«The Rumyantsev Case» — 1955-yilda «Lenfilm» kinostudiyasida režissyor Iosif Kheyfits tomonidan suratga olingan sovet töliq metrajli rangli badiiy filmi. U sovet detektiv janrining ilk filmlaridan biridir. 1956-yilda Karlovy Vary xalqaro kinofestivalida «Yangi inson uçun kuraş» mukofotiga sazovor bölgan.
Film Leningradda suratga olingan. Filmning SSSRdagi premyerasi 1956-yil 8-martda bölib ötgan.
1Rollarda
Aleksey Batalov, Ninel Podgornaya, Sergei Lukyanov
2Syujet
Bir kuni iliq bahorgi kunda avtobazaning şofyori Sasha Rumyantsev velosipedi buzilib qolgan qiz Klavdiya…
Bir kuni iliq bahorgi kunda avtobazaning şofyori Sasha Rumyantsev velosipedi buzilib qolgan qiz Klavdiya Naumenkoni öz maşinasiga ötkazib qöyişga qaror qiladi. Lekin keyin yölga bir qiz çiqadi va Sasha uni qutqariş uçun avariyaga uçraydi. Sasha jiddiy şikastlanmaydi, Klavdiyani esa kasalxonaga olib ketişadi.
Özini aybdor his qilgan Sasha har kuni Klavdiyani ziyorat qiladi. Keyinroq ularning örtasida romantik munosabatlar boşlanadi.
Vaqt ötadi. Ekspluatatsiya bölimi boşliği Korolkov öğrilar bilan aloqada bölib, Rumyantsevni yuk olib borişga yuboradi. Omborda u Korolkovning şerigi Prusdan yuk, yöl hujjatlari va Korolkov uçun hujjatlar solingan paketni oladi. Keyin u «agent» kutib turgan Töqimaçilik savdosining omboriga yöl oladi, lekin aslida u öğrilar tödasining boşliği, laqabi Şmiglo ekan. U Rumyantsevga omborning boşqa joyda ekanini aytadi va maşina omborgaça yetib bormasligi uçun ğoyib ravişda ğildirakni şilo bilan teşadi. Keyinroq Sasha ğildirak havosi çiqib ketganini sezadi. Yölda unga dösti, şofyor Mişa Snegiryov uçraydi. Sasha undan yordam yuborişni söraydi, lekin u xotini kutgani uçun rad etadi. Şunda Şmiglo göyo yukni özi olib ketişni va avariya maşinasini çaqirişni öz zimmasiga oladi.
Şu orada Klavdiya kasalxonadan çiqadi va sevgilisini kutib olişga tayyorlanadi. Lekin keçqurun u kelmaydi. Saşani OBXSS hibsga oladi. Maʼlum böladiki, öğrilar undan foydalanişgan: yöl hujjatlari soxta bölgan, Korolkov uçun paketda esa katta miqdorda pul bölgan. Sasha özining aybsizligini isbotlaşga harakat qiladi, lekin uni söroq qilayotgan kapitan unga işonmaydi. Söroqqa Korolkovni çaqirişadi, u esa öz şofyorini himoya qilişdan boş tortadi; Sasha Korolkovning bu firibgarlikda iştirok etganini taxmin qiladi. Keyinroq Korolkov va Şmiglo Rumyantsevga jinoyatçilar nomidan xat yozişga qaror qilişadi.
Baxtga qarşi, işga milisiya polkovnigi, OBXSS boşliği S. I. Afanasyev aralaşadi. Rumyantsevni va uni himoya qiliş uçun kelgan şofyorlar bilan bir neça bor söroq va suhbatdan söng Afanasyev Rumyantsevning aybsizligini tuşunadi va bularning orqasida kim turganini taxmin qiladi. Tunda u Şmiglo huzuriga boradi. Yoşligida Afanasyev Şmiglони firibgarlik uçun hibsga olgan edi. Milisiya polkovnigi jinoyatçining kvartirasida tintuv ötkazadi. Tasodifan uning kurtkasida çöntaklardan biri teşik ekanini payqaydi. Butun bu vaqt davomida şilosini yöqotib qöyganidan xavotirda bölgan Şmiglo (uni Rumyantsev bilan uçraşganda ham qidirgan edi) şilo kurtkaning astaridan joy olgan deb öylaydi. Firibgar jinoyatini tan oladi va Korolkov bilan Prusni foş qiladi. Lekin tintuvdan keyin Şmiglo kurtkada heç qanday şilo yöqligini bilib oladi: Afanasyev şunçaki blef qilgan ekan. Jinoyatçi qoçişga urinadi, lekin darhol uşlanadi. Keyinroq Korolkov ham hibsga olinadi va u darhol tergovga yordam berib, tödaning oxirgi aʼzosi — Prusni qölga olişga qaror qiladi.
Rumyantsevni qamoqdan ozod qilişadi. U darhol öz jamoasida öziga nisbatan işonçsizlikni sezadi, şuningdek özini işdan böşatiş buyruğini köradi. Sasha Mişa Snegiryov bilan janjallaşadi: u milisiyaga guvoh sifatida kelişdan va döstini himoya qilişdan boş tortgan edi. Lekin oradan biroz vaqt ötgaç, Mişa baribir bölimga keladi. U Rumyantsevning yordam söraganini inkor etmaydi, lekin darhol «heç narsaga aloqasi yöq» deb taʼkidlaydi. Afanasyev Snegiryovni döstiga xiyonat qilgani uçun qattiq койiydi; jamoasida esa u nufuzini yöqotadi.
