«Agantuk» (adabiy maʼnosi «Mehmon», ingliz tilidagi nomi The Stranger) — 1991-yilda suratga olingan, bengal tilidagi drama filmi. Ssenariy muallifi va rejissyori Satyajit Rey. Bu Reyning sönggi filmi bölib, u muallifning öz qisqa hikoyalaridan biri — «Atithi»ga asoslangan. Hind-fransuz qöşma loyihasi bölgan film Gérard Depardieuʼning DD Productions, Canal+ va boşqa kompaniyalar tomonidan moliyaviy qöllab-quvvatlangan.
1Rollarda
Utpal Dutt, Deepankar De, Mamata Shankar
2Syujet qisqaça
Kalkuttada yaşovçi Anila Bose unga özini uzoq yillar yöqolgan amakisi Manomohan Mitra deb taniştirgan kişidan…
Kalkuttada yaşovçi Anila Bose unga özini uzoq yillar yöqolgan amakisi Manomohan Mitra deb taniştirgan kişidan xat oladi. U 35 yil çet elda yaşagaç, Hindistonga taşrif buyurayotganini yozadi va Anila uning yagona tirik qarindoşi ekanini aytib, yana safarga çiqişdan oldin uni körişni istaydi. Anila bu uçraşuvni intizorlik bilan kutadi, lekin eri Sudhindra şubhalanadi. Amaki keladi va qoladi. U özini antropolog ekanini, butun dunyoni kezib çiqqanini aytadi va darhol ularning ösmir öğli Satyakining döstiga aylanadi.
Anila tösatdan bobosining vasiyatnomasini eslaydi. Sudhindra esa Manomohan deb taniştirayotgan odam faqat meros uluşini oliş uçun kelganini tezda gumon qiladi. Anila ham uning kimligiga şubha qila boşlaydi, öğli esa uning haqiqatan ham özi daʼvo qilayotgan odam ekaniga chin dildan işonadi.
Filmning markaziy ziddiyati mehmonning kimligi va oilaning uni aniqlaş uçun qilayotgan kuraşiga asoslangan. Sudhindra mehmonni turli sinovlardan ötkazadi, masalan, uning pasportini tekşiradi. Biroq mehmon fikrni öqiş qobiliyati bilan Sudhindrani, keyinroq esa uning dösti Rakşitni şarmanda qiladi. Haqiqatni aniqlaşning sönggi urinişida Sudhindra advokat döstini çaqirib, mehmonni ehtiyotkorlik bilan söroqqa tutişni söraydi. Şunda mehmon özining çuqur bilimi, boy tajribasi va hayotga oid teran qaraşlari bilan Anila va Sudhindrani hayratga soladi. Biroq vaziyat keskinlaşadi: advokatning ğazabi ortib boradi va u mehmonga «yo haqiqatni ayt, yo darhol çiq» deb buyuradi. Ertasi kuni ertalab mehmon yöq bölib qoladi. Uni topiş va qaytariş uçun dovdiragan oila nihoyat uning haqiqatan ham Manmohan Mitra ekanini va vasiyatnoma ijroçisi bilan uçraşganini bilib oladi. Er-xotin uzr söraydi va uni qaytib kelişga köndiradi. Kalkuttaga qaytgaç, Manmohan Avstraliyaga jönab ketadi, şundan keyin er-xotin uning meros uluşini ularga berganini bilib oladi.
3Aktyorlar
Utpal Dutt — Manomohan Mitra /…
Utpal Dutt — Manomohan Mitra / Agantuk
Deepankar De — Sudhindra Bose
Mamata Şankar — Anila Bose
Bikram Bhattaçarya — Satyaki Bose
Dhritiman Çatterjee — Prithwiş Sen Gupta
Rabi Ghoş — Ranjan Rakşit
Subrata Çatterjee — Çhanda Rakşit
Promode Ganguly — Tridib Mukherjee
Ajit Bandyopadhyay — Sital Sarkar
4Işlab çiqariş
«Agantuk» Satyajit Reyning sönggi filmi. U 1992-yil 23-aprelda, 70 yoşida vafot etdi. Film hind-fransuz qöşma…
«Agantuk» Satyajit Reyning sönggi filmi. U 1992-yil 23-aprelda, 70 yoşida vafot etdi. Film hind-fransuz qöşma loyihasi bölib, uni Gérard Depardieuʼning DD Productions, Canal+ hamda yana bir neça frantsuz kompaniyasi moliyaviy qöllab-quvvatlagan. Depardieu filmda ijroçi prodyuser sifatida körsatilgan.
5Qabul qilinişi
Film çiqqanidan söng tanqidçilar tomonidan yuqori baholangan. Film 1992-yilgi Cahiers du Cinéma jurnalining…

Film çiqqanidan söng tanqidçilar tomonidan yuqori baholangan. Film 1992-yilgi Cahiers du Cinéma jurnalining «Yilning eng yaxşi 10 filmi» röyxatida 2-örinni egalladi. San Francisco Chronicle muxbiri Leah Garçik filmni «Reyning 30 ta filmdan iborat ijodiy faoliyatiga munosib yakun» deb atadi, u 1992-yilda Hindistonda «Yilning filmi» bölganini taʼkidladi va uni «Katta harf bilan yozilgan Inson va Katta harf bilan yozilgan Sivilizatsiya haqida kuçli va taʼkidli xulosa» deb baholadi. Washington Post muxbiri Hal Hinson film «töliq yetuklikdagi usta rassomning barça fazilatlarini namoyon etadi» deb yozdi. New York Times muxbiri Vincent Canby filmni «Orasida oila sadoqati va anʼanalar qadrsizlangan dunyoda işonç haqida ham gap boradigan kiçik, mayin va nihoyatda nozik işlangan komediya» deb taʼriflади.
6Mukofotlar
1992-yilgi Hindiston milliy kino mukofotlarida «Agantuk» eng yaxşi badiiy film va eng yaxşi rejissyorlik…
1992-yilgi Hindiston milliy kino mukofotlarida «Agantuk» eng yaxşi badiiy film va eng yaxşi rejissyorlik nominatsiyalarida ğolib böldi, maxsus hakamlar hayʼati mukofoti esa Anila rolidagi ijrosi uçun Mamata Şankarga topşirildi. Ritvik Ghatak mukofotlarida film eng yaxşi film deb topildi, Rey esa eng yaxşi ssenariy muallifi deb eʼtirof etildi.
7Davomi
Mustaqil davom etuvçi «Agantuker Pore» filmi suratga olinişi rejalaştirilgan edi, lekin loyiha töxtatilgan.…
Mustaqil davom etuvçi «Agantuker Pore» filmi suratga olinişi rejalaştirilgan edi, lekin loyiha töxtatilgan. Mamata Şankar, Deepankar De va Dhritiman Çatterjee bu filmdagi rollarini qaytadan ijro etişi kerak edi. Aktyor Abir Çatterjee katta yoşdagi Satyaki rolini öynaşi kerak edi. Payel Sarkar va Tridha Çowdhury muhim rollarda körinişi rejalaştirilgan edi. Filmni Orko Sinha rejissyorlik qilişi kerak edi, u hikoya oldingi filmdan butunlay farq qilişini aytgan edi.
8Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Agantuk» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.