"Qaytiş «Muqaddas Luka»si" — 1970-yilda rejissyor Anatoliy Bobrovskiy tomonidan "Mosfilm" kinostudiyasida suratga olingan sovet badiiy rangli filmi. Polkovnik Zorin haqidagi detektiv trilogiyasining birinçi filmi, boş rolda Vsevolod Sanayev.
Syujet haqiqiy voqealarga asoslangan — Frans Xalsning «Muqaddas Luka» kartinasi Puşkin muzeyidan öğirlangan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Vladislav Dvorzhetsky, Vsevolod Sanayev, Oleg Basilashvili
3Syujet
Muhandis Yuriy Loskutov asosiy işidan taşqari qadimiy ikonalar bilan spekulyatsiya qiladi. Bu işda uning…
Muhandis Yuriy Loskutov asosiy işidan taşqari qadimiy ikonalar bilan spekulyatsiya qiladi. Bu işda uning yordamçisi bor — "Çervonets" laqabli yoş yigit.
Loskutovning xaridorlaridan biri Keyt ismli xorijiy turist böladi. Uning buyurtmasiga köra Loskutov muzeydan Frans Xalsning «Muqaddas Luka» kartinasini öğirlaşga qaror qiladi va buning uçun jinoiy guruh tuzadi. Öğirlaşda hal qiluvçi rolni qamoqdan qoçgan retsidivist öğri Mixail Karabanov, "Graf" laqabi bilan, öynaşi kerak. Loskutov Karabanovni kartinaning narxi haqida çalğitadi, ammo tajribali jinoyatçi Graf öğirlaşi kerak bölgan asarning haqiqiy qiymatini bilib oladi. Faqat ijroçi bölişni istamagan Karabanov butun foydani öziga olişga qaror qiladi. Buning uçun u rassom Kulikovdan kartinaning nusxasini buyurtma qiladi, uni olgaç sunʼiy ravişda eskirtiradi va keyin Loskutovga berişni rejalaştiradi, özi esa xorijiy xaridor bilan boğlanadi.
Kartina öğirlanişi böyiça tergov guruhiga milisiya polkovnigi Ivan Sergeyeviç Zorin rahbarlik qiladi. Rassom Kulikov va boşqa guvohlarni söroq qilgaç, polkovnik Zorin öğrilikni amalga oşirgan şaxsni aniqlaydi va tergov jarayonida ish böyiça barça iştirokçilarni foş qiladi.
4Surgan guruh
Ssenariy mualliflari: Vladimir Kuznetsov, Boris Şustrov, Sergey…
Ssenariy mualliflari: Vladimir Kuznetsov, Boris Şustrov, Sergey Derkovskiy
Rejissyor: Anatoliy Bobrovskiy
Operator: Roman Veseler
Rassomlar: Semyon Valyuşok, Said Menyalşçikov
Kompozitor: Isaak Şvars
Tovuş rejissyori: Vasiliy Kostelʼtsev
Montajçi: Galina Spirina
5Faktlar
Film haqiqiy faktlar asosida yaratilgan. Frans Xalsning taxminan 1623—1625-yillarda çizilgan «Evangelist…
Film haqiqiy faktlar asosida yaratilgan. Frans Xalsning taxminan 1623—1625-yillarda çizilgan «Evangelist Luka» kartinasi 1965-yilda Moskvadagi körgazmadan öğirlangan. Öğirlik SSSR madaniyat vaziri Ekaterina Furtsevaning «Sovet Ittifoqida, Ğarbdan farqli ölaroq, muzeylar talanmaydi» degan bayonotidan bir neça hafta ötib sodir bölgan. Biroq keng jamoatçilikka asarning yöqolişi haqida heç narsa xabar berilmagan, film haqiqiy voqealarga asoslangani titrlarda körsatilmagan. Bir fikrga köra, «film real voqeani fiksiyalaştirişi va şu tariqa uni işonçsiz qilib körsatişi kerak edi». Kartinaning keyingi joylaşgan joyi — Odessa Ğarbiy va Şarqiy sanʼat muzeyi. Kartina öğirlanişining haqiqiy faktlari haqida "Следствие вели..." hujjatli teleseriyasining bir epizodi va "Muqaddas Lukaning sarguzaşti. 27 ta qora rang soyasi" tergov filmida hikoya qilinadi.
Şu yili çiqqan «Öğirlik» kinodetektivi bilan birga, film SSSRda sanʼat asarlarini muzeylardan öğirlaş mavzusini oçgan ilk sovet kinokartinalaridan biriga aylandi.
6Tanqid
Kinotanqidçi Valentin Mixalkoviç V. Sanayevning fikrli aktyorlik işini maqtagan, şu bilan birga "polkovnik…
Kinotanqidçi Valentin Mixalkoviç V. Sanayevning fikrli aktyorlik işini maqtagan, şu bilan birga "polkovnik hayiqardi, notaniş muhitda, muzey xodimlari orasida, qandaydir noqulaylik his qilardi" deb taʼkidlagan.
Kinotanqidçi Vsevolod Reviç ham V. Sanayevning rolini ajratib körsatgan, u "eski maktab milisiya xodimining xarakterini" namoyon etadi va "muzey xodimlaridan söraşdan va qayta-qayta söraşdan uyalmaydi, şu bilan xabarsizligini körsatadi" deb yozgan. Şu bilan birga tanqidçi "Zorinning xarakteri baribir ikkinçi planga surilgan, intrigaga böysundirilgan" deb yozgan.
Matn: maqola tarjimasi «Возвращение «Святого Луки»» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.