The Sixth Sense

Hmm, bu yerda sarlavha tarjimasi uçun körsatma yöq, şuning uçun töğridan-töğri matnni tarjima qilaman.

«The Sixth Sense» — 1999-yilgi amerikalik psixologik triller bölib, uni M. Night Şyamalan yozgan va suratga olgan. Filmda Bruce Willis bolalar psixologi rolini ijro etadi, uning bemori (Haley Joel Osment) esa öliklarni köra olişi va ular bilan gaplaşa olişini daʼvo qiladi.

Film tijorat muvaffaqiyatiga erişdi: dunyo böylab 672 million dollardan ortiq yiğib, 1999-yilda kassa yiğimlari böyiça ikkinçi film böldi va Şyamalanning bugungi kunga qadar eng köp daromad keltirgan filmi hisoblanadi. 2000-yilda film uy videosi ixlosmandlari orasida eng talabgor böldi (taxminan 80 million tomoşabin). Kartina IMDb sayti foydalanuvçilarining fikriga köra, eng yaxşi 500 ta dahşat filmi röyxatida 68-örinni egalladi.

Bruce Willis — Malkolm Krou

Haley Joel Osment — Koul Siir

Toni Collette — Linn Siir

Olivia Williams — Anna Krou

Trevor Morgan — Tommi Tammisimo

Donnie Wahlberg — Vinsent Grey

Peter Anthony Tambakis — Darren

Jeffrey Zubernis — Bobbi

Bruce Norris — Stenli Kanningem

Glenn Fitzgerald — Şon

Greg Wood — janob Kollins

Misça Barton — Kira Kollins

Angelica Torn — missis Kollins

Lisa Summerour — Krou töyidagi kelinning qiz dösti

Hayden Sonnier — Darrenning onasi

Samantha Fitzpatrick — Kiraning singlisi

M. Night Şyamalan — doktor Xill

Filmning öz rejissyorining sözlariga köra, film ğoyasi unga «Are You Afraid of the Dark?» serialining «The Tale of the Dream Girl» (3.10-epizod) nomli epizodini tomoşa qilayotganda kelgan.

Ssenariy Şyamalan tomonidan bir neça marta qayta işlangan. Birinçi variantda gap seriyali qotillar qurbonlarini köradigan bola haqida borardi. Şyamalanning özi tan olganidek, bu variant «Sukut qöziçoqlari»ning aniq taʼsiri ostida edi. Asosiy ğoyaning manbalaridan biri hindlarning mistik tasavvurlari böldi, ularning orasida tirik va öliklar dunyosi örtasidagi muloqot madaniy jihatdan rad etilmaydi.

Suratga tayyorgarlik

Haley Joel Osment Koul roliga tanlov paytida galstuk taqib kelgan yagona nomzod edi. Şyamalan bolaga öz rolini öqiganmi, deb söraganida, Haley bir kun oldin ssenariyni uç marta öqiganini aytdi. Hayron bölgan Nayt qayta söradi: «Sen öz rolingni uç marta öqidingmi?», bola esa javob berdi: «Yöq, men butun ssenariyni uç marta öqidim».

Koul rolига Liam Aiken ham taklif qilingan edi.

Filmda iştirok etiş uçun Bruce Willis öng qöl bilan yozişni örganişga majbur böldi (hayotda u çapaqay). Bu tomoşabin uning çap qölida nikoh uzugi yöqligini sezmasligi uçun qilingan.

Donnie Wahlberg öz roli uçun 43 funt vazn taşladi.

Şyamalan öz trillerini qatʼiy ketma-ketlikda suratga oldi. U şifokorni öynadi, Toni Collette xarakteri Koulni tuğilgan kun ziyofatidagi voqeadan keyin öşa şifokorga olib boradi.