Nihoyat Sasha Klavdiya bilan uçraşadi, u sodir bölgan voqeadan dahşatga tuşgan edi. Buni tuşungan Sasha özига bölgan işonçni qaytariş uçun uni tuzoqqa tuşirganlarni topişga vaʼda beradi.
Yuk qabul qilgan omborda u Prusni topadi va uni jazolamoqçi böladi, lekin bandit yordamiga uning şeriklari yetib kelişadi. Janjal boşlanadi. Şu payt Afanasyev boşçiligidagi milisiya xodimlari paydo bölib, Prusni hibsga olişadi va Saşaning hayotini saqlab qolişadi.
Film şu bilan yakunlanadi: hikoya qilinayotgan Sasha Rumyantsev hanuzgaça şofyor bölib qoladi va kuzda navbatdagi reysdan sevimli xotini oldiga qaytadi.
3Rollarda
Aleksey Batalov — Aleksandr (Sasha) Rumyantsev, Klavdiyaning eri, uzoq masofaga yuk taşuvçi…

Aleksey Batalov — Aleksandr (Sasha) Rumyantsev, Klavdiyaning eri, uzoq masofaga yuk taşuvçi şofyor
Ninel Podgornaya — Klavdiya (Klava) Rumyantseva (Naumenko), Saşaning xotini, talaba
Sergey Lukyanov — Sergey Ivanoviç Afanasyev, milisiya polkovnigi, OBXSS boşliği
Gennadiy Yuxtin — Pavel (Paşa) Yevdokimov, şofyor, Saşaning eng yaqin dösti
Yevgeniy Leonov — Mixail (Mişa) Snegiryov, Nonnaning eri, şofyor
Vladimir Lepko — Vasiliy Lemexov, Saşaning katta yoşli hamkasbi, şofyor
Arkadiy Trusov — Yakov Yegoroviç, Saşaning katta yoşli hamkasbi, şofyor
Ivan Selyanin — Vasiliy Stepanoviç, Saşaning katta yoşli hamkasbi, şofyor
Nikolay Kryuçkov — Korolkov, ekspluatatsiya bölimi boşliği
Viktor Çekmaryov — Şmiglo / Zapruddniy / Pribitkov / Dalskiy / Popov, retsidivist, öğrilar tödasining boşliği
Lyudmila Golubeva — Lyuba, Klavdiyaning dösti, talaba
Alevtina Rumyantseva — Tasya, Klavdiyaning dösti, talaba
Viktor Koval — Sasha, bolalar uyidan, Paşa tomonidan asrab olingan
Inna Makarova — Nonna Snegiryova, Mişaning xotini
Vera Kuznecova — Tyotya Tanya, Rumyantsevning qöşnisi
Yevgeniya Losakeviç — Zoya Pavlovna, Klavdiyaning xolasi
Pyotr Lobanov — Samoxin, milisiya kapitani, OBXSS inspektori
Ants Eskola — Prus / Senka Xoryok, bolalar dökonining mudiri, öğri
4Suratga oluvçilar guruhi
Ssenariy — Yuriy German, Iosif…
Ssenariy — Yuriy German, Iosif Kheyfits
Postanovka — Iosif Kheyfits
Režissyor — Semyon Derevyanskiy
Režissyor yordamçilari — Yekaterina Serdeçkova, Anna Tubenşlyak
Boş operatorlar — Moisey Magid, Lev Sokolskiy
Kompozitor — Venedikt Puşkov
Kartina direktori — Mixail Gendenşteyn
5Filmga baholar
Kinotanqidçi Vsevolod Reviç «The Rumyantsev Case»ni sovet jinoyat detektivining «1-ishi» deb atagan. U…

Kinotanqidçi Vsevolod Reviç «The Rumyantsev Case»ni sovet jinoyat detektivining «1-ishi» deb atagan. U filmning badiiy çuqurligini qayd etgan va unda «haqiqatan çuqur obrazlar, haqiqatan hayotiy, haqiqatan ibratli manzaralar yaratiş imkoniyati va uslubi» mujassam ekanini taʼkidlagan. Lev Şeynin «Ogonyok» jurnalida şunday yozgan:
«The Rumyantsev Case» filmining mualliflari muhim muammolarni qöyişga muvaffaq bölişgan: sotsialistik mulkni öğirlaşga qarşi kuraş, döstlik, insonga işonç, uning taqdiriga ğamxörlik. Bu şofyor — yaxşi va pok inson — özi sodir etmagan öğirliklar uçun javobgarlikni unga ağdarmoqçi bölgan tajribali jinoyatçilarning iftirosi qurboniga aylanişiga oz qolgan voqeani hayajonli va haqqoniy hikoya qiladi.
Bundan taşqari, bu kartina tergovçining öziga topşirilgan har bir işga nozik va diqqatli yondaşuvi zarurligi, insonga befarqlik, söroq qilinayotgan şaxsga asossiz işonçsizlik qançalik xavfli ekani, ular sezilmasdan halokatli xatoga olib kelişi mumkinligi haqida ham gapiradi. Şu sababli tomoşabin ayblanuvçiga işonçsizlik bilan qaramasdan, aybsiz odamning böyniga jinoyatçilar mohirlik bilan boğlagan halokatli tugunni yeça olgan dono va tiniq fikrli milisiya polkovnigi obraziga şunçalik iliq munosabatda böladi.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дело Румянцева» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.