«Qurbonlik» (şved. Offret) — Andrey Tarkovskiy tomonidan 1986-yilda Şvetsiyada suratga olingan falsafiy drama janridagi badiiy film. Rejissyorning sönggi filmi bölib, insoniyat uçun «vasiyat» va yadro uruşi xavfi haqidagi ogohlantiriş sifatida qabul qilindi. Kann kinofestivalining Grand-prisi (1986), FIPRESCI mukofoti (1986), Britaniya kino akademiyasi mukofoti (1988) va boşqa mukofotlarga sazovor bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Erland Josephson, Susan Fleetwood, Allan Edwall
Andrei Tarkovskyrejissyor
Erland JosephsonaktyorSFSusan FleetwoodaktyorAEAllan EdwallaktyorSWSven WollteraktyorVMValérie MairesseaktyorBCBirgit CarlsténaktyorAndrei Tarkovskyssenariy muallifi
Johann Sebastian Bachkompozitor3Syujet
Film Leonardo da Vincining «Muğlarning sajdasi» asarini namoyiş etiş bilan…
Film Leonardo da Vincining «Muğlarning sajdasi» asarini namoyiş etiş bilan boşlanadi.
Gotland orolida Aleksandr yaşaydi — jurnalist, yozuvçi, sobiq aktyor. Film voqealari uning tuğilgan kunida bölib ötadi. Uning xotini Adelaida, qizi Marta va kiçkina, ovozsiz (böyin paylari operatsiyasidan keyin) öğli bor. U quruq daraxt ekadi. Poçtaçi Otto, sobiq tarix öqituvçisi va faylasuf, unga «Tuğilgan kuning bilan!» deb yozilgan open xat olib keladi. Keyin şifokor va oilaning dösti Viktor keladi. U ularni uyga olib ketişni taklif qiladi. Ammo Aleksandr qoladi va Bolaga ular Adelaida bilan uyni qanday topganlari va uni qançalik sevişlari haqida hikoya qiladi.
Keyin hammasi uyda yiğiladi. Xizmatkor Yuliya tuşlik tayyorlaydi. Sovğalar, kitoblar, ikonalar, XVII asr Yevropa xaritalari qahramonlarni darhol ovutadi va ularni öz imonlari va kelib çiqişlarining ildizi bölgan ötmişga olib ketadi. Hamma xizmatkor Mariyaning ğalati xulqini payqaydi («U meni qörqitadi»). Otto esa «ğalati va tuşunib bölmaydigan voqealarni» töplayotganini aytadi. Vaqt töxtagandek tuyuladi, lekin aslida hayot suhbatlar, işoralar va his-tuyğularga töla. Mehmonlar stol atrofiga ötirişga ulgurmasdan, televideniyeda yadro uruşi boşlangani eʼlon qilinadi. Umidsizlikka tuşgan boş qahramon, agar hamma narsa tugasa, sevgan hamma narsasini qurbon qilişini aytadi («Men senga bor narsamni beraman: oilamni, uyimni, Bolani»). Otto Aleksandrga uyidan çiqib ketib, özini sehrgar deb hisoblaydigan xizmatkor Mariya bilan yotişni maslahat beradi. Aleksandr şunday qiladi.
Ertasi kuni hamma narsa odatdagidek körinadi. Qahramonga heç narsa bölmagandek tuyuladi. Şunga qaramay, u Xudoga bergan vaʼdasini unutmaydi. U oilasini hiyla bilan sayrga olib çiqadi va uyga öt qöyadi. Yonğinni körgan oila orqaga yuguradi. Mariya paydo böladi, Aleksandr unga yaqinlaşmoqçi böladi, ammo oila uni töxtatadi. Aleksandr nimadir demoqçi böladi, lekin sukut qasamini qabul qilganligi sababli jim qoladi. Tösatdan tez yordam maşinasi paydo böladi, ikki tibbiyot xodimi Aleksandrning orqasidan yugurib, uni olib ketadi. Mariya uning orqasidan velosipedda yöl oladi, ammo Bola ekkan daraxt yonida töxtaydi. U Aleksandrning daraxtni suğorayotganini köradi (bu uç yil davomida har kuni toğga çiqib, quruq daraxtni suğorgan rohib Ioann Kolovga işora bölib, keyinçalik daraxt gullagan, bu esa yorqin kelajakka umid ramzidir). Mariya ketgaç, daraxt tagida yotgan Bola butun film davomidagi yagona gapni aytadi: «Boşida Söz bor edi. Nega, Dada?» Boşidagidek, Iogann Sebastyan Bahning «Matto böyiça ehtiros» asari yangraydi.
