The Substance

«Субстанция» (англ. The Substance) — 2024 yilda Fransiya, Buyuk Britaniya va AQŞ hamkorligida yaratilgan bodi-xorror bölib, uni Koraly Farja özining ssenariysi asosida suratga oldi. Asosiy rollarni Demi Mur va Margaret Kuoli ijro etgan. Filmning markazida keksaygan Gollivud yulduzi turadi, u qora bozordan preparat qabul qiladi, bu preparat uning yanada yoş versiyasini yaratadi, lekin kutilmagan yon taʼsirlar bilan.

Premyera 77-Kann kinofestivalining asosiy dasturi doirasida bölib ötdi, u yerda Farja eng yaxşi ssenariy uçun mukofot oldi. Film 2025 yilgi «Oskar» mukofotiga beşta nominatsiya oldi va «Eng yaxşi grim va soçlar» nominatsiyasida ğalaba qozondi. Demi Mur «Eng yaxşi ayol roli — komediya yoki myuzikl» nominatsiyasida «Oltin globus» oldi.

Demi Mur — Elizabet Sparkl

Margaret Kuoli — Syu

Dennis Kuveyd — Harvi

Gor Abrams — Oliver

Ugo Diego Garsiya — Diego

Filip Şurer — mister Skrim

Jozef Balderrama — Kreyg Silver

Loyiha 2022 yil yanvarda eʼlon qilingan. Boşidanoq maʼlum bölganidek, asosiy rollarni Demi Mur va Margaret Kuoli ijro etadi, işlab çiqarişni Working Title Films kompaniyasi, tarqatişni esa Universal Pictures amalga oşiradi. Koraly Farja rejissyor va prodyuser böldi (Erik Fellner va Tim Bevan bilan birga). Filmni yaratişda Farja asos solgan parijlik «Blacksmith» studiyasi iştirok etdi. 2022 yil fevralda filmda rolni Ray Liotta oldi. Uç oy ötgaç u vafot etdi, uning örnini Dennis Kuveyd egalladi.

Suratga oliş 2022 yil may va oktabr oylari orasida Parijda bölib ötdi. «Substansiya» Fransiya, Buyuk Britaniya va AQŞ hamkorligidagi mahsulot böldi.

Premyera 2024 yil 19 mayda 77-Kann kinofestivalida, asosiy dastur doirasida bölib ötdi. Namoyiş tugagaç, film turib olqişlar oldi, ular turli jurnalistlarning sözlariga köra töqqiz, ön bir yoki ön uç daqiqa davom etdi.

Dastlabki distribyutor Universal Pictures prokatdan voz keçdi. Kann premyerasidan oldin «MUBI» striming xizmati AQŞ, Buyuk Britaniya, Irlandiya, Germaniya, Avstriya va Beneluks uçun filmni çiqariş huquqlarini $12,5 mln ga sotib oldi; bundan taşqari, MUBIga loyihani Turkiya va Hindistonda tarqatiş huquqlari ham tegişli, uning ona kompaniyasi The Match Factory esa boşqa mamlakatlarda prokat litsenziyalarini sotiş bilan şuğullandi. «Substansiya» 2024 yil 20 sentabrda AQŞ, Buyuk Britaniya, Lotin Amerikasi, Germaniya, Kanada va Niderlandiya kinoteatrlarida çiqdi. Rossiyada premyera bir kun oldin, 19 sentabrda bölib ötdi (distribyutor — «Volga»). Fransiya prokatiga filmni Metropolitan Filmexport kompaniyasi çiqardi, premyera sanasi — 6 noyabr.

2025 yil yanvarda MUBI Working Title va Blacksmith bilan birgalikda filmni jismoniy taşuvçilarda çiqardi. BD66 disklaridagi Ultra HD Blu-ray formatidagi, 4K ruxsati va Dolby Vision qöllab-quvvatlaşiga ega naşr tanqidçilardan yuqori baholarga sazovor böldi.

AQŞ va Kanadada «Substansiya» «Transformers: Boşlaniş» va «Yöqolgan joy» filmlari bilan bir kunda çiqdi. Prognozlarga köra, birinçi dam oliş kunlarida u 1949 ta kinoteatrda $3 mln yiğişi kerak edi. Birinçi kun kassasi $1,3 mln ni taşkil etdi (çorşanba va payşanba kunlari oldindan körsatuvlardan topilgan $512 000 ni hisobga olganda). Debyut dam oliş kunlari oxirida film $3,2 mln yiğib, oltinçi örinni egalladi. Ikkinçi dam oliş kunlarida kassa 36 % ga tuşib, $2 mln ni taşkil etdi. 2024 yil 6 oktyabrga kelib «Substansiya» $16,6 mln yiğdi, şu jumladan AQŞ va Kanadada $9,7 mln.

