The Snow Queen

Hikoya gnom-sehrgar Ole-Lukoyening nomidan olib boriladi. Bir şaharda qöşni bölib yaşaydigan ikki bola, Kay va Gerda bor, ular bir-birini aka-singil kabi yaxşi köradi. Ularning oilalari uylarini boğlab turgan suv oqar novda gul yetiştiradi. Yozda Kay va Gerda öşa yerda ötirib, gullarga ğamxörlik qilişni yaxşi köradi. Döstlik va muhabbat belgisi sifatida bolalar bitta umumiy tuvakka ikkita çiroyli atirgul — oq va qizil gul ekadi.

Qişda bolalar Gerdaning uyiga yiğilib, uning buvisi aytib beradigan ertaklarni tinglaşni yaxşi köradi. Bir kuni buvi bolalarga qor böronlarini çaqiradigan Qor Malikasi haqida hikoya qiladi. Gerda undan qörqadi, lekin Kay döstini tinçlantiriş uçun hazillaşib, malikaga duç kelsa, uni issiq peçkaga ötqazardi va u erib ketardi, deydi. Aynan şu payt Qor Malikasining özi sehrli oynasiga qarab (u oynada qor yoğadigan barça yerlarni köra oladi) Kayning sözlarini eşitadi va ğazabdan oynani sindiradi, söngra siniqlarga sehr qilib, ularni dunyo böylab uçib yurişga va odamlarning köz hamda yuraklariga kirişga çaqiradi, şunda ular befarq va battol bölib qoladi. Bu siniqlardan biri Kayning köziga, ikkinçisi esa yuragiga tuşadi. Bolaning xarakteri darhol özgaradi, u befarq, battol va sovuq bölib qoladi va Gerdani xafa qilib, buvisini masxara qila boşlaydi.

Bir kuni Kay çanada uçiş uçun maydonga boradi. Gerda u bilan birga borişni söraydi, Kay esa yolğondakam rozi böladi, lekin şunday qiladiki, Gerda çanadan yiqilib, oğriqdan yiğlaydi. Kay uning ustidan kulib, maydonga ketadi. U yerda çaqirayotgan bolalarni eʼtiborsiz qoldiradi, şunda tösatdan boran kötariladi va maydonda katta çanada Qor Malikasi paydo böladi. Kay Gerdaning köz öngida özini uning çanasiga boğlaydi va ketadi, Gerda uni töxtatişga urinsa ham. Köp ötmay ular şahardan çiqadi va Qor Malikasi Kayni öz çanasiga ötqazib, uni töliq muzlatadi va saroyiga olib ketadi.

Bahor kelib, Kay qaytmagaç, Gerda uni izlaşga özi otlanadi. Avval u qaldirğoçlardan, keyin eçkiçadan Kay haqida söraydi, ammo har biridan salbiy javob oladi. Kay çökib ketgan deb öylagan Gerda yangi etigini daryoga taşlaydi, lekin tölqin uni qaytarib taşlaydi. Şunda Gerda etiklarni qayiq yordamida daryo örtasiga taşlaşga majbur böladi. Oxir-oqibat Gerda bir kampirning uyiga yetib keladi, uning gulzorida doim yoz hukm suradi. Kampirning sehri qahramonni hamma narsani unutişga majbur qiladi, lekin bir keça qiz ikkita atirgulni — qizil va oqni köradi, ular Kayni eslaşga yordam beradi va Gerda gulzordan qoçib ketadi. Yölida u katta qora qarğa Karaksga duç keladi, uning kelini qirollik saroyida yaşaydi. Karaks saroyga yaqinda Kayga juda öxşaş şahzoda kelganini va u malika bilan juda yaxşi döst bölib qolganini aytadi. Saroy balidan va salyutdan söng Gerda qarğa va uning kelini yordamida saroy yotoqxonasiga kirib boradi. Lekin şahzodani uyğotgaç, Gerda uning Kay emasligini köradi. Şunga qaramay, şahzoda va malika Gerdaga hamdard bölib, unga oltin karvon, xizmatkorlari bilan birga, yangi etiklar va çiroyli kiyimlar sovğa qiladi.