4Rollarda
Erland Yuzefson —…
Erland Yuzefson — Aleksandr
Allan Edvall — Otto
Valeri Meress — Yuliya
Syuzan Flitvud — Adelaida
Gvyudrun Gislädottir — Mariya
Sven Volter — Viktor
Filippa Frantsen — Marta
Tommi Çelkvist — Bola
5Ssenariy
Filmning ğoyasi Strugatskiy birodarlarning «Sehrgar» kinossenariysidan olingan. Matn amalda Arkadiy…
Filmning ğoyasi Strugatskiy birodarlarning «Sehrgar» kinossenariysidan olingan. Matn amalda Arkadiy Strugatskiy tomonidan 1981-yilda Tarkovskiyning iltimosiga köra yozilgan. Keyinçalik Boris Strugatskiy eslaganidek, unga Tarkovskiy «Nostalgiya»dan ança oldin taklif qilgan dastlabki ğoya qiziqarli tuyulmagan, Arkadiy esa jiddiy işga kirişib, ssenariyning birinçi variantini yozgan. Biroq tez orada Tarkovskiy «xorijga ketib qoldi» va bu ish tabiiy ravişda töxtadi. Arkadiy Strugatskiy yozgan ssenariy 2008-yildagi «Iskusstvo kino» jurnalining ikkinçi sonida çop etilgan.
«Film ataylab turliça talqin qilinişi uçun şunday qilib yaratilgan, — deb yozgan Tarkovskiyning özi. — Men inson öz hayoti bilan aloqalarini tiklay olişini körsatmoqçi edim, buning uçun uning ruhi tayanadigan asoslarni yangilaş kerak… Qurbonlik — har bir avlod öz farzandlariga nisbatan amalga oşirişi kerak bölgan narsa: özini qurbon qiliş».
6Suratga oliş
Suratga oliş vaqtida Tarkovskiy doim kameraga qarab turardi. Operator Sven Nyukvist hatto xafa bölardi, töğri…
Suratga oliş vaqtida Tarkovskiy doim kameraga qarab turardi. Operator Sven Nyukvist hatto xafa bölardi, töğri rejissyor sahna joylaşuvini şu tarzda tasavvur qilişi mumkinligini tuşuntirmagunça.
Yonğin sahnasi ikki marta suratga olingan — birinçi marta kamerada (Arriflex) tortiş mexanizmi işdan çiqib, plyonka töxtab qolgan. Uy behuda yonib ketgan. Uy dekoratsiyasi qayta qurilib, sahna bu safar uçta kamera bilan suratga olingan. Agar yonğin sahnasi qayta suratga olinmasa, Tarkovskiy öz ismini filmdan olib taşlaşni tahdid qilgan.
Tarkovskiy yadro falokati va vahima sahnasi uçun bir neça kun davomida joy qidirgan. U joyni topdi — bu tunnel, zinapoya va ularning oldidagi kiçik maydon edi. Olti oy ötgaç, suratga oliş joyidan 10 metr narida Şvetsiya Boş vaziri Ulof Palme öldirildi.
7Prokat
Şvetsiyada film prokatga 1986-yil 9-mayda çiqqan, Braziliyada — 1986-yil 23-oktabrda, Yaponiyada — 1987-yil…
Şvetsiyada film prokatga 1986-yil 9-mayda çiqqan, Braziliyada — 1986-yil 23-oktabrda, Yaponiyada — 1987-yil 25-aprelda, Urugvayda — 1987-yil 19-mayda, SSSRda — 1988-yil 4-aprelda, Avstraliyada — 1988-yil 21-aprelda, Fransiyada — 1986-yil 14-mayda, Daniyada — 1986-yil 16-mayda, Ispaniyada — 1986-yil 31-oktabrda, GFRda — 1987-yil 8-yanvarda, Finlyandiyada — 1987-yil 16-yanvarda, Italiyada — 1987-yil 29-mayda, Portugaliyada — 1987-yil 9-oktabrda, Vengriyada — 1988-yil 10-martda, Meksikada — 1988-yil 18-mayda, Niderlandiyada — 1989-yil 28-yanvarda namoyiş etilgan.
8Musiqa
«Matto böyiça ehtiros» — Erbarme Diç — Iogann Sebastyan Bax — Wolfgang Gönnenwein (dirijyor) / Yuliya Xamari…
«Matto böyiça ehtiros» — Erbarme Diç — Iogann Sebastyan Bax — Wolfgang Gönnenwein (dirijyor) / Yuliya Xamari (alt) — EMI-Electrola GmbH LC 0233
Watazumido-Şuso, Xottiku (海童道祖 法竹) — «Şingetsu» (心月) — «Nezasa No Şirabe» (根笹調) — «Dai-Bosatsu» (大菩薩) — The Everest Records Group 3289
«Locklåtar från Dalarna oç Härjedalen» — Elin Lisslass, Karin Edvards Yohansson, Tjugmyr Mariya Larsson va boşqalar — SR Records RELP 5017
9Mukofotlar
1986 — Kann…
1986 — Kann kinofestivali
Grand-pri — Andrey Tarkovskiy
Badiiy hissa uçun mukofot — Sven Nyukvist
FIPRESCI mukofoti — Andrey Tarkovskiy
Ekumenik hakamlar hayʼati mukofoti — Andrey Tarkovskiy
1988
BAFTA mukofoti (1988) — Çet tilidagi eng yaxşi film (rejissyor — Andrey Tarkovskiy; Şvetsiya, Fransiya, Buyuk Britaniya)
10Nomzodliklar
1986 — Kann…
1986 — Kann kinofestivali
Oltin palma şoxçasi — Andrey Tarkovskiy
11Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Жертвоприношение (фильм, 1986)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.