Slуga gosudarev «Slуga gosudarev» Rossiyaning 2007-yilda suratga olingan plaş va şpaga janridagi filmi. Filmni suratga oliş 100 kun davom etgan, ssenariy yoziş va tayyorgarlikka esa 2,5 yil ketgan. Rejissyor Oleg Ryaskov bölgan. Premyera 2007-yil 22-fevralda bölib ötgan.
1Rollarda
Dmitry Miller, Aleksandr Bukharov, Kseniya Knyazeva
2Syujet tavsifi
Voqea 1709-yilda Şimoliy uruş fonida rivojlanadi. Fransiya qiroli Lyudovik XIV ikki duelçini yuboradi: graf…
Voqea 1709-yilda Şimoliy uruş fonida rivojlanadi. Fransiya qiroli Lyudovik XIV ikki duelçini yuboradi: graf Antuan de la Bush Karl XII huzuriga, uning raqibi şevalye Şarl de Brezе esa Pyotr I huzuriga şaxsiy maktublarni topşiriş va uruşayotgan hukmdorlar yonida kuzatuvçi böliş vazifasi bilan jönaydi.
Pyotr tomon yölda de Brezе va uning hamrohlari, aka-opa fon Şomberglar, Polşa qaroqçilari tuzoğiga tuşib qolişadi. Jangda fon Şomberglar halok böladi, fransuzni esa rus gvardiyaçisi, serjant Grigoriy Voronov qutqaradi. Voronov şevalye bilan örmonda tunaydi, söngra uni öz qişloğiga olib keladi, qişloqni esa tez orada şvedlar egallaydi.
Şvedlar, ular orasida de la Bush ham bor, «josus» haqida allaqaçon xabardor bölib, xutorda Voronovni asirga olişadi. Ularda Lyudovikning de Brezеga topşirgan maktubi böladi. De la Bush maktubdan Lyudovikning Pyotrdan sörayotganini bilib oladi: de Brezeni şarmanda qilgan, şaʼnini doğlagan deboş sifatida jangning eng xavfli joyiga qöyiş kerak. U ham öz maktubining şved qiroliga mazmun jihatdan şunday ekanini tuşunadi. Makkor qirol ikki zodagonni ölimga yuborgan, çunki ular Lyudovikning eʼtiborini qozongan Şarlotta de Monterrasga köra janjallaşib qolişgan. De Brezе qişloq ayollari yordamida Voronovni şved askarlaridan tortib oladi. Graf de la Bush qoçib ketayotib, «qora çavandoz»ga — polyak zodagon ayoli Ankaga duç keladi. Anka ukasi Enji bilan birga Pyotrdan qarindoşlarini yöq qilgani uçun, ular rusga qarşi kayfiyatda ayblanganliklari sababli, qasos olişga ahd qilgan va unga maktubni topşiradi.
Voronov va de Brezе şved kiyimlarini kiyib, botqoqdagi köprikdan ötib, qamalda turgan Poltava tomon yöl olişadi. Şu payt Karl XII öz svitasi bilan paydo böladi. Voronov Karlni öqqa tutadi, ammo de Brezе nişonni buzadi, şundan söng qahramonlar möjiza bilan tirik qolişadi va botqoqdan suzib ötişadi. Oyoği yarador Karl de la Bush topşirgan maktubni öqiydi, hamkasbining xatti-harakatidan ğazablanadi va graf Lyudovikka rus qöşinlarining mağlubiyati haqida xabar yuborişga qaror qiladi. Pyotr öziga «josus» yuborilganidan norozi bölib, de Brezе va Voronovni jangning eng xavfli joyi bölgan old redutga yuboradi. Rus lagerida Anka va Enji paydo böladi, ammo suiqasd muvaffaqiyatsiz tugaydi, Enji esa ölimga olib keladigan yara oladi.
Tong otganda şvedlar hujumga ötib, qonli jangda redutni böron bilan egallaşadi, biroq rus otliqlari ğalabani mustahkamlaşga yöl qöymaydi. De Brezе va Voronov redutdan möjiza bilan qoçib qutulişadi. Karl qöşinga çap tomondan aylanib ötişni buyuradi, ikki tomon bir-biriga zarb bergaç, şiddatli najotsiz jang boşlanadi. Karl zaxiraga tayanadi, ammo Pyotr jasorat bilan orqaga çekinayotganlar safiga kirib, ularni hal qiluvçi hujumga boşlaydi. Karlni jang maydonidan olib ketişadi, şved generallari esa asirga olinadi.
