«The Philadelphia Story» — qora-oq romantik komediya. Filadelfiyalik boy gözal Tracy Lord ajraşgan, endi kömir kompaniyasini boşqaradigan George Kittredge bilan qayta turmuş qurişga tayyorlanmoqda. Töy arafasida uning sobiq eri Dexter Haven ikki jurnalist bilan uyga keladi. Ular bu yuqori tabaqa töyini «sariq» matbuotda yoritişi kerak.
Filmni George Cukor suratga olgan, ssenariy Philip Barryning shu nomli pyesasi asosida yozilgan. Boş rollarda Katharine Hepburn, Cary Grant va James Stewart. Studiya — Metro-Goldwyn-Mayer, film 1940-yilda çiqqan, davomiyligi 108 daqiqa. Janrning etaloni hisoblanadi, 1995-yilda AQŞ Milliy film reestriga kiritilgan. 1956-yilda «High Society» nomi bilan musiqiy komediya sifatida qayta suratga olingan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Katharine Hepburn, Cary Grant, James Stewart
·Ensiklopediyadan
«The Philadelphia Story» (ingl. The Philadelphia Story) (1940) — amerikalik rejissyor George Cukor suratga olgan qora-oq romantik komediya (nikohni qayta tiklaş haqidagi komediya). Ssenariy asosini Philip Barryning şu nomli pyesasi taşkil etgan. Film janrning özigа xos etaloni hisoblanadi. 1956-yilda rejissyor Charles Walters filmni ikkinçi marta ekranlaştirdi, ammo bu safar musiqiy komediya janrida, «High Society» nomi bilan, Grace Kelly, Frank Sinatra, Bing Crosby va Louis Armstrong iştirokida suratga oldi.
1995-yilda film «madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega» deb topilib, AQŞ Kongress kutubxonasining Milliy film reestriga kiritildi.
Amerika kino instituti (AFI) versiyasiga köra, film quyidagi örinlarni egallaydi:
51-örin (1998) va 100 ta eng yaxşi amerika filmi röyxatida 44-örin
100 ta komediya röyxatida 15-örin
100 ta işqiy hissiyot röyxatida 44-örin
«10 ta janrdagi 10 ta film» röyxatidagi «10 ta eng yaxşi romantik komediya»da 5-örin
3Syujet
Miss Tracy Samantha Lord (Katharine Hepburn), boy Filadelfiya gözali va boy zodagonlar oilasining katta qizi,…
Miss Tracy Samantha Lord (Katharine Hepburn), boy Filadelfiya gözali va boy zodagonlar oilasining katta qizi, içkilikbozligi tufayli yaxtalar dizayneri Dexter Haven (Cary Grant) bilan ajraşadi. Qizning otasi Seth Lord (John Halliday) gapiga köra, Dexter qizi oila aʼzolaridan talab qiladigan yuqori standartlarga javob bermagan. Tracy esa, Dexter tanbehdan keyin yanada köproq içişni boşlaganini aytadi. Er-xotinning nikohdagi yagona özaro munosabati boşlanğiç sahnada körsatiladi: Tracy Dexterning kliuşkasini ataylab sindiradi, Dexter esa uni yuzidan uşlab, polga itarib yuboradi.
Ikki yil ötgaç, Tracy 32 yoşli George Kittredge (John Howard) bilan qayta turmuş qurmoqçi böladi. Kittredge kömir kompaniyasini boşqaradi, «xalq vakili» bölib, siyosatga kirişni niyat qilgan, lekin gazetalarda keng yoritilişiga qaramay, öz nomi atrofida heç qanday şov-şuvni istamaydi. Tracy bölajak kuyovning nazorat paketiga ega bölgan otasini töyga taklif qilmaydi, çunki u onasi bilan janjallaşganidan xafa. Qizning kenja singlisi Dinah heç qanday qiziq narsa yuz bermayotganidan şikoyat qiladi.
Nyu-York «sariq» jurnali «Spy»ning boş muharriri Sidney Kidd (Henry Daniell) öz xodimlarini töyga kiritişga erişadi. U töyni «Filadelfiya tarixi» deb ataydi. Bu xodimlar 30 yoşli Mike Connor (James Stewart) va fotograf Elizabeth Imbrie (Ruth Hussey) bölib, Kidd buning uçun Janubiy Amerikadan yaqinda qaytgan Lordning sobiq eri xizmatidan foydalanadi. Haven reporterlarni Junius — Argentinadagi diplomat va Tracyning akasi — döstlari sifatida taqdim etişga qaror qiladi.
