«Qora etikdagi baland böyli blond» (fr. Le Grand Blond avec une çaussure noire) — 1972 yilda suratga olingan fransuz josuslik komediyasi. Bu Fransua Perrenni körsatgan birinçi film. Perren — sodda, köpinça xavfli va kulgili vaziyatlarga tuşib qoladigan, lekin oxir-oqibat omon qutulib ketadigan qahramon. SSSRda film 1974 yilda kinoprokatga çiqdi. Ikki yildan söng «Baland böyli blondning qaytişi» (fr. Le Retour du grand blond) degan davomi çiqdi.
1Rollarda
Pierre Richard, Bernard Blier, Jean Rochefort
2Syujet
Fransuz kontrrazvedkasining içida Polkovnik Lui Tuluzga qarşi, uning örnini egallaşga intilayotgan örinbosari…
Fransuz kontrrazvedkasining içida Polkovnik Lui Tuluzga qarşi, uning örnini egallaşga intilayotgan örinbosari Bernar Milan tomonidan uyuştirilgan fitna pişmoqda. Milanning topşiriği bilan agent AQŞga geroin olib keladi, ataylab hibsga olinişiga yöl qöyadi va yolğon detektori orqali söroq qilinadi. U geroin Fransiya kontrrazvedkasining topşiriği bilan AQŞga olib kelinganini aytadi. Bu janjal şunçalik katta böladiki, Lui Tuluz taʼtildan şoşilinç qaytib, röy berayotgan voqealarni tuşunişga majbur böladi.
Milanni söroq qiliş natija bermaydi — u bunday harakatlarni özidan butunlay rad etadi, özi agenti bilan birga tuşirilgan fotosuratni esa fotomontaj deb ataydi. Şundan söng polkovnik Tuluz öz uyida tasodifan bir neçta «qurilma»ni topadi va yordamçisi Perraşni uyiga taklif qiladi. Unga ataylab baland ovozda, quloq solayotganlar eşitsin deb, ertasi kuni soat 9:30da Orli aeroportida maxsus superagentni kutib olişni topşiradi. Bu superagent ularga Milan bilan hal qilişda yordam beradi.
Ammo heç qanday agent yöq — bu «ahmoqqa tuzoq»: Perraşga olomon içidan istalgan odamni tanlaş topşirilgan, uni Perraşni kuzatayotgan Milan odamlari superagent deb qabul qilişlari kerak edi. Ular şunday ham qilişdi. Tanlov kamtarin skripkaçi Fransua Perrenga tuşdi. U Myunxendagi kontsertdan qaytayotgan edi, skripkaçining eʼtiborini esa oyoqlarida turli etiklar kiyib olgani tortdi. Perraş avval unga salom beradi, keyin esa göyo adaşib qolgandek, keçirim sörab ketib qoladi. Milan odamlari, aynan şu spektakl ularga möljallangan edi, uçraşuvni uzoqdan kuzatib, bu kontaktni «superagentga» körsatmalar beriş deb baholaydilar va Perrenni kuzatişni boşlaydilar. Ular uning uyiga yaşirinça tinglaş qurilmalarini örnatadilar va Tuluz bilan aloqaga çiqişini kutadilar. Perrenni kuzatiş davomida ular köplab ğalati narsalarni aniqlaydilar (turli etiklar, tiş şifokoriga borişdan boş tortişi, tuşunarsiz xulq-atvori) va Fransuaning haqiqatan ham superagent ekaniga yanada işonç hosil qiladilar. Bundan taşqari, uning ajoyib yaşirin qiyofasi bor (oddiy hayot, heç qanday voqeasiz), u AQŞda ham bölgan.
Çiroyli xodim Kristin yordamida (u Perren «superagent» ekani haqida körsatma olgan edi) Milan agentlari uni uyga çaqirib, u yerda kameralar orqali kuzatadilar. Biroq Kristin undan heç narsa bilib ola olmaydi (çunki bilib oliş uçun heç narsa yöq edi), aksinça, uning ajoyib sevgili ekaniga oşiq bölib qoladi (buni u boşliqlari bilan suhbatda aytişni unutmaydi). Perren özi bilmagan holda Milan qöygan barça xavfli tuzoqlardan qoçadi — Tuluzning unga yaşirinça qöriqçilik qiliş uçun qöygan odamlari yordam beradi, u esa ularni ham sezmaydi. Milanning vaziyatni tuşunişga qilgan barça urinişlarini bartaraf etar ekan, Tuluz şunga qaramay Milan biror narsaga şubhalanişi mumkinligini sezadi (Fransua, ehtimol, agent emas, buni Kristin aytgan edi), şuning uçun Tuluz yana ataylab baland ovozda «skripkaçi işni bajardi» va öşa kuni «bizga hisobot beradi», deydi.
Voqea yakuniga yaqinlaşayotganini tuşungan Tuluz Blondinni qöriqlaşni töxtatişni buyuradi, ammo uning yordamçisi Perraş Blondinning hayoti uçun jiddiy xavotirda bölib, Fransuaning qöriqçilarini kuçaytiradi. Hammasi Perrenning kvartirasida otişma bilan tugaydi: natijada Blondin örniga Tuluz va Milan odamlari, hatto Milanning özi ham halok böladi. Perrenning dösti Moris Lefevr qotilliklarga tasodifan guvoh bölib, ruhiy buzilişni boşdan keçiradi, Perren esa Myunxen örniga Kristinni olib, Rio-de-Janeyroga uçib ketadi.
Tuluz ekrandan Blondinni kuzatib turib, Perraşga Blondin Rio-dan qaytgandan söng u bilan aloqaga çiqiş kerakligini aytadi, çunki «bu yigit yaxşi qutuladi».
Film Fransiya Jinoyat kodeksidan ibratli iqtibos bilan yakunlanadi: «Har bir inson özining şaxsiy hayotiga aralaşmaslik huquqiga ega».
3Musiqa
Filmning asosiy mavzusini Vladimir Kosma yaratgan bölib, u buni Ruminiya sirbasidan ilhomlanib yozgan va uni…
Filmning asosiy mavzusini Vladimir Kosma yaratgan bölib, u buni Ruminiya sirbasidan ilhomlanib yozgan va uni Georgiy Zamfir ijro etgan.
Sahnalardan birida orkestr ijro etadigan musiqa bir neçta klassik asarlardan iborat aralaşma bölib, ular orasida Iogannes Bramsning № 5 «Vengriya raqsi» ham bor.
4Mukofotlar
1973. Berlin XKFning «Kumuş Ayiq»…
1973. Berlin XKFning «Kumuş Ayiq» mukofoti.
1976. «Oltin ekran» (Golden Screen) mukofoti.
5Remeyk
1985 yilda «20th Century Fox» kinokompaniyasi remeyk suratga oldi — «Bir oyoğida qizil etigi bor odam» / The…
1985 yilda «20th Century Fox» kinokompaniyasi remeyk suratga oldi — «Bir oyoğida qizil etigi bor odam» / The Man with One Red Shoe. Boş rolda Tom Hanks iştirok etdi.
6Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Высокий блондин в чёрном ботинке» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.