⌕
The Phantom of the Opera
Film

The Phantom of the Opera

1925 · dahşat, fantaziya, drama · 106 daq
🍅 90%

«Opera arvohi» (ingl. The Phantom of the Opera, 1925) — Gaston Leruning şu nomli romani asosida suratga olingan sukut saqlagan qörquv filmi. Film AQŞda jamoat mulkida hisoblanadi va Milliy film reyestriga kiritilgan.

⇄ Boşqa film bilan solishtirish
1

Rollarda

Lon Chaney, Mary Philbin, Norman Kerry
RJRupert JulianrejissyorLon ChaneyLon ChaneyrejissyorLon ChaneyLon ChaneyaktyorMPMary PhilbinaktyorNKNorman KerryaktyorAEArthur Edmund CareweaktyorGGGibson GowlandaktyorSESnitz EdwardsaktyorVPVirginia PearsonaktyorCCChester ConklinaktyorEJElliott J. Clawsonssenariy muallifiGHGustav Hinrichskompozitor
2

Syujet

Parij Operasi binosi ustida dahşat hukm suradi. Teatrning yoritgiçi ölik holda topiladi; ulkan çiroqli…
⚠️ Bu bölimda spoylerlar bor — syujet oxirigaça aytilgan
3

Rollarda

Lon Çeni — Eriq,…

Lon Çeni — Eriq, Arvoh

Meri Filbin — Kristina

Norman Kerri — Raul, vikont de Şanyi

Artur Edmund Kerev — Ledu

Gibson Gouland — Simon Byuke

Rut Klifford — balerina (titrda körsatilmagan)

Jon Milyan — Valentin (titrda körsatilmagan)

4

Suratga oliş

Karl Lemmle 1922-yilda Gaston Leru bilan tanişganidan söng romanni ekranlaştiriş huquqini unning özidan sotib…
The Phantom of the Opera
Kadr: «The Phantom of the Opera»TMDB

Karl Lemmle 1922-yilda Gaston Leru bilan tanişganidan söng romanni ekranlaştiriş huquqini unning özidan sotib oldi.

Umuman olganda, film ikki marta qayta suratga olingan: Rupert Djulian suratga olgan dastlabki versiya surat guruhi va bizzat Çeni bilan doimiy kelişmovçiliklar tufayli yaroqsiz deb topilgan. Filmning ikkinçi versiyasini Edvard Sedjvik suratga olgan va u köproq melodramatik, hatto komediyaviy ruhda qayta işlangan (qörqoq sahna montajçisi, uni Çester Konklin öynagan, hamda Kristinaning xizmatkori — Vola Veyl ijro etgan liniya kengaytirilgan). Biroq sinov namoyişida tomoşabinlar uni islik bilan kutib olgaç, bu versiya ham yaroqsiz deb topilgan. Filmning hozirgi versiyasi qöşimça suratga olingan va nomi titrda körsatilmagan Morris Pivar hamda Lois Veber tomonidan montaj qilingan — ular Djulian va Sedjvik tomonidan olingan materialning katta qismini olib taşlab, qayta işlaganlar, ammo Sedjvik suratga olgan yakuniy qism saqlanib qolgan.