Filmning byudjeti taxminan 40 million dollarni taşkil etdi (bundan taşqari, çop etiş va reklama uçun 25 million dollar). Birinçi dam oliş kunlarida film 26,6 mln dollar yiğdi va AQŞda beş hafta davomida kassa böyiça birinçi örinda turdi. U AQŞda 293 506 292 dollar, butun dunyo böyiça esa 672 806 292 dollar daromad keltirdi va 2010-yil aprel holatiga köra AQŞ kassa yiğimlari röyxatida 35-örinni egalladi. AQŞda 57,5 milliondan ortiq çipta sotildi. Buyuk Britaniyada filmga dastlab 9 ta ekranda çeklangan prokat berildi, bu esa uni sakkizinçi öringa tuşirdi, ammo keyingi haftada film 430 ta kinoteatrga tarqalib, birinçi öringa kötarildi.

Internetda 6 oylik reklama kampaniyasidan söng, 2000-yil 28-martda «The Sixth Sense» VHS va DVD formatlarida çiqarildi. Film 2000-yilda DVDda eng köp sotilgan film böldi, 2,5 milliondan ortiq nusxa sotildi, şuningdek, barça vaqtlardagi video prokat böyiça eng yuqori örinni egalladi[qaysi?].

«The Sixth Sense» ijobiy şarhlar oldi.

Rotten Tomatoes saytida film 150 ta tanqidçi şarhi asosida 85 % va 7,6 / 10 reytingni oldi. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Night Şyamalanning „The Sixth Sense“ filmi — klassik Gollivud kartinasining barça uslubiga ega, ammo zamonaviy dahşatning barça sovuqligi bilan bölgan çigal arvohlar hikoyasi».

Roger Ebert filmga 4 yulduzdan 3 yulduz qöydi va Osmentning öyinidan alohida taassurot oldi, u yozadi: «Haley Joel Osment, uning yoş hamkasbi, filmda juda yaxşi, uning xarakteri ehtimol boşqalarga qaraganda köproq replika aytadi. U deyarli barça sahnalarda iştirok etadi va ularda öynaşi kerak — bu reaksiya kadrlarida jiddiy körinib turişi mumkin bölgan yoqimli bola uçun rol emas. Uillis va Osment örtasida talab qilinadigan dialoglar bor, ularda töğri vaqt tanlaş, reaksiya va tinglaş qobiliyati kerak. Osment unga teng keladi. Va köpçilik uning qançalik yaxşi ekanligini payqasa-da, har bir kattalar aktyor bola bilan oğir dramatik sahnalarni öynay olmaydi va şu bilan birga kamsituvçi (yoki yanada yomoni, uni nozik tarzda öqitadigan va boşqaradigan) körinmasligi mumkin. Uillis buni qila oladi. Bu sahnalar filmga salmoq beradi va uni berilgan şaroitda iloji boriça işonarli qiladi».

Metacritic saytida film 35 ta şarh asosida 100 balldan 64 ball oldi, bu «umuman olganda qulay şarhlar» degani. CinemaScore auditoriyasi filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «A-» örtaça bahosini berdi.

2003-yilgi Kann kinofestivali — Eng yaxşi DVD dizayni uçun mukofot

2000-yilgi MTV kanali mukofoti — Yilning erkaklar kaşfiyoti (Haley Joel Osment)

2000-yilgi «Oskar» mukofoti

Eng yaxşi film

Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Haley Joel Osment)

Eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli (Toni Collette)

Eng yaxşi rejissyor (M. Night Şyamalan)

Eng yaxşi ssenariy

Eng yaxşi montaj

2000-yilgi «Oltin globus» mukofoti

Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Haley Joel Osment)

Eng yaxşi ssenariy

2000-yilgi MTV kanali mukofoti

Eng yaxşi ekran dueti (Bruce Willis, Haley Joel Osment)

Eng yaxşi film

Eng yaxşi erkak roli (Bruce Willis)

2000-yilgi Britaniya akademiyasi mukofoti

Eng yaxşi film

Eng yaxşi asl ssenariy

Eng yaxşi montaj

David Lean nomidagi rejissyorlik yutuqlari uçun mukofot (M. Night Şyamalan)