Şu orada Qor Malikasining saroyida Kay muzdan turli şakllar yasaydi. U ularni gullarga öxşatib, simmetriyasiga qoyil qoladi, lekin ularda heç qanday hid yöqligi uni xafa qiladi. Malika esa bu mavjud emasligini uzluksiz eslatib turadi. Şu paytgaça Kay gözallik, quvonç, muhabbat va sheʼriyat kabi narsalarni unutib bölgan, ammo hali ham Gerdani eslaydi. Qor Malikasi Kayga Gerdani ham unutişni vaʼda qiladi, uning yuragini «butunlay muzdek» qilib qöyişini aytadi.

Gerda yana yölga çiqadi, lekin örmonda uni qaroqçilar tutib oladi va oltin hamda möynalari bilan birga asir oladi. Qaroqçi ayolning kiçik qizi qizni öz yoniga qoldiradi. U Gerdaga özining hayvonot boğini körsatadi, unda Lapландия şimoliy buğusi, örmon kaptarlari va boşqa hayvonlar bor. Gerdaning hikoyasini eşitgan kaptarlar Kayni Qor Malikasining çanasida körganlarini va ular Lapландияga yöl olganini aytadi. Gerdaning mehribonligidan taʼsirlangan kiçik qaroqçi qizça uni buğu bilan birga Kayni qidirişga qöyib yuboradi, özida esa uning muftasini qoldiradi. Xayrlaşayotganda Gerda qaroqçi qizni öpadi, u esa umidsizlikdan huşidan ketib yiğlaydi va barça asir hayvonlarini ozod qiladi. Xöjayinasining yiğisini eşitgan hayvonlar uni ayagani qaytib keladi, lekin u ularni hammasini haydab yuboradi.

Şimoliy buğu Gerdani bir keksa lapландlik ayolning oldiga olib keladi, u Gerda orqali qurigan baliq şaklidagi xatni keksa finlandiyalik ayolga yuboradi, u Qor Malikasining podşohligi yaqinida yaşaydi. Buğu kuçli sehrgar finlandiyalik ayoldan Gerdaga «ön ikki bahodirning kuçini» berişni söraydi, lekin u jasur va sadoqatli yurakdan kuçliroq narsa yöqligini javob beradi. Şoşiliş kerakligini bilgan Gerda şahzoda va malika bergan narsalarni, hammasini unutib, darhol jönab ketadi. Qor Malikasining podşohligiga Gerda yolğiz boradi, çunki çarçagan buğu boron kötarilgani sababli uni kuzatib bora olmaydi.

Qor Malikasining saroyida sovuqdan kökargan Kay hali ham muzdan şakllar yasaydi. U Gerdadan qöpol söz bilan ketişni söraydi, bu esa qizni yiğlatadi. Oxirgi urinişda u Kayni quçoqlaydi va uning köz yoşlari yuragidagi siniqni eritadi. Kay yuragida oğriq sezib yiğlaydi, şu bilan ikkinçi siniq közidan tuşib ketadi. U öziga keladi va avvalgidek böladi, bolalar quvnaydi, lekin şu payt saroyga Qor Malikasi qaytib keladi. Biroq Gerda unga qarşilik körsatadi va malika öz saroyi bilan birga ğoyib böladi.

Bolalar uyga baxtli qaytadi va yölda ularga yordam bergan barça odamlar bilan uçraşadi. Kay va Gerdaning atirgullari yana gullaydi va Gerdaning atirgulidan Ole-Lukoye çiqib, multfilmni tomoşabinlarga murojaat bilan yakunlaydi: «Men öylaymanki, ularning va sizning oldingizda hali köp ajoyib ertaklar bor. Buni özingiz ham yaxşi bilasiz».

Iltimos, bu tarjimani töliq körsatib bölmadi: matnda "Kay va Gerda" bilan boğliq hamma sözlarning tarjimasi körsatildi, lekin bölimlar va röyxatlar (iştirokçilar, mukofotlar, ajratilgan maqolalar) töliq tarjima qilinmagan. Agar xohlasangiz, ularni ham tarjima qilib beraman.