Lon Çeni grimni özi öylab topgan va suratga oliş boşlangunça uni sir tutgan. Kristinani öynagan Meri Filbin uni faqat niqobni yeçgan paytda birinçi marta körgan — filmdagi uning qörquv qiçqiriği soxta emas edi va ikkinçi dublga ehtiyoj qolmagan. Rupert Djulian bir paytlar şu qadar qörqib ketganki, beixtiyor oh tortib, sahnani töxtatgan. Çeni bu grimning sirini qabri bilan birga olib ketgan, garçi köplab mutaxassis grimçilar (şu jumladan uning öğli ham) bu maxsus effektni karkaslar, selluloid tampONlar, maxsus tomçilar yordamida közlarni tortib qöyiş va tiş protezlari bilan qayta tiklaşga urinib körgan bölsalar-da, natija bermagan. Bunday urinişlarning köpçiligi muvaffaqiyatsiz bölgan, çunki aktyorning öziga xos ötkir qiyofasi va boş şaklini takrorlaş imkonsiz bölgan, şuning uçun uni taqlid qiliş qörqinçli emas, balki kulgili çiqqan. Masalan, Jeyms Kegni (Lon Çenini ijro etgan) tarjimai holiga oid «Ming yuzli odam» filmida «Opera arvohi» haqidagi epizod uçun bir neça muvaffaqiyatsiz urinişdan keyin asl nusxani takrorlaş maqsadida yuziga niqob yopiştirilgan — şunçalik mahkam yopiştirilganki, u zörğa gapira olgan. Bundan taşqari, Çeni sanʼat uçun haqiqatan ham qurbonliklarga borgan, katta matonat körsatgan va köpinça natijaga erişiş uçun juda oğriqli grimdan foydalangan. 1930-yillardagi kasaba uyuşma qonunlari qabul qilingandan söng kinematografçilar ham, aktyorlar ham bunday grimdan foydalanişga jurʼat etolmay qoldilar. «Yarim tundan keyin London» filmida Çeni özining Gipnotizeri uçun ikkita tiş protezidan foydalangan — biri yoğoçdan, ikkinçisi haqiqiy akula tişlaridan yasalgan. Biroq uni 10-15 daqiqadan ortiq taqib yuriş mumkin bölmagan, çunki jağ qotib qolardi. Uilyam Kestlning «Mister Sardonikus» (1961) filmida ham tiş protezini 10 daqiqadan ortiq taqib bölmasligi sababli aktyor Gay Rolfning oğziga uning öz oğzi ustiga dahşatli tirjayiş yopiştirilgan.

1929-yilda film töliq qayta suratga olingan (aynan qayta suratga olingan, aslida yangidan yaratilgan) — öşa dekoratsiyalarda va öşa aktyorlar bilan. Baʼzi dialoglar ovozlaştirilgan, ayrim sahnalar böyalgan. 1925- va 1929-yil filmlari juda öxşaş, lekin bir xil emas. Xususan, niqobni yeçiş sahnasida 1925-yilgi filmda Eriq foş etilganidan dahşatga tuşib faqat qiyşayadi, ovozli versiyada esa oğzini keng oçib qiçqiradi.

Film çiqqan paytda eʼlon qilingan maqolalarga köra, 1929-yilgi filmda 17 daqiqa rangli kadrlar bölgan. «Faust (opera)» spektaklining sahnalari va bal-maskarad erta ikki rangli Technicolor texnologiyasi yordamida bajarilgan. Bizgaça faqat oxirgisi yetib kelgan. Prizmacolor texnologiyasidagi suratga olişlar va Arvohning plaşi hamda opera tomi qölda kolorizatsiya yordamida qizil rangga böyalgan kadrlar yöqolgan. Bu kadrlar faqat 1996-yilda kompyuter texnologiyalari yordamida tiklangan. Filmda turli ranglarga (sariq, kök, yaşil, qizil) tonlaş ham keng qöllangan.

5

Taʼsir

Eriqning yuzi tuşirilgan belgili kadr Igor Maslennikovning «Şerlok Xolms va doktor Vatson» filmida Şerlok…

Eriqning yuzi tuşirilgan belgili kadr Igor Maslennikovning «Şerlok Xolms va doktor Vatson» filmida Şerlok Xolmsning jinoyatçilar fotokartotekasidagi suratlaridan biri sifatida işlatilgan.

Matn: maqola tarjimasi «Призрак Оперы (фильм, 1925)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

Nima köramiz?3 savol — kayfiyatga mos 3 film→
Film yangiliklarini qoldirmang«Kuzatish» tugmasini bosing — yangi treyler, sana va kinoteatrlarga çiqişi haqida xabar beramiz.