Rotten Tomatoes agregatori maʼlumotlariga köra,

288 ta şarhning 91 % i ijobiy bölgan, örtaça baho 10 balldan 8,2. Sayt tanqidçilar fikrini quyidagiça umumlaştiradi: «Jasur, jirkanç, aqlli, ehtimol Demi Mur uçun yulduzlik soati bölgan „Substansiya“ — ustoz Koraly Farja asari bölib, nafasni öğirlaydi». Metacritic agregatorida filmning örtaça tortilgan bahosi 100 balldan 78 ball bölib, 57 ta şarhga asoslangan, bu «asosan ijobiy şarhlar» mezoniga mos keladi. CinemaScore uçun söralgan tomoşabinlar filmga «A+» dan «F» gaça bölgan şkalada örtaça «B» baho berişgan. PostTrak xizmati 80 % ijobiy şarhni eʼlon qildi, söralganlarning 75 % i filmni tomoşa qilişni tavsiya qilişlarini aytişgan. Rossiyalik şarhlar agregatori «Kritikanstvo» 21 ta şarh asosida filmga 100 balldan 81 ball qöygan.

Piter Bredşou (The Guardian) «Substansiya»ni «quvnoq, ahmoqona va battar darajada keçirimli gonzo-bodi-xorror komediyasi» deb atadi. Devid Erlix (IndieWire) filmga A bahosini qöyib, uni «bodi-xoror janrining epik, jasur şedevri» va «yil eng nozik darajada qiziqarli filmi» deb atadi. Nikolas Barber («Би-би-си») filmga beşdan tört yulduz qöyib, Mur öyinini qayd etdi. «Katta ekranga sönggi önlab yillardagi eng yaxşi roli bilan çiqqan Demi Mur özining ommaviy obrazini parodiya qilişdan qörqmaydi», — deb yozdi u. Fil de Semlien (Time Out) «Mur — „Egallangan“ filmidagi Izabel Adjani anʼanalarida, ega tomonidan xafa qilingan, dahşati ortib borayotgan va himoyasiz qahramonni körsatuvçi yaxlit obraz», deb hisobladi.

Ouen Gleyberman (Variety) rejissyor işini maqtadi: «Koraly Farja grayndxaus Kubrikning sezgirligi bilan „Doktor Jekill va mister Xayd“ hamda „Şougelz“ filmlarining aqldan ozdiradigan darajada kulgili, grotesk aralaşmasini yaratdi». Radika Set (Vogue) «Substansiya»ni «jasur sanʼat asari», «Kruazetdagi eng qiziqarli premyera» deb atadi. Deymon Uayz (Deadline Hollywood) filmni «qon, içak va boşqa içki aʼzolarning dahşatli simfoniyasi bilan yakunlanuvçi, tuşga öxşaş, böron kabi horror-triller» deb taʼriflagan.

Vendi Aydi (The Guardian) «Substansiya»ni qarib borayotgan ayollarga feministik nuqtai nazardan qaraganligi uçun maqtadi. Uning sözlariga köra, boş rollarda ayollar iştirok etgan boşqa dahşat filmlari (masalan, «Kerri» va «Rozmarining çaqaloği») hayz köriş va bola tuğiş mavzulariga eʼtibor qaratadi, «Substansiya» esa «nafaqat ayol tanasiga ayol nuqtai nazaridan qaraşga imkon beradi, balki ayol homilador böliş imkoniyatini yöqotgan paytda haqiqatan ham hayotdagi hamma narsa tepaga-tepaga ketadimi, degan savolni bahslaşadi». Elissa Uilkinson (New York Times) kameraning mubolağali rakurslariga va «film pornoga öxşaydigan» lahzalarga eʼtibor qaratdi. Uning sözlariga köra, «Substansiya» «nafaqat ayol gözalligining absurd standartlarini va maşhurlikning vayronkor kuçini eslatadi, balki bizni yana oynaga qaraşga majbur qiladi. Eng ötkir tanqid bizning tanamizga emas, balki biz ularga qanday qaraşga örgatganimizga va bu qaraşning ularga taʼsiriga qaratilgan. Bu film — özimizdagi noqulaylik özimiz haqimizdagi xurofot va qörquvlarni oçib beradigan öşa oyna. Qariş, şuhrat, eʼtiborga tuşiş, sevgi, özidan yoşroq va jozibaliroq biri tomonidan egallaniş — bularning barçasi şu yerda jamlangan. Bu haqiqiy oyna bölib, içimizda nima borligini eslatadi».

2024 yil yakunlari böyiça köplab naşrlar «Substansiya»ni eng yaxşi filmlar röyxatlariga kiritdi, jumladan BBC, Collider, Empire, IndieWire, Rolling Stone, Sight & Sound, «Kinopoisk», «Mir fantastiki». Time Out naşri uni yil filmi deb atadi. Umuman olganda, «Substansiya» 30 dan ortiq eng yaxşi filmlar röyxatiga kirdi.

2025 yilda «Oskar»ga beşta toifada nomzod bölgan «Substansiya» «Eng yaxşi grim va soçlar» nominatsiyasida ğalaba qozondi, Demi Mur esa «Eng yaxşi ayol roli — komediya yoki myuzikl» nominatsiyasida «Oltin globus» oldi.