De Brezе hibsga olinadi. Voronov Pyotrni Ankaning öqidan himoya qilib halok böladi, Anka esa keyinçalik podşo buyruği bilan osiladi. De la Bush bilan de Brezе duelni yakunlaşadi. Ğolib çiqqan de la Bush Pyotr I ning unga xizmat qiliş taklifini rad etadi va yarador de Brezeni Fransiyaga olib ketadi. Çegarada de Brezе xatning mazmunini bilib olgan Şarlotta bilan uçraşadi, ikki sevişgan esa baxt izlab, yot yurtga — ehtimol Yangi Dunyoga kemada suzib ketişadi (de Brezе farzandlikka olgan Voronovning bolalari bilan birga).
3Guruh
Rejissyor — Oleg…
Rejissyor — Oleg Ryaskov
Prodyuserlar — Yevgeniy Kogan, Oleg Ryaskov
Ssenariy muallifi — Oleg Ryaskov
Ikkinçi rejissyor va şpaga öyinlari postanovkaçisi — Andrey Ryklin (şuningdek, Aleksandr Menşikov rolini ijro etgan)
Operatorlar — Dmitriy Yaşonkov (postanovkaçi), Kirill Nersesyan
Rassom-postanovkaçi — Viktor Şmelyov
Kompozitorlar — Sergey Çekryjov, Andrey Piskilov
4Suratga oliş
Rejissyor suratga oliş boşlanişidan oldin Moro de Brazе avlodining, Fransiyada ajdodlar qasrida yaşovçi…

Rejissyor suratga oliş boşlanişidan oldin Moro de Brazе avlodining, Fransiyada ajdodlar qasrida yaşovçi xotini bilan uçraşib, u bilan syujet tafsilotlarini muhokama qilgan.
Boş qahramonlar uçun törtta şaxsiy ot sotib olingan, aktyorlar suratga olişdan olti oy oldin ularni örgatişni boşlaşgan. Otlardan biri ilgari rejissyor Nikita Mixalkovga tegişli bölgan. Aynan şu ot tufayli suratga oliş guruhi birinçi kunning özidayoq deyarli tört soat turib qolgan. Birinçi dublda qörqoq hayvon yon tomonga otilib, kamera kabelini ilintirib yaroqsiz holga keltirgan. Uni almaştiriş uçun texniklar Moskvaga borişga majbur bölişgan.
Suratga olişni boşlaşdan oldin Oleg Ryaskov pilot sahnalarni suratga olgan, ular uçun ellikka yaqin kostyum tikilgan, şpagalarning maketlari tayyorlangan. Yakkama-yakka janglarni postanovka qiliş bilan A. Ryklin şuğullangan. Bu sahnalarni körsatgaç, Ryaskov prodyuser Yevgeniy Koganni filmni moliyalaştirişga işontirgan.
Filmning birinçi variantida boş qahramon la Bush edi, ammo tayyorgarlik davomida ssenariy bir neça marta özgargan va faqat suratga oliş paytida özining yakuniy körinişini olgan.
CG supervayzeri Pavel Donatovning kompyuter yordamida askar-yunitlarni yaratişga tayyor emasligi tufayli filmga bir neçta kompyuter grafikasi kadrlari kirmagan, şu sababli film köp sonli qöşin iştirok etadigan ommaviy sahnalardan mahrum bölgan. Bu fakt rejissyor uçun kutilmagan bölgan.
Film uç versiyada mavjud:
Kinoprokat versiyasi, hajmi 2 soat 10 daqiqa.
TV-versiya, undan erotik sahna va qirol Lyudovik XIV ning karta öyiniga kelişi olib taşlangan, hajmi 1 soat 58 daqiqa.
2022-yildagi rejissyor versiyasi, hajmi 1 soat 54 daqiqa, Rossiyada birinçi marta yuqori aniqlikdagi raqamli formatda taqdim etilgan.
De Brezе qahramonining prototipi «Brigadir Moro-de-Brazening yozuvlari» muallifi Jan Nikolya de Brazе bölgan, bu yozuvlar bizgaça Puşkin tarjimasida yetib kelgan. Memuarlarga köra, duel tufayli u Fransiyani tark etib, çet elga qoçişga majbur bölgan.
