The Room

2001-yilda Tommi Vayso «Xona» pyesasini yozdi, keyinroq uni 500 sahifalik romanga aylantirdi. Kitobni naşr qiliş imkoni bölmadi, şuning uçun Vayso öz kuçiga tayanib, asarini suratga olişga qaror qildi.

Filmning byudjeti (işlab çiqariş va marketing) 6 mln dollarni taşkil etdi. Vayso moliyalaştiriş manbalarini heç qaçon oşkor qilmagan, ammo Entertainment Weekly jurnali öz manbalariga tayanib, Vayso bu pulni Koreyadan kozhali kurtkalar importi orqali topganini daʼvo qiladi. «Gorе-tvorets» kitobida Greg Sestero filmni suratga oliş boşlanişiga kelib Vayso allaqaçon moliyaviy mustaqil bölganini aytadi. U bir neça yil davomida Los-Anjeles va San-Fransiskoda tadbirkorlik va köçmas mulk developmenti bilan şuğullanib pul yiğgan. Sesteroning sözlariga köra, suratga oliş paytida Vayso köplab notöğri qarorlar qabul qilgan, ular majburiy bölmagan va smetani sezilarli darajada oşirgan: tabiiy joylarda suratga oliş mumkin bölgan kadrlar uçun dekoratsiyalar qurilgan, zarur bölmagan qimmat uskunalar sotib olingan, bir xil sahnalar turli dekoratsiyalarda köp marta suratga olingan. Vayso özi ham replikalarini va kadrdagi örnini unutib qöyardi, şuning uçun bir neça daqiqalik dialogli sahnalarni suratga oliş soatlar, hatto kunlab davom etardi.

Sesterо va Greg Ellerining sözlariga köra, Vayso Birns and Sawyer kompaniyasidan studiyani ijaraga oldi va «yangi boşlovçi rejissyor töplami»ni sotib oldi, unga ikkita kino va HD kamera kirgan.

Vayso 35 mm kinoplyonka va HD örtasidagi farqni tuşunmasdi, lekin ikki formatda bir vaqtning özida töliq film suratga olgan birinçi rejissyor bölişni xohlardi. Buni u ikkala kamerani birlaştiruvçi maxsus qurilma yordamida amalga oşirdi; bu qurilma bilan işlaş uçun ikkita operator guruhi kerak edi, bu ham suratga olişni qimmatlaştirdi. Yakuniy versiyada faqat 35 millimetrli plyonka kadrlari işlatilgan.

Vayso aktyorlarni minglab rezyumelar orasidan tanlagan, va tanlangan aktyorlar tarkibining katta qismi filmning töliq versiyasida körinmagan.

Suratga olişning birinçi kunida Vayso Mark roli uçun yollangan aktyorni işdan böşatgandan söng, bu rolni Greg Sestero ijro etişga kirişdi. Sesterоning kinoda çeklangan tajribasi bor edi. U suratga olişda iştirok etişga faqat Vayso bilan film işlab çiqarilişidan oldin taniş bölgani uçun rozi bölgan. Yotoq sahnalarini suratga olişda Sestero özini noqulay his qilgan, şu sababli jinsi şim kiyib suratga tuşgan.

Greg Ellerining sözlariga köra, Juliette Danielle suratga oliş boşlanganda «endigina Texasdan avtobusdan tuşgan» edi va «aktyorlar dahşat bilan kuzatgan», Vayso Danielle ustiga sakrab, darhol «sevgi sahnasi»ni boşlagan. Sestero buni rad etib, jinsiy sahnalar eng oxirida suratga olinganini aytgan. Vayso esa dastlab Danielle Liza personajining uç-törtta dublyorlaridan biri bölganini va oldin yollangan aktrisa loyihani tark etgandan keyin unga rol berilganini aytgan. Sesterоning sözlariga köra, öşa aktrisa lotin amerikalik bölib, Janubiy Amerikadan kelgan.

Danielle esa dastlab unga Mişel rolini berişganini, Liza rolini esa aktrisa işdan ketgaç olganini, çunki uning «şaxsi… personajga mos kelmasligi» sababli işdan böşatilganini daʼvo qilgan. Juliette, suratga oliş paytida köplab aktyorlar işdan böşatilganini ham tasdiqlagan.

Kyle Vogt (psixolog Piter rolini ijro etgan) suratga oliş guruhini loyihada iştirok etiş uçun vaqti çeklanganligi haqida ogohlantirgan bölsa-da, u bilan sahnalarni baribir tugatişga ulgurişmadi. Vogt Piter filmning kulminatsiyasida muhim rol öynaşi kerak bölganiga qaramay, işlab çiqarişni tark etdi. Uning filmning ikkinçi yarmidagi replikalari Greg Ellerigа topşirildi; uning personaji esa filmda taqdim etilmagan va ismi aytilmagan.

