«Poseidon sarguzaşti» (ingl. The Poseidon Adventure) — Ronald Nim tomonidan suratga olingan, xuddi şu nomli Pol Gallikoning kitobi asosidagi Amerika halokat filmi (1969). Film ikkita «Oskar» mukofotiga sazovor bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Gene Hackman, Ernest Borgnine, Red Buttons
3Syujet
«Poseidon» okean laynери Nyu-Yorkdan Afinaga yöl olgan transatlantik sayohat paytida oçiq okeanda falokatga…
«Poseidon» okean laynери Nyu-Yorkdan Afinaga yöl olgan transatlantik sayohat paytida oçiq okeanda falokatga uçraydi. Kemani öz vaqtida taʼmirlaşga eʼtibor bermagan kema kompaniyasining masʼuliyatsiz vakili kapitandan tezlikni oşirişni qatʼiy talab qiladi, Krit orolі yaqinida zilzila haqidagi radio ogohlantirişiga eʼtibor bermaydi.
Şelbi opa-uka Yevropada tuğişgan otasining oldiga ketmoqda. Modniça Syuzen Rojdestvo ziyofati uçun özini bezayotgan paytda, texnikaga qiziqqan yoş Robin maşina bölimiga intiladi, u yerda boş mexanik unga dvigatel qurilmasini körsatişni vaʼda qilgan. Lekin uning örniga opasi bilan birga ekssentrik ruhoniy Frenk Skottning bayram vaʼzi(ga)ga borişiga töğri keladi.
Birinçi sinf yölovçilari ovqatlaniş zalida şovqin-suron bilan Rojdestvoni nişonlab ötirganlarida, tösatdan kelgan ulkan tölqin katta kemani tez ağdarib yuboradi. Ortiqça yuk ortilgan laynер tubi bilan ağdarilib ketadi, şu zahoti ziyofat iştirokçilari boşi bilan pastga qulaydi, köplari halok böladi yoki mebel va boşqa narsalar ostida qolib, oğir jarohat oladi. Kemadagi odamlarning aksariyati dastlabki daqiqalarda çökib ketadi, kema bölimlarini esa asta-sekin suv bosadi va natijada u asta-sekin tubsizlikka çöka boşlaydi. Tirik qolganlar avval vahimaga tuşadi, söngra havo xaltalari orqali yuqoriga çiqiş yölini özlari topişga urinib, guruhlarga bölinib ketadi. Harakatsizlik yoki kelişilmagan harakatlar tufayli yana önlab yölovçi halok böladi.
Yuqori palubadagi ziyofat zalidan öz vaqtida çiqqan qatʼiy otasi Skott boşçiligidagi ön nafar jasur guruh — politsiyaçi Mayk Rogo va uning xotini, qariya savdogar er-xotin Rozenlar, yoş Syuzen va Robin Şelbilar, xonanda Nonni Perri, galanteriya sotuvçisi Jeyms Martin va styuard Eyrks — kemaning tubiga qarab intiladi, u yerdan çiqib, najot topişga harakat qiladi. Koridorlar, tonnellar va şamollatiş şaxtalaridan iloji boriça ötib, bu jasur guruh kemaning maşina bölimiga, parrak valining tonneliga yetib boradi. Şu jarayonda yaralangan Eyrks tutun çiqaradigan quvur içidagi narvondan yiqilib, suvga çökadi, Bell Rozen suv ostida qolgan ruhoniyni qutqarayotib, yurak yorilişidan vafot etadi, Maykning xotini Linda esa tasodifan yonayotgan yoqilğiga köprikçadan tuşib ketadi. Şundan söng ruhoniy Skott tirik qolganlarga erkinlikka olib boradigan najot yölini oçiş uçun öz hayotini qurbon qilişga majbur böladi.
Parrak valining tonneliga çiqqan tirik qolganlar nihoyat taşqaridan najot şovqinini eşitadi. Ular tomonidan javob taqillatilgaç, qutqaruvçilar gazli kesgiç bilan kemaning qobiğini kesib, «Poseidon»ning sönggi oltita yölovçisini sirtga çiqarib, vertolyotga ötkazadi.
4Işlab çiqariş
Yakuniy titrlardagi bayonotga köra, filmni suratga oliş qisman 1934-yilda qurilgan, 310 metrli «Queen Mary»…
Yakuniy titrlardagi bayonotga köra, filmni suratga oliş qisman 1934-yilda qurilgan, 310 metrli «Queen Mary» okean laynери bilan amalga oşirilgan. Bu paytga kelib kema işdan çiqarilgan edi va Kaliforniyadagi Long-Biç körfazidagi quruq dokda turgan. Yozuvçi Pol Gallikoga «Poseidon sarguzaşti» romanini yoziş uçun ilhom bergan sayohat aynan şu laynerda 1937-yilda bölgan. Kema allaqaçon yurişga yaroqsiz bölgani uçun, suratga olişda suzuvçi kema modelidan ham foydalanilgan.
5Mukofotlar
1973-yilda film ikkita «Oskar» mukofotiga sazovor…
1973-yilda film ikkita «Oskar» mukofotiga sazovor böldi:
«Eng yaxşi original qöşiq» nominatsiyasida — film uçun maxsus yozilgan «The Morning After» qöşiği uçun;
«Maxsus yutuqlar» nominatsiyasida — eng yaxşi vizual effektlar uçun.
6Remeyklar va sikvellar
1979-yilda filmning prodyuseri Irvin Allen «Poseidon asirlari» filmining rejissyori böldi, u «Poseidon…

1979-yilda filmning prodyuseri Irvin Allen «Poseidon asirlari» filmining rejissyori böldi, u «Poseidon sarguzaşti» filmining davomi sifatida suratga olingan edi.
Xuddi şunday halokat Aaron Spelling mыlkli operasi «Sunset Beach»da ham töğridan-töğri işoralar va öxşatişlar orqali körsatilgan — 1998-yil iyulida serialning 20 qismli mini-tsiklida.
2005-yilda «Poseidon sarguzaştlari» nomli ikki qismli televizion film çiqdi. U bu nomdagi 1972-yilgi filmning syujeti va uning 1979-yilgi davomini birlaştirgan erkin remeyk sifatida suratga olingan.
1972-yilgi asl filmning rasmiy remeyki 2006-yilda «Poseidon» nomi bilan çiqdi, ammo uning syujeti asl nusxadan yanada köproq farq qiladi.
7Madaniyatda
Amerikalik şoir D. A. Pauellning «ertalab mening ağdarilgan kayutamga bostirib kirdi…» (ingl. morning broke…
Amerikalik şoir D. A. Pauellning «ertalab mening ağdarilgan kayutamga bostirib kirdi…» (ingl. morning broke on my cabin inverted) sheʼrida «Poseidon» falokati AQŞda OIV/OITS epidemiyasining metaforasi sifatida işlatilgan.
8Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Приключение «Посейдона»» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.