Köpçilik notöğri öylaganidek, şahzoda Filipp va graf de Giş prototiplari A. Dyuma tasvirlagan Filipp I Orleanskiy va Arman de Gramon, graf de Giş bölmagan, ular örtasida yaqin munosabatlar bölgan, ammo film voqealari (1709-yil) vaqtiga kelib ular allaqaçon vafot etgan edi. Filmda esa Filipp II Orleanskiy (1709-yilda 35 yoş) va Antuan V de Gramon, de Giş gersogi (1709-yilda 37 yoş) körsatilgan. Filipp II Filipp I ning öğli bölib, Lyudovik XIV vafotidan keyin Fransiyaning regenti bölgan. De Giş gersogi 1688-yildan boşlab Lyudovik XIV ning barça harbiy yurişlarida qatnaşgan va 1724-yilda Fransiya marşali bölgan.
Dmitriy Miller film uçun fransuz tilini örgangan va professional tarzda ot minişni örgangan.
5Mukofotlar
2008-yilda film yilning eng yaxşi kino janglari uçun MTV mukofotiga nomzod…
2008-yilda film yilning eng yaxşi kino janglari uçun MTV mukofotiga nomzod bölgan.
2008-yilda aktyor Dmitriy Miller Novgorodda ötkazilgan uçinçi yillik tarixiy filmlar festivalida «Vera» haykalçasiga sazovor bölgan, «Slуga gosudarev» filmidagi boş rol uçun.
2008-yilda film Italiyaning Monsanbano şahrida ötkazilgan «Tarix sahifalari» tarixiy filmlar festivalining faxriy mukofotiga sazovor bölgan.
6Filmning xorijiy tillardagi nomlari
Battle of Poltava…
Battle of Poltava (Europe)
Fantassins, seuls en première ligne (France)
The Sovereignʼs Servant (International)
Mitme isanda teener (Estonie)
O Guerreiro Rei (Brésil)
Pakt der Bestien — The Sovereignʼs Servant (Allemagne)
Pultavan taistelu (Finlande)
Slaget vid Poltava (Suède)
Sluha jejího veličenstva (République Tçèque)
Sługa dwóç panów (Pologne)
La Espada Del Rey (Span)
Mitme Isanda Teener (Lt)
Servo dello Zar (Ita)
7Kassa, reklama va byudjet
Rossiyadagi kassa — 6,8 mln $ kinoprokat, TV va…
Rossiyadagi kassa — 6,8 mln $ kinoprokat, TV va DVD
Dunyodagi kassa — 5,1 mln $ kinoprokat, TV va DVD
Umumiy kassa — 11,9 mln $ kinoprokat, TV va DVD
Byudjet — 6,6 mln $
Reklama — 2,7 mln $
Nusxalar soni — 385 (Rossiya)
8Festivallar va namoyişlar
«Slуga gosudarev» filmi 20 dan ortiq mamlakatda namoyiş…

«Slуga gosudarev» filmi 20 dan ortiq mamlakatda namoyiş etilgan.
Film bir neça marta vataniy festivallarda («Veçe», «Tarix sahifalari») namoyiş etilgan. Şuningdek, filmning Daniyada (Kopengagenda, V XKF), Şvetsiya va boşqa Yevropa mamlakatlarida kinofestivallarda (XKF «Rurik») namoyişi bölgan. Alohida qayd etiş kerakki, film 2008-yilda Italiyaning Monsanbano şahrida ötkazilgan xalqaro tarixiy kino festivalida eng yaxşi vataniy filmlar qatorida, S. Druzhinina, V. Xotinenko, K. Şaxnazarov va V. Maslennikov filmlari bilan birga iştirok etgan.
«Slуga gosudarev» filmining rejissyor versiyasi 2022-yil yozining oxirida çiqqan. Rejissyor Oleg Ryaskovning saytida körsatilişiça, uning kinoprokati, TV va Stream platformalardagi premyera namoyişlari (Rossiya va sobiq MDH mamlakatlari uçun) tomoşabinlarga birinçi marta yuqori aniqlikdagi raqamli versiyasini taqdim etadi.
9Şarhlar
Gavrilova M. «Slуga gosudarev» filmi…
Gavrilova M. «Slуga gosudarev» filmi şarhi
«Slуga gosudarev» filmi haqida xorijiy şarhlar
«Slуga gosudarev» filmi şarhi kinopoisk.ru saytida
10Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Слуга государев» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.