararni qoplaşni talab qiladi.
Ertasi kuni Jessi Jekning suratga oliş joyiga keladi: u klubdagi öşa sirli odam ekan. Suratga olişda Ruby ham iştirok etadi — u Jessiga makiyaj qiladi va söng uni Jekning oldiga olib boradi. Jek yana bir bor diqqat bilan tikilib çiqqaç, undan boşqa hammani, şu jumladan Rubyni ham çiqarib yuboradi — Ruby qisqa tortişuvdan söng çiqib ketadi. Jek Jessidan töliq yalanğoçlanişni talab qiladi, söng uning tanasiga oltin böyoq surtadi va uni suratga oladi.
Şu kuni Ruby, Sara va Jiji kafeda ötirişadi. Ruby Jessining Jek bilan suratga olinişi haqida gapirib beradi. Jiji va Sara hayratlarini va ğazablarini yaşirmaydilar: şaharda bir neça kun bölgan qizni Jek nimasi uçun suratga olayotganini tuşunmaydilar. Ruby esa unda «nimadir» borligini aytadi.
Modani loyihalovçi Robert Sarno (Alessandro Nivola) kasting ötkazadi. Talabgorlar, jumladan Jessi va Sara, podiumda yuriş mahoratini namoyiş etadilar. Sara uning oldida yurganda Sarno unga eʼtibor bermaydi, lekin Jessiga maftun böladi. Köz yoşlari bilan alam qilgan Sara hojatxonaga kiradi, u yerda oynani sindiradi va portfoliosidagi suratlarni yirtadi. Şovqinni eşitgan Jessi uni topadi, Sara esa undan hamma eʼtibor va maqtovni his qiliş qanday ekanini söraydi. Jessi unga: «Bu — hammasi», — deydi. Saraning hujumi Jessining qölini kesib yuboradi. Jessiga yordam beriş örniga Sara uning qonini tatib körmoqçi böladi, lekin Jessi qölini tortib olib qoçadi.
Motelga qaytib kelgan Jessi yarasini dezinfeksiya qiladi, şu payt eşik taqillaydi. Jessi eşikni oçadi va Dinni köradi, u unga bir dasta gul olib kelgan. Jessi gulni oladi-yu, şu zahoti huşidan ketib yiqiladi. Huşsiz holatda u neon nurida yonayotgan uçta uçburçakni köradi.
Karavotida huşiga kelgan Jessi Dinni quçoqlaydi, şundan söng Din Xenkning oldiga boradi va Jessi pul tölaşi şart emasligini talab qiladi. Xenk tahdid bilan javob beradi va xonaning eşigini Jessi oçiq qoldirgani sababli hayvon içkariga kirib olganini aytadi. Din unga barça pulini beradi. Xenk Dinga Jessidan «heç narsa tuşmasligiga» şubha bildiradi va uning eʼtiborini motelda yaşayotgan 13 yoşli qoçoq qizga, «haqiqiy Lolitaga» qaratişni taklif qiladi. Xenkdan jirkanib ketgan Din Jessining oldiga qaytadi va uning yarasini tikadi.
Keyinroq Jessi moda namoyişiga boradi, u yerda Jiji bilan uçraşadi, Jiji ham bu şouda model bölişi hayratlanarli. Namoyiş paytida Jessi gallyutsinatsiyalarni köradi: öşa kök uçburçaklar va kök nurdagi öz aksi. Şundan söng yoritiş qizil rangga özgaradi va «boşqa» Jessi öz aksini öpadi.
Namoyişdan keyin Jessi Din bilan kafeda uçraşadi. U yerda ular Sarno va Jiji bilan töqnaş keladilar. Sarno gözallik haqida fikr yuritadi va gözal faqat tuğilib keliş mumkinligini, sunʼiy gözallikni esa doimo farq qiliş mumkinligini aytadi. Jiji bu fikrga qöşilmaydi. Şunda Sarno suhbatga Dinni ham tortadi. U Jijidan örnidan turişni söraydi va yigitdan uning unga yoqadimi-yöqmi, deb söraydi. «Balki, unçalik ham emas», — ikkilanib javob beradi Din. «Endi Jessiga qarang, — davom etadi Sarno. — Heç qanday soxtalik, aldov yöq. Şişa dengizidagi olmos». Din içki fazilatlar muhimroq ekanini aytadi. «Menimça, agar u gözal bölmaganida, sen unga bir qarab ham qöymagan bölarding», — deb qarşi javob beradi Sarno. Jirkangan yigit Jessidan ketişni taklif qiladi, lekin qiz unga: «Unday bölsa, ket», — deb javob beradi. Jessidagi özgarişdan hayratga tuşgan Din yolğiz ketib qoladi.
Tun keçasi motelga qaytgan Jessi uning oldida kutib turgan Dinni köradi. Din undan söraydi: «Sen kimsan? Şuni xohlaysanmi?» U Jessini Sarno va Jiji kabi odamlarga öxşaşni istaşda ayblaydi. Jessi esa unga bunday emasligini, aksinça, ular uning bölişini istaşayotganini aytadi va öz xonasiga kirib ketadi.
Keyin Jessi dahşatli tuş köradi: Xenk xonaga kirib, uni piçoq bilan oğzaki jinsiy aloqaga majbur qiladi. U uyğonib, haqiqatda ham kimdir uning xonasiga bostirib kirmoqçi bölayotganini eşitadi, lekin tovuşlar töxtaydi va nomaʼlum mehmon qöşni xona tomon yuradi. Jessi devor ortidan kelayotgan qiçqiriqlarni eşitadi va qörqib Rubyga qönğiroq qiladi. Ruby Jessiga motelni tark etib, uning oldiga kelişni taklif qiladi.
