«The Social Dilemma» (ingl. Social Dilemma) — Netflix striming platformasida 2020-yilda çiqqan, öyin kinosi elementlari bilan birga keladigan hujjatli film.
Filmda Facebook, Google, Twitter, Instagram va Apple kabi yetakçi texnologik kompaniyalar hamda ijtimoiy tarmoqlarning sobiq xodimlari, rahbarlari va boşqa mutaxassislari bilan intervyular berilgan. Ular texnologiya sohasida va uning atrofida töğridan-töğri tajribasi haqida gapirib berişadi. Ularning taʼkidlaşiça, jamiyatda ijobiy özgarişlar bölsa-da, ijtimoiy tarmoq platformalari va yirik texnologik kompaniyalar ijtimoiy, siyosiy va madaniy sohada muammoli oqibatlarga ham sabab bölgan. Söralgan respondentlarning aksariyati turli axloqiy xavotirlar tufayli öz kompaniyalarini tark etgan.
Filmda aktyorlar iştirokidagi öyin sahnalari ham bor. Markazda bolalari köp vaqtini ijtimoiy tarmoqlarda ötkazadigan zamonaviy amerikalik oila turadi. Ularning bu qiziqişi filmda tekşirilgan muammolar majmuasiga sabab böladi, jumladan, oila aʼzolari örtasidagi tuşunmovçiliklarga ham.
Film birinçi marta 2020-yil 26-yanvarda Sundance kinofestivalida namoyiş etilgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Tristan Harris, Aza Raskin, Justin Rosenstein
3Tekşirilayotgan muammolar
Köpçilik internet resurslari reklama biznes-modeli asosida işlaydi. Foydalanuvçilar haqidagi maʼlumotlar…

Köpçilik internet resurslari reklama biznes-modeli asosida işlaydi. Foydalanuvçilar haqidagi maʼlumotlar xizmat içida reklama joylaştiriş uçun pul tölaşga tayyor reklama beruvçilarga beriladi. Bunday monetizatsiya rejasi foydalanuvçilarga xizmatlardan bepul va çeklovsiz foydalaniş imkonini beradi, IT-kompaniyalarga auditoriyasini kengaytiriş va foyda oliş imkonini beradi, reklama beruvçilarga esa samarali zamonaviy tarğibot vositalari yordamida mijozlarni topiş imkonini beradi.
Reklama samaradorligi prognozining aniqligi töğridan-töğri foydalanuvçilardan yiğilgan maʼlumotlar hajmiga boğliq bölib, bu zamonaviy IT-kompaniyalar örtasidagi raqobatning asosiy mezoni hisoblanadi. Maʼlumotlar hajmi esa foydalanuvçilarning sayt yoki mobil ilovaga qançalik tez-tez kirişiga, u yerda qança vaqt ötkazişiga va qanday faol harakatlar qilişiga boğliq. Aynan şu sababli zamonaviy bozor şaroitida IT-kompaniyalar odamlarning qiziqişi va eʼtiborini qozoniş uçun raqobatlaşişga majbur bölib, foydalanuvçilarning jalb etilişini oşiriş uçun algoritmlarni takomillaştirmoqda.
Jalb etişni oşiriş usullari mohiyatan ilovalar dizayni orqali ongsiz odatlarni şakllantirişga asoslangan psixologik manipulyatsiyalar majmuidir, bu esa foydalanuvçilar orasida internetga qaramlik xavfiga olib keladi. Film yaratuvçilari 2011–2013-yillar oraliğida boşlangan öspirinlar orasida şaxs buzilişlari sonining keskin oşişini elektron qurilmalarning keng tarqalişi bilan boğladi.
Şuningdek, filmda har bir foydalanuvçi uçun individual kontent tanlaydigan algoritmlar tanqid qilingan. Respondentlarning fikriça, bu axborot «pufakçalari»ning paydo bölişiga va jamiyatda global şaxsiy hamda siyosiy polyarizatsiyaga olib keldi.
4Rollarda
Skyler Gisondo —…
Skyler Gisondo — Ben
Kara Hayward — Cassandra
Sophia Hammons — Ayla
Chris Grundy — ögay ota
Barbara Gehring — ona
Vincent Kartheiser — sunʼiy intellekt
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Социальная дилемма (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.