Sensatsiyani kutib, ular uyga keladi, ularni uy xizmatkori Edward kutib oladi. Sobiq er-xotin ikki yildan keyin birinçi marta uçraşadi, Dexter Tracyni «qizil» deb çaqiradi. Qiz öylab topilgan döstlar haqida aldab bölmasligini biladi, lekin Dexter unga janob Lordning dasturçi Tina Marrow bilan munosabati haqidagi mazmunli maqolani körsatadi. Boş muharrir reportaj muvaffaqiyatsiz bölsa, şu maqola orqali oilaning obrösiga putur yetkazişi mumkin. Tracy oilani eng yaxşi tomondan körsatişga qaror qiladi va uy aʼzolaridan unga yordam berişlarini söraydi.
Miss Lord, Tracy va Dinah mehmonlarni quçoq oçib kutib olişadi. Tracy ota-onasiga fransuzça usulda murojaat qiladi, otasiga bölgan muhabbatini namoyon etadi va hikoyalar kitobi yozgan Connorning şaxsiy hayoti bilan qiziqadi. Janob Lord kelib, Havenning borligidan norozilik bildiradi. Elizabeth bölajak er-xotinni Dexter bilan birga bir neça marta suratga oladi. Tracy esa ataylab fotoapparatni ostirib, uning ustiga idiş ağdaradi.
Mike Tracyni jamoat kutubxonasida öz kitobini öqiyotgan holda topadi. Ular birga sayr qilişadi. Qiz reporterga işlaşi uçun ov mavsumida taşrif buyuradigan kiçik uyini taklif qiladi. Yetib kelgan Dexter ikkalasini ham uy xalatida körib, kinoya bilan kulib qöyadi, sobiq er-xotin özaro hisob-kitob qilişadi. Haven Lordni tirik joyidan uşlab, uning haddan taşqari manmanligini körsatadi.
Töy arafasida Haven Tracyga qöli bilan yasagan «Haqiqiy sevgi» modelini sovğa qiladi. Bu kema bölib, ular asal oyini şu kemada ötkazgan edi. Buni Kittredge köradi. Uxlaşdan oldin u kelinga iltifot aytib, uni atrofdagilar siğinadigan haykalga öxşatadi, lekin bu sözlar töliq qabul qilinmaydi. Ota ham qizining sevgi bilan töla yuragi yöqligini aytib, uni ikkiyuzlamaçi deb ataydi, bu esa qizni yiğlatadi. Yolğiz qolgan qiz bir neça qadah içadi.
Töydan oldingi ziyofat paytida Connor yölda şampan içib, Dexterning uyiga boradi. Dexter aytişiça, spirtli içimliklardan xalos böliş jarayonida u Mikeʼning kitobini öqigan. Ikkalasi boş muharrir Kiddning kuyini raqsga tuşirmaslikka, uni rad etişga qaror qilişadi. Tez orada Imbrie hamkasbini olib ketiş uçun keladi. Dexter maşinada uxlab qolgan, mast Tracyni köradi. Qiz Mike bilan ketadi, ikkalasi birgalikda vaqt ötkazadi, Connor aççiq maqtovlar eşitadi: «intellektual snob» va «professor», keyin esa qizning yuragini eritadi, uni «ajoyib» deb ataydi va uni otasi aytganidek bronzadan quyilgan emas deb hisoblaydi. Ular öpişadi.
Dexter Imbrieni Lordlar uyiga olib keladi, tungi qöriqçi Mak ularni orqa eşikdan kiritadi. Nega u hali Connorga turmuşga çiqmaganini söraganda, Imbrie u hali köp narsani örganişi kerakligini, ammo agar ufqda raqib paydo bölsa, uning «közini öyib olişini», faqat ertaga uning töyi bölmasa, deb javob beradi. Kittredge bilan birga u xalat kiygan, Tracyni qölida kötarib, qöşiq aytib ketayotgan Connorni köradi. Jorj eng yomonini öylaydi. Connor bilan janjallaşmaslik uçun Dexter reporterni uradi. Yaqinlaşib kelgan Mak Havenning Kittredgeni urganini öylaydi va şunga yaraşa «yaxşi zarba»ga ega böladi. Bu voqeani Dinah kuzatib turadi.