Jessi Rubyning uyiga kelganda, Ruby u bilan jinsiy aloqaga kirişmoqçi böladi, lekin Jessi rad etadi va hali ham pok ekanini, klubda aytgan gaplari yolğon bölganini tan oladi. Ruby buning ahamiyati yöqligini aytadi va Jessining faol qarşiligiga qaramay, unga yopişişda davom etadi. Şunda Jessi Rubyni karavotdan polga itaradi. Şundan keyin Ruby morgga boradi va u yerda Jessiga taşqi körinişi öxşaş bölgan ayol jasadiga makiyaj qiladi. Ruby jasadning lablaridan öpadi va Jessini tasavvur qilib özini qoniqtiradi.
Uyga qaytgan Ruby Jessini böş basseyn ustidagi trampliinda turgan holda, öz gözalligi haqida fikr yuritayotganini köradi. Jessi ayollarning uning ikkinçi darajali nusxasiga aylaniş uçun hamma narsaga tayyor ekanini aytadi. Ruby unga tabassum qiladi va Jessi uyga kirib ketadi.
Uyda Jessiga Sara va Jiji hujum qiladi. Jessi qoçişga urinadi, lekin eşik qulflangan böladi, keyin Sara uning oyoqlarini jiddiy jarohatlaydi. Sara qoçişga urinayotgan, oqsoqlanayotgan Jessini basseyngaça quvadi; u yerda yölida Jiji bilan uçraşadi. Qizlar birgalikda, ularga qöşilgan Ruby bilan birga Jessini örab oladilar, şundan söng Ruby Jessini böş basseynga itarib yuboradi. Ölayotgan Jessi basseyn tubida yotadi, osmonga qaraydi va unda yulduzlardan iborat uçburçakni köradi.
Keyingi sahnada Ruby Jessining qoni bilan vanna qabul qiladi, Sara va Jiji esa uni duşda yuvadilar.
Ertasi kuni Ruby basseyn yonidagi polning qonini yuvadi, söng özi kovlagan çuqurga yotadi; bu çuqur, ehtimol, Jessining qabri. Keçqurun yalanğoç Ruby oynadan oyga qaraydi, söng orqasi bilan yotib, oyoqlarini kerib yuboradi; ularning orasidan qon öxşaş suyuqlik oqadi. Huzur qilib, Ruby yuzi tabassumga töla holda yotadi.
Sara Jijini Jekning suratga oliş joyiga olib boradi. Jijining holati yomon. Makiyaj qilinayotganda boşqa model Enni Saradan uning işini tortib olişganmi va buning uçun nima qilganini söraydi; bir oz sukutdan söng Sara javob beradi: «Men uni yedim». Şundan keyin Enni kuladi, Jiji esa taşviş bilan unga qarab turadi.
Jiji va Enniga nazar taşlagan Jek tösatdan Ennining unga yoqmasligini anglaydi. U Saraga eʼtibor qaratadi va unga suratga olişda qatnaşişni taklif qiladi; Sara rozi böladi va Jek tomonidan işdan böşatilgan Ennining norozilik sözlarini mamnun tabassum bilan tinglaydi.
Suratga oliş basseyn yonida böladi. Jek norozi: Jiji suvga qaraydi va qorin sohasidan uşlaydi. Unga yomon bölib qoladi va u suratga olişni tark etadi. Vaqt ötadi va kutişdan çarçagan Sara Jijini qidirişga çiqadi.
U Jijini köz yoşlari içida topadi; u özini qusdirişga urinmoqda. Oxiri unga bu muvaffaq böladi va u Jessining közini tupuradi, şundan söng yiğlab, uni (Jessini) özidan çiqarib taşlaşi kerakligini aytadi, söng qayçini oladi, bilan qornini yorib yuboradi va öladi. Dahşatga tuşgan, ammo döstining ölimiga befarq Sara közni oladi, uni yutadi va köz yoş tökib, suratga oliş joyiga qaytadi.
Yakuniy titrlarda Sara yolğiz özi çöl böylab yuradi.
3Yaratilişi va ekranga çiqişi
Filmning syujeti qisman venger grafʼinyasi Yelizaveta Batorining hikoyasidan ilhomlangan; afsonaga köra, u…
Filmning syujeti qisman venger grafʼinyasi Yelizaveta Batorining hikoyasidan ilhomlangan; afsonaga köra, u yuzlab qizlarni öldirgan va yoşligini saqlab qoliş uçun bokira qizlarning qoni bilan vannalar qabul qilgan.
Filmning premyera namoyişi 2016-yil 20-mayda 69-Kann kinofestivalining asosiy tanlov dasturi doirasida bölib ötdi.
2022-yil iyul oyida film Rossiyada qayta prokatga çiqarildi.
4Tanqid
«Neon Demon» kinotanqidçilardan aralaş şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida filmning reytingi 261 ta şarh…
«Neon Demon» kinotanqidçilardan aralaş şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida filmning reytingi 261 ta şarh asosida 58 % ni taşkil etadi, örtaça baho 10 ballik şkalada 6. Metacritic saytida film 45 nafar tanqidçining fikriga köra 100 ballik şkalada 51 ball oldi.
5Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Неоновый демон» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.