Asl ssenariy filmda işlatilganidan ança uzunroq bölib, bir qator çöziq monologlarni öz içiga olgan. Ssenariyni töğridan-töğri suratga oliş maydonçasida aktyorlarning özi va ssenariy böyiça assistent tuzatgan; assistent dialoglarning aksariyatini «tuşunarsiz» deb hisoblagan. Entertainment Weeklyʼga anonim aktyor, asl syujetda «şunçaki tuşunib bölmaydigan narsalar» bölganini aytgan. «Bilaman, hammasi bundan ham yomon bölganini tasavvur qiliş qiyin. Ammo aynan şunday edi», — degan u.

Sesterо Vayso öz personajlari faqat yozilgan replikalar bilan gapirişini xohlaganini, ammo yakuniy versiyaga baʼzi aktyorlarning improvizatsiyasi ham kirganini qayd etgan.

«The Room»dagi dialoglar asosan takrorlanadi, ayniqsa Jonnining replikalari: deyarli har bir suhbatni u «Oh, hi!» («Oh, salom!») sözlari bilan boşlaydi. Suhbatni mensimay tugatiş uçun köplab personajlar «Do not worry about it» («Bu haqda xavotir olma») iborasini işlatadi.

Deyarli har bir erkak personaj Lizaning jismoniy gözalligi haqida gapiradi (filmda hatto bitta replikasi «Lisa looks hot tonight» («Liza bu keç issiq körinyapti») bölgan ismsiz personaj ham bor). Liza özi esa köpinça Jonni bilan suhbatni «I do not want to talk about it» («Bu haqda gapirişni xohlamayman») deb uzadi.

Jonni va Lizaning kelajakdagi töyi haqida köp gapirilişiga qaramay, personajlar «kuyov» yoki «kelin» sözlarini işlatmaydi, faqat «future husband» (kelajakdagi er) va «future wife» (kelajakdagi xotin) deyişadi.

«Gorе-tvorets»da Sestero Vayso Jonnining vampir ekanligini oçib beradigan syujet çiziğini rejalaştirganini eslaydi (Vayso vampirlarga qiziqqan edi). Sestero yana Vayso suratga oliş guruhiga Jonnining Mercedes-Benzi San-Fransisko skaylayni orqali uçiş yölini rejalaştiriş topşiriğini bergani haqida yozadi, bu «Jonnining vampirlik tabiatini körsatgan bölardi».

Suratga oliş olti oy davom etdi. Suratga oliş jarayonining katta qismi Los-Anjelesdagi studiyada ötgan, ikkinçi darajali sahnalar esa Kaliforniyaning San-Fransisko şahrida suratga olingan. Bir vaqtning özida ikkita suratga oliş guruhi işlagan.

Tomdagi sahnalarning aksariyati studiyada suratga olingan, San-Fransisko manzaralari esa xromakey yordamida yaratilgan. Qöşimça suratga olişlar tufayli baʼzi tomdagi sahnalar 2002-yil avgust oyida suratga olinganini tuşuniş mumkin.

Filmda tört yuzdan ortiq kişi işlagan; Vayso rejissyor, ssenariy hammuallifi, aktyor va ijroçi prodyuser bölgan. Titrlarda yana ikki ijroçi prodyuser — Chloe Lytske va Drew Keffry körsatilgan; Sesterоning sözlariga köra, Lytske filmni işlab çiqarişga umuman aloqasi bölmagan, Keffry esa film yaratilişidan köp yillar oldin vafot etgan.

Vayso öz jamoasi bilan köplab kelişmovçiliklarga ega bölgan. U özi jamoa tarkibini tört marta butunlay almaştirganini daʼvo qilgan. Baʼzi iştirokçilar ikki yoki hatto uç vazifani bajargan. Xususan, Greg Sestero Markni öynagan, şu bilan birga liniya prodyuseri lavozimini egallagan, kastingda yordam bergan va Vaysoning assistenti bölgan.

Prokatning dastlabki ikki haftasida film 1800 dollar yiğdi. Şunga qaramay, filmning öz muxlislari paydo böldi va ularning soni vaqt ötişi bilan ortdi. Bir neça yil ötib, jurnalistlar «The Room» hodisasi haqida yoza boşladi. Kinoteatrlar filmni yana namoyiş eta boşladi, bu safar tungi seanslarda, u yerda kartina muntazam ravişda daromad keltirardi. «The Room»ning ortib borayotgan maşhurligi Greg Sesteroni suratga oliş haqida kitob yozişga ilhomlantirdi. Keyinçalik Tommi Vayso köplab odamlar dastlab titrlarga kiritişdan boş tortgan bölsa-da, oxir-oqibat öz ismlarini kiritişni söraganini aytgan. Filmning muvaffaqiyatiga sabablardan biri — internet kino tanqidçisi Dag Uokerning (Nostalgia Critic nomi bilan ham tanilgan) filmni ommaga olib kirgan şarhi böldi.