The Rum Diary

Voqea Puerto-Rikoda, San-Xuan turistik şaharçasida, 1960-yilda sodir böladi. Pol Kemp mehmonxona xonasida oğir xumordan uyğonadi. Pol yozuvçi, lekin Nyu-Yorkda birorta kitobini tugatib, sota olmagan. Şu sababli u San-Xuanga mahalliy gazetada jurnalist bölib işlaş uçun kelgan. Tahririyatda u ştatdagi fotograf Bob Salani uçratadi. Pol közi kasallangan, deb özini körsatadi, ammo gazeta muharriri Lotterman uning közlari xumordan qizarganini tuşunadi. Şunga qaramay, u Polni işga oladi.

Pol darhol Bob bilan içişni boşlaydi va gazeta ahvoli oğirligini, uni tez orada yopişlarini bilib oladi. U sarguzaştçi va aççiq içkilik içuvçi Mobergni uçratadi. Moberg gazetada jinoyat va diniy hayot bölimlarida işlaydi. Pol suzib oliş uçun çiqadi va Şeno ismli qizni uçratadi. Pol unga darhol simpatiya his qila boşlaydi. Biroq u qizning allaqaçon kimdir bilan uçraşayotganini bilib qoladi.

Pol gorоskoplar va bouling haqidagi ruknani yuritadi. Muharrir Lotterman unga tuşuntiradi: odamlarga muammo va qiyinçiliklar haqidagi kinoya bilan yozilgan yangiliklar kerak emas, ular yengil köngiloçar maqolalar öqişni xohlaydi. Şundan söng u Polni masʼuliyatliroq topşiriqqa yuboradi: Mayami şahri hokimi bilan intervyu oliş. Ammo hokim uçadigan reys bekor qilinadi. Aeroportda esa Pol köçmas mulk sotuvçisi Xal Sandersonni uçratadi. Sanderson gözal villada yaşaydi va Şeno aynan unga uylanmoqçi ekani maʼlum böladi. Pol va Şeno bir-birlarini tanimaslikka tuşişadi.

Pol juda köp içadi, şuning uçun Lotterman uning mehmonxonadagi turmuşini moliyalaştirişdan boş tortadi. Pol Bobnikiga, kiçik va iflos xonadonga köçib ötadi. U yerda vaqti-vaqti bilan Moberg ham böladi. Suv doimo öçib qoladi, hatto televizorni qöni-qöşnidagi karxona kampirning derazasi orqali, durbin bilan qarab tomoşa qilişga töğri keladi. Bob jangovor xöroz boqadi va xöroz jangidan oz miqdorda pul topadi.

Moberg xonadonga rom zavodidan tozalaş filtrlarini olib keladi, ularda köp miqdorda spirt böladi. Pol kamroq içişga harakat qiladi, lekin bunga muvaffaq bölişi qiyin.

Pol Sandersonnikiga boradi va uning Şeno bilan jinsiy aloqada bölganini kuzatadi. Şu villada u nafaqadagi mayor Zimburgerni uçratadi. Keyin keçki ziyofatda Segarra bilan tanişadi. Bu odamlar orolda mehmonxona qurmoqçi (u yerdan AQŞ dengiz floti bazasi endigina köçib ketgan). Ammo buning uçun jurnalistlarning qöllab-quvvatlaşi kerak, şuning uçun ular Poldan foydalanmoqçi.

Safarda Bob va Pol qahvaxona egasi bilan janjallaşib qolişadi va qoçişga majbur bölişadi. Ularning ortidan quvğin boşlanadi. Pol ularni qörqitib qaytarmoqçi bölib, tasodifan politsiyaçining yuziga öt qöyib yuboradi. Ularni qamoqqa olişadi, ikkalasiga ham bir yil atrofida qamoq jazosi tahdid qiladi. Sanderson yetib kelib, katta garov tölaydi va ularni ozod qiladi.