Töy kuni şanba ertalab qiz amakisini böş bankет verandasiga olib boradi va u körgan narsalarni gapirib beradi. Ularga Dexter qöşiladi, u qizga bu tuş bölgan deydi, va huşyor tortgan Tracy ham keladi, u tunda bölgan voqealarni eslamaydi. Haven qizga Connorning soati tunda Kittredgeʼning burni tagidan öğirlanganini qaytaradi. Dinah singlisiga özining «tuşini» aytib beradi, Tracy esa nima bölganini eslaydi. Qiz otasidan keçirim söraydi. Tuşunuvçan Dinah Mike va Tracyni yolğiz qoldiradi, qiz esa tunda basseynda çömiliş haqida gaplaşişni xohlamaydi. Tracy Jorjga qönğiroq qiladi, çunki marosimdan oldin u bilan gaplaşmoqçi. Sobiq er-xotinlar tuşuntiriş berişadi, «Haqiqiy sevgi»dagi baxtli kunlarni eslaşadi. Tracy Dexter, Connor va Kittredge örtasida ikkilanadi va kemani sotiş haqida norozilik bildiradi, yangi qayiqni «Yöqotilgan axloq» deb ataşni taklif qiladi.
Ruhoniy Parsons keladi. Tracy Haven va reporterlar oldida Kittredgeʼning xatini öqiydi, unda u nikohdan oldin tuşuntiriş talab qiladi. Kuyovi uni umuman bilmasligini tuşungan qiz, Jorjga döst sifatida minnatdorçilik bildirib, tuşuntiriş berişdan boş tortadi. Connor ularning örtasida faqat ikkita öpiş va keyinroq çömiliş bölganini aytadi. Yaqinlaşgan missis Kidd Havenga janob Kidd yetib kelib, Dexter yutgan, Kidd esa yutqazgan, deb xabar qilişini aytadi. Tracy yangi boyib ketgan kuyovni sevmasligini tuşunib, nikohni bekor qiladi, xörlangan Kittredge esa ketib qoladi.
Mehmonlar allaqaçon yiğilgan, töy musiqasi yangramoqda. Mike Elizabethning jim xafa bölişiga qaramay, qizga turmuşga çiqişni taklif qiladi, çunki ruhoniy kuyovni yuzidan tanimaydi, ammo rad javobini oladi. Tracy Dexterning maslahati bilan hozir turganlar oldida Kittredge bilan ajraliş haqida tuşuntiriş beradi («Dunyo, sen gözalsan!» — deydi amakisi Willy (Roland Young)). Qiz bobosi uni qayta turmuşga olişga tayyor ekanini tuşunadi. Mike va Liz guvoh bölişadi, ota-onalar tezda özgarişga moslaşadi.
Janob Lord qizini qurbongohga olib boradi. Quvnoq Dinah bu hammasini özi uyuştirganini aytadi, amakisi Willy esa buning avval ham, ötgan hayotda, bölganini javob qiladi. Orqasidan yaqinlaşgan Kidd tezda fotoapparatni olib, hayratlangan yangi kelinkuyovlar va Connorning suratini oladi. Yakuniy qism albom körinişida bölib, Tracy va Dexterning öpişgan suratini körsatadi.
4Işlab çiqariş
Filmni suratga oliş 1940-yil 5-iyuldan 14-avgustgaça davom…
Filmni suratga oliş 1940-yil 5-iyuldan 14-avgustgaça davom etdi.
5Tanqid
Filmning ekranga çiqqanidan keyin «New York Times» kino şarhlovçisi Bosley Crowther yozganidek, u «birinçi…
Filmning ekranga çiqqanidan keyin «New York Times» kino şarhlovçisi Bosley Crowther yozganidek, u «birinçi sinf komediyada bölişi kerak bölgan hamma narsani: ötkir, romantik ssenariy, yuqori jamiyat muhitining nafis atmosferasi, uning doimiy aʼzolari haşamatda yaşaydigan muhitni, şuningdek ajoyib aktyorlar tarkibini» öz içiga oladi.
6Mukofotlar va eʼtirof
«The Philadelphia Story» 1941-yilda ikkita «Oskar» mukofotini qölga kiritdi: eng yaxşi erkak roli (James…

«The Philadelphia Story» 1941-yilda ikkita «Oskar» mukofotini qölga kiritdi: eng yaxşi erkak roli (James Stewart) va eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Donald Ogden Stewart, Waldo Salt). Şuningdek, u yana tört nominatsiyada tanlovga qöyilgan: eng yaxşi film (Joseph L. Mankiewicz), eng yaxşi rejissyor (George Cukor), eng yaxşi ayol roli (Katharine Hepburn), eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli (Ruth Hussey).
1995-yilda film AQŞ Kongress kutubxonasining Milliy film reestriga «madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega» deb kiritildi.
Amerika kino instituti (AFI) versiyasiga köra, film quyidagi örinlarni egallaydi:
51-örin (1998) va 100 ta eng yaxşi amerika filmi röyxatida 44-örin
100 ta komediya röyxatida 15-örin
100 ta işqiy hissiyot röyxatida 44-örin
«10 ta janrdagi 10 ta film» röyxatidagi «10 ta eng yaxşi romantik komediya»da 5-örin
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Филадельфийская история» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