Ertasi kuni ertalab Bob va Pol Bobning maşinasini izlab ketişadi. Maşina qahvaxona yaqinida qolgan edi. Mahalliylar undan old örindiqni olib taşlaşgan, şuning uçun Pol Bobning tizzasida ötirib, şu holda şaharga qaytişadi. Ammo u yerda ular öşa politsiyaçi bilan uçraşib qolişadi. Qoçişga urinişda ular maşinani urib yuborişadi. Şu voqealar tufayli Pol Sanderson, Zimburger va Segarra bilan uçraşuvga keç qoladi, ular esa allaqaçon bir oz norozilik bildirişadi. Polni qamoqdan olib çiqqan Sanderson, uning endi baribir ular uçun işlaşini öylaydi. U Polga 500 dollar va maşina beradi. Şuningdek, Polni Şenoni olib kelişga yuboradi. Pol u bilan şaharga qaytayotganda Şeno tezlikni oşirib haydaşda kim birinçi bölib qiçqiradi, degan garov taklif qiladi. Pol Şenodan bir soniya oldinroq qiçqiradi va ular pristandan uçib ketmay qolişadi, bu omad.

Pol Bobni orol tomon birga borişga taklif qiladi, u yerda mehmonxona qurilişi boşlanadi, butun loyiha esa sir saqlanişi kerak edi. Zimburger bilan orolni közdan keçirgaç, ular Sent-Tomasdagi karnavalga jönaşadi. U yerda ular Sandersonni uçratadilar. U Bobning orolga kelib qolganidan Pol bilan janjallaşadi. Pol Şeno bilan Sandersonning yaxtasi burnida yana yakkama-yakka suhbatlaşadi. Keyin hamma klubga boradi va raqs tuşadi. Sanderson Şeno bilan janjallaşadi, çunki u klubda yolğiz qolişga qaror qiladi.

Ertasi kuni Şeno ğoyib böladi, Sanderson esa Polga u öyindan çetda ekanini aytadi va unga bergan maşina kalitlarini qaytarib oladi. Uyda Pol va Bob Mobergdan olingan qandaydir gallyusinogen (ehtimol LSD) ni sinab körişadi. Tahririyatda Pol gazeta yopilayotganini va Lotterman qoçib ketganini, şuningdek, Polning Segarra va Sanderson rejalarini oşkor qilmoqçi bölgan hikoyasini çop etişdan boş tortganini bilib oladi.

Şeno Polning uyiga keladi va u yerda qoladi, çunki Sanderson uni haydab yuborgan. Pol dunyodagi razillar haqida odamlarga gapirişga qaror qiladi va «uning siyoh ovozi ğazabga töla böladi». Şu orada Sanderson qamoqda tölagan garovni qaytarib oladi va Pol bilan Bobni hibsga oliş uçun izlay boşlaydi. Şeno Polni duşda öpayotganda öpadi, ular jinsiy aloqaga kirişadilar, ammo butun xonadonga Gitlerning nutqi yangray boşlaydi. Bu Moberg qaytib kelib, plastinkani qöyib yuborgan böladi. Pol barça xodimlarga işdan böşatiş nafaqasi berilmasligini bilib oladi va işçilarga sönggi sonni çiqarib, Lottermanni foş qilişni taklif qiladi. Gazeta xodimlari bunga pul yetmasligini aytadilar.

Şeno Nyu-Yorkka jönaydi, ammo Pol uning ortidan bormaydi, balki baribir sonni çiqarişga urinib körişga qaror qiladi. Pol, Bob va Moberg jangovor xöroz ijaraga olib, sehrgar çöpon ayolning oldiga borişadi. U quşni duo qiladi. Keyingi xöroz janglarida ular 6000 dollar topişga muvaffaq bölişadi. Ammo maʼlum böladiki, bosmaxonadan uskunalar allaqaçon olib ketilgan va Polning sonni çiqariş ğoyasi barbod böladi.

Ertasi kuni Pol Sandersonning yaxtasini öğirlab, San-Xuandan qoçişni taklif qiladi. Oxirgi daqiqada Bob «xörozni qaytariş kerak» deydi va Moberg bilan birga pristanda qoladi.

Pol yolğiz jönaydi, «şunday qilib bir hikoya tugaydi va boşqasi boşlanadi». Titrlarda aytilişiça, Pol Şenoga uylangan va maşhur jurnalistga aylangan.